DVHoaiMNDaNghiem

Với tc phẩm đầu tay : tiểu thuyết Đất Ải do nxb Văn Mới pht hnh cuối năm 2005 tại California- Hoa Kỳ, Đo Vũ Hoi, một tc giả cn kh xa lạ với độc giả Việt Nam trong v ngoi nước, đ gy ấn tượng mạnh cho những người được đọc anh. Ấn tượng ở đy l ngạc nhin về ti năng của cy viết  mới, thể hiện qua nội dung su đặc v một ngn ngữ c thể gọi l c một khng hai trong văn chương VN hiện nay. Truyện ngắn Dạ Nghim, mang cả hai chất hiện thực x hội lẫn huyền ảo, l một th dụ.

Mai Ninh

 

 

Đo Vũ Hoi

 

 

Dạ Nghim

   

   

 

    Lng bảo lo ấy gn. Lo Bỉnh cười hềnh hệch, gắp miếng dồi ch chấm bt mắm tm vắt chanh. Hơi rượu bốc mau, mặt lo đỏ bừng bừng. Một mnh lo bn mm rượu bng khung nhn bụi chuối bn cầu ao: tu chuối xanh l, bo dưới nước cũng xanh. Sng hm sau lo khoc ti nải vo ni tm kho bu.

    Từ dạo lng được Tỉnh Ủy tuyn dương Lng Văn Ha người ta vẫn bỏ lng ln thnh thị kiếm kế sinh nhai. Cuộc sống nng thn đi km ho hức mơ văn minh bột giặt, my lạnh, nước giải kht v điện thoại cầm tay. By giờ đổ x về chốn đ hội kiếm phồn hoa (dẫu c giả tạo) chứ ai người ta ham hố vinh quang nơi đồng bi qu ma. Bọn trẻ nghe hai chữ Văn Ha bĩu mi, thật ra c mẹ g: vo năm Đinh Vị (1787) Nguyễn Huệ sai Vũ Văn Nhậm, con rể Nguyễn Nhạc, đem qun ra Thăng Long thanh trừng Đại Tư Đồ Nguyễn Hữu Chỉnh; Vũ Văn Nhậm trn đường ra xứ Bắc H c gh ngang qua lng. Cụ tổ ci lo gn bướng kia đ đem hiến ng Nhậm con ngựa hạc, gọi l gp của gip nh Ty Sơn ph vua L diệt kẻ cậy cng chuyn quyền. Tương truyền rằng đấy l con tuấn m nổi tiếng khắp một vng, lng xm mượt như nhung, chạy trăm dặm khng bết. Con ngựa ấy do một người Hoa để lại: khch tr lưu lạc trời Nam chẳng may lm bệnh hen thổ huyết, cụ tổ lo Bỉnh thương tnh đem về nh chăm sc. Khch ln cơn sốt, vật v suốt hai ngy hai đm. Trống điểm canh tư đm thứ ba, biết mnh khng qua khỏi căn đọa, người nọ thều tho trăn trối cng cụ tổ lo Bỉnh v trao cho cụ ci gi bọc da. Mở ra trong gi thấy quyển kinh. Đoạn khch tr xin được nằm xoay đầu về phương bắc, trống bo canh năm hộc mu chết.

    Người ta bảo với lo Bỉnh, vng by giờ ra chốn chợ m hốt: ở đấy c ci gọi l kinh tế thị trường. M muốn lm kinh tế th cứ phải tung đại vo, mau chn nhạy miệng; đừng nhắc chuyện ngy xửa ngy xưa lm g, đừng a nhn lễ nghĩa tr tn nữa, li thi lắm. Lo Bỉnh nghe người ta bảo thế lo dạ, rc một hồi thuốc lo, lim dim nhn những cơ hội một thời tan theo my khi. Đ hơn ba mươi năm rồi, vợ con lo mất cả trong một trận phi cơ oanh tạc. Ở đơn vị về, lo dựng lại nếp nh, sống an phận với nửa so vườn, ci ao thả c, mươi con vịt. Khi ấy lo Bỉnh chưa đầy ba mươi tuổi. Lo ở vậy v v một mnh, giờ được ăn lễ thọ sơ tuần lo lại dở người dở ngợm bỏ ln ni.

    Sng sớm hm đ sương bay l đ mặt đất, nền trời xm mỏng như trng trũng li xuống trn những thửa ruộng xăm xắp nước khng người trng nom. Gi đng bắc thổi se một bn da mặt. Lo Bỉnh đi hết cnh đồng trời đỏ đằng đng, thung ci bng nhờn nhợt của lo về pha trước trn con đường đất lầy lội. Đến cửa rừng lo nghỉ chn giở cơm nắm ra ăn; một mnh lo mỉm cười với trời đang lướt sướt khoe nắng mới.       

    Đường ln ni qua thung rừng trắc trở; lo Bỉnh trậm trầy trậm trật vung rựa pht lối. Xin tn cy dy l nắng lỗ chỗ những sợi mỏng nhấm nền rừng mục ướt tanh lợm. Lo Bỉnh v mồ hi ướt lưng o, chốc lại lấy tay vuốt mặt: lo xăm xi tiến bước cố bỏ xa những tiếng tht la hồn tn phch, lch mnh qua xc những thằng Nghim thằng Cẩn thằng Bn thằng Bường; lo mạnh tay chm phập nht rựa cho đứt la m ảnh gian nan kinh hong. Thế nhưng khng cưỡng được: lo lun nghểnh tai nghe ngng động tĩnh trn khng.

    Trước mặt logiờ l lưng chừng ni. Trời trưa bổ nho xuống dội lửa ln đỉnh đầu. Lo Bỉnh kiếm hốc ni bn vch đ cheo leo ngồi thở nhặt hơi, ngắm chừng: điệu ny tro được đến đỉnh cũng đ tối trời. V tnh tay lo quệt phải quyển kinh nht cộm ln trong nải bố qung vai: lo Bỉnh ngẩng mặt, phc thuần cười với vầng thi dương. Gia bảo ny cụ tổ lo đ cẩn mật đem chn xuống nền nh bn dưới tủ thờ; cụ bảo chớ, của ny vo tay kẻ mng muội chỉ chuốc lấy oan gia. Đứa chu đch tn của cụ (tức bố đẻ ra ng kỵ lo Bỉnh) năm Nhm T (1852) lều chng vo Thanh Ha thi Hương đỗ cử nhn, nhưng phải tội đam m thơ ph nn chẳng mng đến chốn quan trường, ở nh kết phường kết bọn đn địch ngm nga lu lổng - chnh ng đ cất cng giải m quyển kinh. Đến đời ng nội lo Bỉnh (ng bỏ cơ nghiệp theo c đầu, v cu ứ hự bn cả ruộng lẫn tru) lại đem phin diễn ra vần quốc ngữ: quyển kinh ha l một thi tập; lận trong ngn từ bng bẩy kia l những chỉ dẫn tỉ mỉ, những địa danh địa đồ. Thật th chẳng cu chữ no trong tập thơ m chỉ rằng đu đ c người đem chn của cải trong ni; cổ nhn chả rnh rọt hứa hẹn điều chi cả: lời truyền thụ mơ hồ, bảo đốt kinh thấy kho bu. Phần lo Bỉnh, thật tnh lo chỉ tin vo cuộc phiu lưu. Lo khng biết mnh mong đợi g.

    Khi lo Bỉnh rướn mnh bm tay vo mỏm trời xm xẩm trn đầu, bt ngt ruộng một miền tm hồng đng đục chao đi dưới chn lo. Dưới chn ni lầm thầm hơi sương trườn mặt đất từ cửa rừng mon men ra m đồng. Tiếng cuốc ku xa rất xa, chơ vơ như mũi đinh thch nhẹ vo thinh khng bng bạc. Lo nằm vật ra mặt đ mt rượi, rng mnh nghe nỗi đơn ci chai cứng ngấm qua lưng o. Li li đổ về hướng ty ni trơ trơ một qung trống lộng gi cằn cỗi, một thong chiều cn st lại trỏ cho lo thấy từ mp vực rừng đen đặc trng trng nổi gồ. Ngy vừa tắt ngm đm phng đng vương vi sao. Lo Bỉnh lần m theo khe đ được chỗ khuất: cơm nước xong, lo ngồi trm chăn, miệng chm chm mở lời tru ghẹo bng đm lng lnh diễm tnh.

    Lo vượt rừng ba hm rừng mở ngảng thot lối ra trảng cỏ hoang vu. Lo Bỉnh quen phản ứng thao luyện bao năm ngồi thụp xuống cỏ quan st bốn bề. Đấy l một thung lũng khng su lắm, lừa nẽn men sang m tri lại thấy rừng rậm rạp. Hu hu trn ngọn tng cổ thụ bn kia ba trảng chim ưng lm tổ. Trời thở ra, bng cỏ trắng phau vi vu chạy từng gợn từng gợn đuổi bắt nhau. Quanh đy chỉ thấy thin nhin trầm tiềm, đủng đỉnh nghn năm lần nghn chuốt ngt honh đồ cổ đại. Lo Bỉnh để tai lắng nghe ni rừng dạt do một nỗi u huyền của ring n.

    Đi thm độ ngy đường lo trng thấy bi đất khoảng khot cỡ sn đnh biết mnh đ đến nơi. Ở đy vch đ chnh vnh bọc xung quanh hm my m, lởn vởn chắt ra một thứ nh sng ướt sũng, sền sệt như nước hến. Ngoi bi trống ba phiến đ hnh thoi sừng sững dựng đứng thnh hng lm nn ci cổng tam quan giữa ni rừng trng điệp. Quả nhin nom kỹ thấy di tch một nền nh: thời gian nhẵn thn trn mặt bằng những vung đ sắp đặt theo lề lối. Lo Bỉnh rt qu hai hm răng va cầm cập. Chốn ny chm đắm trong tiết đng tối mờ. Lo đ nhn kia ci hang trong vch ni, lm bụi um tm mọc chắn lối vo. Lo Bỉnh ngẩn ra ngắm ci hang bề ngang cũng đến hai sải tay, chiều su xoải chn cũng được năm bước, trần cao đnh vm đon chừng cũng đến ba thước ty; cuối hang c bậc tam cấp ln ci đi thềm cao đến ngực. Kh lạnh trong hang nặng như ch, nn chặt trong kh quản đau nhi lồng ngực. Lo quay vo rừng nhặt cy kh về nhm lửa. Ngồi xổm trn đi huơ tay sưởi lo Bỉnh sởn gai ốc pht hiện những nt điu thạch lập le trn vch đ: hai bn chạm nổi hai hng cột ci, bn trn v ko bắt trnh đội mi ngi m dương; trong hang l hoạt cảnh nghnh phong chiếu thủy nơi đnh tạ hu vin. Hoa cnh cng hạc khắc tỉ mỉ, gi lnh nước ngọt ai dụng cng trổ kho lo. Lối vo hang khuỳnh khuỳnh hai bn hai ng hộ php: tả dực ng thủ đại đao, hữu chi ng ma song chy; cả hai ng đang di mắt vo hiểm họa v hnh đến từ bn kia vch ni thm u. 

    Đng lời truyền dạy, lo Bỉnh ngồi trong hang đến đm thứ ba đem quyển kinh ra đốt. Lo mảng tư lự nhn tn tro bay lất phất thốt đu gi nổi cuồng, tung đất bụi, xoy vận thnh cột lừng lững đm đầu xuống nền đ ngoi bi trống. Lửa trong hang tắt phụp. Gi tht tưởng khng dứt chợt im bặt. Lo Bỉnh hon hồn trm mắt trng ra ngoi kia đm trong suốt. Lo đợi. Lung linh sao trời tẽn t thắp đuốc hoa trong hn lễ thin h. Đợi thm một thi vẫn chỉ thấy đm, lo nhn bước đến nấp sau lưng ng hộ php cao lớn; sừng sững ng hộ php nổi cuồn cuộn trn vch ni, đ tự bao giờ tay vẫn lăm lăm thủ đại đao. Thăm thẳm trn cao trời thủy tinh, khng gian ấm p như ngy đầu xun.

    Im lặng.

    Đm vẫn tri với nỗi v tận cm nn của ring n.

    Lo Bỉnh nn thở nghe thăm thẳm đm tri.

    Im lặng.        

    Mới hay cũng chỉ c thế, lo nghĩ. Lo Bỉnh ngồi bệt xuống đất dựa lưng chn tượng; khoanh tay m gối lo bng khung ngắm trời đm...

    Tch tịch tnh tang.   

    Tch tịch tnh tang đn ai dạo ngập ngừng. Ngại cu mở lời.

    Tch. Nhịp phch gin gi đun đẩy. Tch. Ging giả.

    Xập xnh xập xnh ha quyện tiếng đn tiếng phch. Đưa đưa tnh.

    Ai đnh chung, bnh bồng. Mặt đ thm nghim đứt nối, bnh bồng. Ngn đứt nối. Bnh bồng. So trc ai thổi. Vo von, tnh bằng l vo von đm lướt đi lại liệng về.

    Trầm bổng ny, thanh m trầm bổng. Tri ra thuồn vo. Tch, snh điệu tương hỗ. Tch, tring chẳm vờn xoy ối a. Đuổi bắt nhau. Rộn bng.

    Tn tụ ny, cung bậc. Ối a. Khi tỏ khi mờ ny. Ma trơi a.

    V đĩ tha ny. Tnh bằng ny, đĩ tha. Ối a.  

    Tch tịch tnh tang xoắn xut cơn lốc giao hưởng. Đất với trời. Lật ngửa lưng lại. Tch tịch tnh tang trời với đất. Xăng bồng.

    Ối a ny, đĩ tha. Ối a hỏa đn.   

    Thn tng ai sắp ngang dọc giữa sn một gin. Đỏ vch ni. Lửa rực chy cao qu đầu người, đỏ vch ni. Hỏa đn ai dựng cao qu đầu người. Tan long ra.

    Đm xuống thật gần, tan long ra.

    Thm.

    Thm.

    Thm. Thm. Trống lệnh dồn hồi rung chuyển ni rừng.

    Thm.   

    Lửa bập bng quải lự. Tm thần đảo ngược.

    Ơi vong linh, tht mnh trong kinh hi u huyền.

    Thm.   

    Giấc mộng mun thuở, những giấc mộng một thời. Tất thẩy pht rồ đm đầu xuống nhục thể vĩ vo.

    Thm.

    Thm.

    Thm. Thm.

    Lng trắc ẩn, nỗi khuy tm, quay mng liễn kết trong đối nghịch tiếm son rồi tự hủy.

    Thời gian đi một vng rồi trở lại... i.

    Hiển vinh ho nhong, ư tnh l hiển vinh... ư. Ho nhong... i động tnh.  

    Nguyn lai mắc mớp lại thụt li... i. Nguyn kh... i cng khong chất đồng nhịp thở mằn mặn... ư.

    Ư tnh ny l mằn mặn... ư động tnh.         

    Lo h tong ln, ti đnh hơi được từ khe m nhai thốt ln tiếng tht hồng hoang đỏ ửng. Tht ln, x toạc mn đm nguyn thủy. Ngy khung lung tro ộc ra. Ham muốn trinh tuyền nhỏ giọt xuống thinh khng ha giờ khắc... ư, vật v.

    Vật v ku van v vỡ toang địa đng.

    Ối a tan vỡ địa đng.

    Nữ thần ha thn trần truồng. Như nh nắng tịch hoang buổi sng đầu tin trn mặt đất... ư. Tnh rằng.

    Ối a m rằng tịch hoang. M rằng ối a l tnh. Tnh mang đầy lng, tnh bồng mt tay... ư, mấy kiếp.

    Phiếm bạc mấy kiếp, thần nữ bảo, nhặt khổ đau buộc tp đn trầm lun quảy ln vai. Người ở lại, hay Ta ở lại. Ta đi, người c đi cng.

    Đỗi đường đi khng đến, lo rn rỉ, chờm hớp t hen, hộc ra một t ước mong ph nộn.

    Nữ thần trần truồng man rợ. Khoảnh khắc trỗi mnh tự lặp lại, v thin trường địa cửu trỗi mnh lưu chuyển từ đấy. Mu mủ tủy cốt lởi rởi đm trẽn, đi lng ni cho được dm thinh ro rắt... ư. Đnh bồng.

    Cao cung ln, ny.       

    Cao cung ln, giật mnh chim ngưỡng: lệ quỷ uy nghi trong xim y lộng lẫy, tung pha rắc mun vn chu bu trải ngự đạo ln đỉnh thịnh điển đin dại.

    Thnh thng thnh.

    Lo nhớ. Thnh thng thnh.

    Lng lng lo bước. Thnh thng thnh.

    Cứ thế, lo bước từng bước trn m sắc ln chn bậc hai bn hạc chầu.

    Lạy mời Con Người ln ngi trị v oan khin, chng cười. Lũ quỷ hung dữ ấy. Qui điểu biết nhi tiếng người quy quần ht khen tấn tuồng hoan lạc. Tấn tuồng lệ giai.

    Thần nữ trần truồng hung c ra oai.

    Thot thai... ư, trần truồng.

    Sng cả ny. Hung tợn.

    Khoan h sng cả... ư.

    Hự.

    Hỏi ai ai biết... ư.

    Hồn tm hương duyn. Hự.

    Hương duyn say khc Ngh Thường, hự, biết ai mi khuya bung nht.

    Hồn lạc giang đầu. Hự.

    Khoan h biết ai.

    Sng m nước chảy đi dng.

    Hự.

    D khoan d huầy. Chảy đi dng.

    Từ ly ấy đổ vo sng m cuồng.

    Thần nữ trần truồng.

    Hự.

    Thần nữ trần truồng đứng mũi du thuyền.

    D khoan d huầy.

    Đất với trời lấp lnh tan lm một... ư. Thuyền lướt đi trn trng trng thin thể.

    Mun vn tinh t từng dợn vỡ tung te mạn thuyền. V nữ thần phập phồng căng mọng. Tay nắn v miệng vọt lời hiểm độc. V thin thể căng mọng phập phồng.

    Cho ti đi cng, lo tht. Hự.

    D khoan d huầy. Đi cng.   

    Mi tc nữ thần lồng lộng tinh t.

    Hự.

    Sng m nước l chảy đi dng. Hờ... ơ ... ớ... Ci lng đnh mất, hờ... ơ..., đnh mất ci lng trần. Hờ... ơ ... ớ... Lng trần đem đo... ơ, lng trần đem đo giấc m cuồng.       

    Lả lơi tắm mt trn nguồn, thần nữ thầm th, bung tha ham muốn bừng thoắt ln.

    Lo khuỵu gối pht dục, vng tay m lấy lưng thần nữ. Chỉ c một đời, lo bảo v vục mặt vo đm rất thơm.

    Hờ... ơ ... ớ...

    Một trời thnh tht sương trinh... ơ...

    Thuyền ra vạn dặm... ơ... thuyền ra vạn dặm cht tnh khai n.

    Hờ...

    Sao Khu một giấc mng mnh... ơ... Người đi hay ở, ơi người. Chỉ c một đời.

    Hờ...

    Gieo sầu m chi, gieo thảm m chi.

    Gieo thương gieo cảm m chi.

    Hờ... ơ ... ớ...    

    Pht thng pht thổ chạy kiếm cũng chỉ c một đời, lo Bỉnh go.

    Vẫn quẩn quanh sinh tử tử sinh đấy m, thần nữ bảo v bật cười man rợ. V ngửa lưng mở lng. Thần nữ mở lng, rỉ rn... ơ, son sẻ rỉ rn... ơ, ci lng.

    Hờ...

    Tử sinh sinh tử, ci tr phch rẹt v dim da ấy.

    V lo Bỉnh co giật trt mnh. Hờ... C loi quỷ dữ theo bn ph huề.

    Hờ...

    Từ nay c loi quỷ dữ theo bn ph huề.

    Hờ... ơ ... ớ...

    Sao Khu một giấc mng mnh... ơ...

    Phấn thơm tri ngọt... ơ... phấn thơm tri ngọt bồng bềnh dung hoa.

    Hờ... ơ ... ớ...

    Hờ...   

    Hy đem đời hiến dng Ta, thần nữ bảo. Ta l ngọc miện, l ngai bu; vương quốc kia một ci hoan lạc. Đy, thể xc Ta, thần nữ lại cười đin loạn, Ta ban phủ việt. Hiến dng rốt ro khng chừa. Người cũng chỉ một lần ngự tọa, một lần thi cả một đời.

    Hờ... ơ ... ớ.

    Hờ... ơ...    

    Lo Bỉnh ngửa hai tay đn nhận.

    Hờ... ơ... di thm mấy nỗi phấn hưng... ơ...

    Phấn hưng l ch... ơ, duỗi thn dầm dề.

    Hờ...

    Rồi đy ti quản g rơm kh cỏ rc, lo bảo, ti s chi rn lấm trp n.

    Hờ... ơ...

    Một lần thi, lo Bỉnh run rẩy nấc nghẹn. Một lần thi, lo sẽ kỳ vĩ trong nh dương kiu hnh.

    Hờ... ơ ... ớ.

    Hờ... ơ...

    Hờ...

    Hờ...

    Lo Bỉnh a khc nức nở.

    Hờ...

    Chớp x toạc trời đm v sấm rền lở ni. Mưa rn rạt bng xuống ngọn rừng lm đổ rạp cơn đau nhức đ m trong người lo Bỉnh. Lo cứ nằm đấy, trần truồng trn nền đ lạnh. Bằng linh cảm lo biết, thần nữ sẽ ẩn mnh vo cơn mơ rồi gục chết - điều m ng nội hay thn sinh ng kỵ lo đ biết, như cụ tổ đ biết. Bao đời cc cụ nh mnh thấy hồn nhao nhc, lo tự nhủ. V lo nghe một nỗi đơn ci chảy theo huyết thống. Lo Bỉnh xoải tay cho mưa thon nốt những nhấp nhem quai kiển.

    Hờ...

    Ấy thế m lo ở trong ni cũng đến một con trăng.

    Lng bảo chả c kho bu đếch g, trng lo ấy vẫn cứ dở người dở ngợm. Lo Bỉnh cười toe tot như Sở Tương Vương, gắp vo bt cho từng người. Mời cc cụ xơi thật lng cho. Cn mn rựa mận (xưa nay lo Bỉnh nấu rựa mận c tiếng trong lng); rượu trong v xin cc cụ cứ uống thỏa thu, mừng ti ngao du tin cảnh nay trở về. Mai ny lng ta ton nh gạch khang trang, thể no Tỉnh Ủy lại khng tuyn dương Lng Tin Tiến, phải khng cc cụ?

    Cc cụ trong lng chột dạ hết nhn lo Bỉnh lại nhn nhau. Lo Bỉnh ni năng hể hả, ngửa mặt cười sảng khoi; lo thắm thịt đỏ da như bồ cu men ging, sắc mạo rạng rỡ, mắt sng quắc. Dạo gần đy khng nghe lo than đau nhức chủy khớp nữa, mảnh đạn ghim xương sọ cũng thi khng khiến lo m đầu rn xiết những lc trở trời. Hơi rượu bốc mau, lo Bỉnh bng khung ng tu chuối xanh l; chuối năm nay sai nải đấy. B bm mươi con vịt ngụp lặn trong ao. Cc cụ để ti vo bng ln nồi xo; bn trong mẹt kia. Cc cụ xơi đi chứ lị!

Đo Vũ Hoi