Leurs reins fconds sont pleins d'tincelles magiques, Et les parcelles d'or, ainsi qu'un sable fin, Etoilent vaguement leurs prunelles mystiques

Chờ

 

Ma trăng vỡ

Tan tnh

Ngn sao băng

Thời gian đứng

Im lm

Từ trăm năm...

 

ng ngồi xuống tảng đ thấp loang từng vệt ru xanh. Nước lấp xấp quanh chiếc giy đ mn vẹt đế. Giữa trời, những tia nắng xin khoai cuối ngy cố sức nắm nuối hong hn, đm thủng mn chiều, lm ửng vng ln từng chn my xm. ng đợi chim về giữa giờ bảng lảng. Trước tin, một dải hải u lướt trắng mặt hồ. Ma đng, chng trốn biển hung hn, về tạm tr su trong đất liền. Những ngy hồ đng băng, sương mỏng, mu trắng xm lng hải u tiệp lẫn vo băng vo sương, chỉ c tiếng ku sắc nhọn của chng thỉnh thoảng x toạc sự yn tĩnh đang đng cứng của vng đất trũng ny. Hải u thanh mảnh, rụt r, ngơ ngc như bọn gi tơ lại hng ngy phải chung đụng với lũ quạ đen bng dềnh dng, lực lưỡng v to tợn. ng khng hiểu v sao, cứ tảng sng, quạ ồn o hng trăm con ở rặng cy bn ny hồ, rồi tản mc tm mồi, moi rc, đi khi phng mỏ tấn cng cả thỏ sc, để chiều về, gọi nhau tụ thnh cơn trốt đen quần đảo mi một lc, chờ khi hải u ko nhau trốn hết, thin nga, vịt trời, g nước rc cả vo bụi lau bờ lch, mới tao tc đậu xuống kn cả chm cy bn kia hồ. Thỉnh thoảng, gi lớn, một nhm quạ bị rứt tung, xoy trn, toẻ ra rồi tụm lại chm chụm vo nhau, truyền hơi ấm. ng chợt rng mnh. Chiếc o ngự hn nặng trịch đang mặc trn người chẳng thể no ngăn được hơi lạnh đang từ lng ng bốc ra cuồn cuộn. Ngi nh nhỏ ở gc hồ đ ln đn. Ngi nh mới xy, tường ốp đ trắng mi lợp đ đen, tiện nghi, vững chi, c nh đn vng ấm p, trn trịa, hắt bng xuống mặt nước đ sậm mu. Hai đứa trẻ, sau khi đa nghịch chn ch, sau khi vi bnh vụn cho bầy chim nước, đ vo nh. Thằng anh tc loăn xoăn, vng ươm. Con b em m phng phnh, chạy lũn cũn theo anh, vang tiếng cười nắc nẻ. Đi mắt nhập nho của ng chỉ nhận được chừng ấy chi tiết. Chng lm ng nhớ thời thơ dại. Trước khi đi ngủ, hai đứa b c quỳ bn thnh giường nghim cẩn đọc kinh Knh Mừng như ng ngy xưa khng ? C tiếng gầm gừ. ng ngẩng nhn. Con ch to vẫn nhẩy quẫng quanh chn hai đứa b hm nay lang thang đến tận đy. Mỗi lần bị chủ đng cửa bỏ qun, n lại chạy đến chỗ ny, thủ thế đe doạ, nhưng chỉ đợi ng đưa tay xua nhẹ, vội cp đui lỉnh mất.

 

Quạ đ im hẳn. Giữa tiếng gi x nhau chạy đuổi quanh những thn cy trơ nhnh của cnh rừng thưa sau lưng ng, thoảng c tiếng v ngựa phi nước đại, tiếng bnh gỗ đai sắt nghiến xuống đ rải trn đường mn, tiếng phụ nữ xn xao cười ni. Tiếng của hội h, đnh đm, nh nhạc, truy hoan. Những cỗ xe lao nhanh vo bng đm, cho kịp giờ hẹn với tnh qun, toả lan khắp khng gian mi hương phấn của cc nng vương phi, cng cha. Ny bộ tc giả mượt m, nọ ngấn cổ mảnh mai, trắng muốt, kia bờ ngực phập phồng xc cảm dưới lớp xim o rộng cổ kn tay. Những người đn b đem trọn ci xa hoa ph phiếm của kinh đ nh sng về gieo rắc trn con đường ny mỗi kỳ trăng vẹn. Tiếng ngựa xe chưa dứt, ng đ giật mnh nghe đạn pho nổ vang trời. Khng, giọng go tht, lời van rn chỉ bật ra từ c no ng, quanh đy vẫn yn bnh tĩnh lặng. Chiến tranh, như loi đỉa đi, cắm ngập chiếc miệng đầy răng nhọn vo k ức, bm dnh ở đ v ht đến kiệt quệ thần tr ng. Cứ nhắm mắt lại, thấy ngay lửa rực, thy đổ, hầm ho lầy lội, đi, lạnh, chấy rận, mu xương. Cứ mở mắt ra, bn tai lại văng vẳng tiếng ht đứt đoạn, rời rạc trong nhịp thở ngắn dần của thằng bạn thn cng lng :

Vĩnh biệt cuộc đời,

Vĩnh biệt tnh yu,

Vĩnh biệt em,

Ơi nng kiều nữ,

Thi hết thật rồi,

Ny hồi chung bo tử

Của cuộc chiến hung tn,

Nơi dải đất ny,

Ta sẽ phơi thy.

i lũ chng ta,

Bọn đầu xanh phải hy sinh !

i lũ chng ta,

Bọn thơ ngy chịu khổ hnh ! (*)

Sau ny, ng mới biết, bi ht phản chiến ấy, như vết dầu loang, đem tn ngi lng heo ht của ng gieo khắp đất nước, truyền miệng rỉ tai từ binh đon ny sang sắc lnh nọ. Hm ấy, nghe Pierre ht chưa hết bi, ng phải bỏ n nằm lại cong queo trong giao thng ho, bn sống bn chết rt theo lệnh chỉ huy. Bọn Boche (**) lợi dụng sương m, tấn cng chớp nhong. Rồi đến phin chnh ng bị bỏ rơi, bị bắt, bị cưa đi phần chn tri ung thối đến gần đầu gối, được thả, được gắn huy chương, được tuyn dương cng trạng. ng lần m tm về lng cũ. Chẳng cn g cả. Bnh địa. Mấy ma xun qua chưa đủ để hoa dại về khoe sắc. Ngi lng hnh tam gic thoai thoải nương theo sườn đồi xanh ngắt mu rau cỏ ngy no giờ trơ ra ko cột, giơ từng khc đen đủi chĩa thẳng vo trời đi trả on. Mỗi ngi nh mất dấu dưới một hố bom. Xương thịt, gạch ngi, cỏ cy, sắt đ trộn đều, chy tiu, nt bấy trong hầm thiu Địa Ngục. Louise, vợ ng, người thn yu duy nhất cn st lại trn đời, ở đu, sống hay chết, lnh lặn hay tật nguyền ? ng tần ngần tiếc nuối. Thế l giấc mơ cuối cng cũng tan vỡ. Những giấc mơ của ng, khi trở thnh hiện thực, cn đen đa hơn cả cơn mộng dữ. Thằng b con ngy no ước mnh được cuốn theo v ngựa trường chinh của cc hiệp sĩ thời Thnh Chiến. Ừ, th n đ được toại nguyện : thời cuộc nm n vo l lửa chiến tranh, như cch đy đng một trăm năm, cũng tại nơi ny, đ thiu rụi tuổi thanh xun hơn năm ngn tn binh của Napolon Đại Đế. Lớn thm vi tuổi, ch nhc choai thả hồn hải hồ cng tiếng ci rc di khi đon xe lửa rời sn ga gần lng. Ừ, th ch cũng được hi lng : chất chồng trong những toa tu tối tăm, hi hm, ngột ngạt, người phế binh nhiều lần thấy ci chết đ gần kề giữa tiếng xnh xịch, giật lắc trn đường ray những lần chuyển từ trại giam ny sang nh t khc. Ho bnh, lại thm những chuyến tu hồi hương, thm những xứ sở, cảnh tr vừa vụt đến đ bị bỏ lại sau lưng, nhưng ở đu, cũng đầy dấu tch điu tn, đổ nt. By giờ, ở đy, nơi cha sinh mẹ đẻ, cũng thế, chẳng cn g. Chẳng cn g cả !

 

ng tập tễnh về ngồi bn hồ. Cy mất ngọn, ngả nghing bật gốc, bờ hồ lở li từng vng đất th cỏ chưa kịp phủ, xc xe xc pho đy đ, nhưng nước đ phẳng mặt từ khi no. ng nhớ Louise da diết. Ci nhớ đeo đẳng suốt mấy năm xa cch đi lc bị chm lấp, bị dm su dưới những sự kiện cấp bch, cần kp cho việc sống cn của kiếp người, giờ đy khoan thai trỗi dậy khiến cả hồn xc ng rng động. Vợ chồng mới cưới, họ chưa đủ th giờ để yu nhau, đ phải vội v chia xa. Nơi n i của Louise v ng, lc ấm m chăn nệm, khi giản dị đụn rơm, bụi rậm, đm ny mượt cỏ ven hồ. Họ yu nhau như th hoang giữa thin nhin, go tht, rn rỉ, lăn lộn, ngả nghing giữa trời, trăng, rừng, nước. V họ khc như chưa từng khc trong đời, v họ yu nhau như đy l lần trao tnh cuối, cho đến khi kiệt lực, chết giấc. Chết như thế, bn nhau, trong nhau, khng sướng hơn chết vi, chết lấp v bom đạn, đi lạnh hay v c đơn hay sao ? Bi cỏ ven hồ vẫn cn kia, d đ bị cy sới nt mặt, cn Louise dịu dng, nồng nn, Louise tc di mắt sng của ng đu ? Em ở đu ? Cuối chiều, ng quyết định đứng dậy, cắp nạng dưới nch, bước đi. ng vượt rừng, băng đồng, cứ thế, đi trong đm chập choạng, khng định hướng. Những oan hồn vướng vt, nu ko, khiến ng vấp, chi ng mấy lần. Đy c phải ba rừng ng ba đường, nơi rậm rịt bụi du dại, điểm hẹn của lũ chim bạc m ? Giờ trơ trốc mốc thnh gi đ trắng đ cụt ngọn, lơ lửng trong sương. Đy c phải vng đất của ngi lng tr ph ln cận lng ng, mang ci tn định mệnh Lng Thở Di ? Giờ chỉ cn gi hoang về quanh quẩn r rt th thiết như tiếng ch đi tru trăng. Khập khiễng đi như thế đ lu, ng thấy m mờ hiện ra trước mắt vi đốm sng. Chẳng lẽ sao trn trời rơi cả xuống đy chờ giờ tận thế ? Hay l đom đm ? Đu đ đến ma chng kết bầy, tm bạn ! Thm vi chục bước, ng nhận ra được nh sng lập lo của lửa, nhận ra vi khung nh tạm bợ, nhận ra sự sống đang rụt r trở về trn vng đất chết. Ngi nh thứ nhất, ng b cụ Martin ci đầu lầm rầm khấn nguyện bn đĩa sp lỏng. Ngi nh thứ hai, lo Laurent cắm ci ăn, thỉnh thoảng lại nghing chai ngửa cổ tợp thẳng một hớp vang đỏ. Ton người lng cũ cả ! Vẫn biết nhn trộm vo nh người l điều khng phải php, nhưng từ cửa sổ nh ny sang cửa sổ nh nọ, ng thấy mnh đang dần hồi sinh. V hy vọng. Biết đu ? Nhn vo gian bếp ngi nh cuối cng, tch xa một khoảng so với dy nh đ bước qua, ng sut ku thnh tiếng : Pierrot ngồi nơi bn ăn, một tay chuyền bnh m cho thằng con lớn, tay kia vuốt tc đứa b em đang lọt thỏm trong lng. Thằng bạn thn khng chết mục xương như ng tưởng, n cn sống nhăn, v sống hạnh phc nữa l khc ! Người phụ nữ li hi ny giờ bn bếp l quay lại. ng nghing người trnh tầm nhn, nhưng vẫn kịp nhận ra khun mặt Louise. Tc em đ cắt, dng em hết thanh mảnh, nhưng mắt em vẫn ngời ngời niềm vui. Louise của ng, Pierrot v hai đứa b. ng m cứng lấy chiếc nạng, bấu vu vo n để khng bị quỵ ng. Đứng sững như thế cho đến khi tiếng lao xao của bữa ăn gia đnh dứt hẳn, cho đến khi lửa trong bếp lụi tn, ng quy quả bước đi. Khng, ng khng c quyền đặt chn vo đ, để ph vỡ khung cảnh đẹp nhất m ng thấy được từ mấy năm nay. Khng, ng khng thể để thằng b c khun mặt giống ng như tạc, thằng b khi ny nhận mẩu bnh m v tia nhn tru mến của Pierre, sẽ phải đặt những cu hỏi rối rắm về cội nguồn của n. Khng, chiến tranh đ dứt, ng khng muốn lm quả bom cuối cng nổ tung giữa nếp nh yn ấm ny.

 

Lại đm. Trời trong veo, cao vt. Trăng rỡ rng, sao nhấp nhy vạn mắt xanh, lạnh. Cả đời, chưa bao giờ ng thấy nhiều sao đến thế, c lẽ nhiều hơn cả đm sao hai đứa nằm đy bn nhau chờ trời rạng, buổi sng ngy ng ln đường nhập ngũ. Đm cuối bn Louise. Ngỡ chỉ một thời. By giờ đnh trọn cả đời. ng cẩn thận thắt gt thật chặt đoạn thừng nhặt được gần cỗ pho gy nng vo cổ, chảy nước mắt khi nghĩ đến Gris-Gris. Cha mẹ mất đi, ng thừa hưởng được nếp nh nhỏ, khoảnh vườn rau. Gris-Gris gip ng hng tuần tải hoa mu ra ga, hay thỉnh thoảng, rong ruổi tận mấy thnh phố lớn quanh vng những hm c chợ phin, lễ hội. Mỗi lần trng dy cột xe thồ vo cổ lừa, ng đều cẩn thận vỗ về n v khng qun cho một vốc la mạch, mn khoi khẩu của Gris-Gris. By giờ đứng đy trng dy vo cổ, ng tự hỏi mnh đ để lại g cho đời sau ? Chẳng c g cả, hoạ chăng chỉ l sự tn ph m ng đ gin tiếp nhng tay vo trong mấy năm ra trận. Cn thằng b giống ng như tạc ngồi bn Pierre ? C phải n l mầm sống m ng đ cấy lại trong thn thể Louise đm cuồng hoan trối chết ? Nếu quả đng như vậy, t ra, mơ ước vơ vẩn của ng trong những giờ thấp thỏm bn chiến ho đ được thực hiện, d khng ton vẹn như giấc mộng mu hồng vẽ vời trong tr tưởng. ng li hi quấn hai vng v buộc chặt đầu dy kia vo tảng đ x x, vừa một m tay, loang vết ru xanh. Lần từng bước một, tay cắp nạng, tay khệ nệ đ, ng xuống hồ, hướng về nơi trăng sng snh in bng. Nước rờn rợn thấm qua giy, qua quần, qua lớp o ngự hn, ko trĩu ng vo lng hồ buốt lạnh. Khi cảm thấy tri tim mỏi mệt của mnh bắt đầu đng cứng, lấy hết sức tn, ng bung nạng, hai tay m đ nm mạnh vo giữa bng trăng lung linh sng. ng vt thẳng vo đy hồ như vệt chim bi c, xanh biếc. Loang từng đợt sng trăng, giữa tiếng đập cnh hốt hoảng của lũ chim đm bị quấy rối. Nhưng chỉ t pht sau, nước đ vội thản nhin phẳng mặt. Đm yn như chưa từng.

 

Ci nhn chiếc giy mn vẹt đế lơ lửng bn bờ cỏ lấp xấp nước, ng thở di. Như thế, hết ngy ny qua thng nọ, từ suốt trăm năm nay, buổi chạng vạng no ng cũng về đy, ngồi chờ giờ trăng vỡ.

Cổ Ngư

NANTERRE - PARIS 05.2012

 

(*) phỏng dịch từ  Bi ht lng Craonne 

(**) tiếng lng người Php gọi người Đức, cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, phổ biến nhất trong thời Đệ nhất Thế chiến