KietTanMN

 

Mai Ninh giới thiệu

 

 

Đề cập đến văn chương Kiệt Tấn nhiều người nhắc tới trước nhất cc truyện ngắn về tnh yu của ng, như thể khng ni khng được. Thật thế, trong văn chương Việt Nam đến nay kh hiếm truyện tnh như truyện tnh Kiệt Tấn. Ngn ngụt, chy bỏng, da thịt, nhưng chẳng phải chỉ c thn xc ngồn ngộn, tnh yu nam nữ ấy cuộn trn thương yu đằm thắm, da diết. Tc giả khng những nhấn hết ga trong cch miu tả hnh động, m cn bới lục đo su tm l, dng thứ ngn ngữ đối thoại khi sống sượng bung tuồng, khi lng mạn phủ dụ. Ci hấp đẫn cn từ một văn phong khng km phần chải chuốt m người đọc vẫn thấy rất thực, hồn nhin.

Hai tc phẩm Năm nay đo lại nở* v  Em vịt vng nhỏ của ti ơi* giới thiệu dưới đy th lại khc. Chng vẫn trung thnh với dng văn trữ tnh đặc biệt của Kiệt Tấn nhưng khng phải những ngọn lửa bng bừng thiu đốt thịt da cảm xc nữa, chng l sức nng m ỉ của than hồng trong đy su tm thức của con người, một con người lưu lạc m qu hương trng về chỉ cn ngt ngn my trắng. Chắc chắn chẳng t độc giả như ti, cảm nhận ra ci qu hương của Kiệt Tấn v rồi của chnh mnh ấy, khng l g khc hơn hnh ảnh của một thời qu khứ. Để rồi xc động với từng dng văn. Ở đy, văn Kiệt Tấn cng chn chất hơn, đơn giản hơn, lắm khi người đọc gặp cả mấy cu lời lẫn lập đi lập lại, tựa rất vụng về nhưng thật ra l cố  : B gi cầm ci chung nhỏ đưa ln lắc leng keng, ng ti mỉm cười. Mỉm cười v b đ được ti ng., C bữa ti ng b, b ng ti, đưa ci chung ln lắc leng keng, cười mm.... Một cố tnh để đnh mạnh vo k ức, vo cảm xc.

Vẫn biết sống l sống với hiện tại, khng phải với những g đ qua hay sẽ đến, thế sao hồn người vẫn bị nhồi ln dận xuống theo triều sng, khi đọc những trang viết về qu khứ tuổi thơ, về những người mun năm cũ như thế ny của nh văn ?

* trch từ tuyển tập Kiệt Tấn, nxb Văn Mới, Hoa Kỳ, 2002.

 
 
 
 

 

KIỆT TẤN
 

 

 

 

Năm Nay Đo Lại Nở

Nhưng mỗi năm mỗi vắng

Người thu viết nay đu

Giấy đỏ buồn khng thấm

Mực đọng trong nghin sầu...

Vũ Đnh Lin

 

- Thưa ng cho nh chu hỏi thăm. Cn mấy hm nữa th l Tết ạ ?

Tiếng hỏi lm ti giật mnh ng người đn b cht khăn mỏ quạ. Ti vừa ăn xong cơm chiều, đang đứng trước sn nh xỉa răng ở trần cho mt. Ti vội đp :

- Thưa cụ vừa mới Tết xong ba bữa. Cn lu lắm mới Tết nữa.

Người đn b c vẻ bối rối :

- Thế hở ng ? Thế m chu qun mất, lm phiền ng qu. ng cho nh chu xin lỗi.

- Thưa cụ, c g đu m xin lỗi.

Một cơn trốt thổi đến xoy những cnh bng giấy chạy tn loạn trong sn. Bng giấy đủ mu : đỏ , cam, tm, trắng ; Tết no cũng rụng đầy, đng hẹn với trời đất. Người đn b ngập ngừng :

- Phiền ng cho nh chu hỏi thm : ng c biết nh ng Đa ở lối no xin ng chỉ hộ cho nh chu.

Nữa. Lại cu hỏi đ nữa ! Ti vừa nghĩ thầm vừa nhn vo đi mắt hom hem của b. Chiều nay b khng đeo kiếng mt, loại kiếng gọng nhỏ, c trng đen trn vo như loại kiếng đen lnh cảnh st đeo trong phim Hitchcock. B lại bối rối, cố nhoẻn miệng cười vớt vt, để lộ mấy chiếc răng nhuộm đen cn đương cự được với tuổi trời.

- Dạ thưa cụ, chu khng biết nh ng Đa ở đu.

- Thế hở ng ? Thật khổ qu ! Chu đ hỏi thăm nhiều người m khng ai biết nh ng Đa ở đu cả.

B l nh xin lỗi rồi quay lưng đi, chiếc lưng m sức ht của tri đất su bảy chục năm qua đ bẻ cng. B lom khom l đi dp Nhựt Bổn, đi dp đ cũ, cao su b ra hai bn. Ti chắc chắn b sẽ lại đi lượm lon, lon sữa b, lon thịt hộp, lon đậu hộp... Mục ny nằm trong chương trnh hoạt động hằng ngy của b. Khng ai biết tn b. M ti quen gọi b l B Lượm Lon. Nhiều lần m ti cho b ci lon khng đ rửa sạch, v kết chuyện với b. Khng biết hai b gi lẩm cẩm ni g với nhau m cười tu tt như xun nữ. C bữa thấy b lom khom sục sạo ngoi hng ro, m ti sực lo ngai ngi cho tương lai của chnh mnh.

- Tao sợ nữa gi tao cũng lẫn lộn rồi đi lượm lon như bả qu ! Rồi mầy với thằng con mầy đẩy xe bỏ tao trn ni.

Ni xong, b ci xuống hun thằng con trai của ti b đang bồng trn tay. Cục cưng của b đ. Rớ tới l b xuống đường, tuyệt thực để phản đối.

B Lượm Lon quẹo ở hng nh ti rồi đi ra pha đường lớn, đại lộ Bạch Đằng, xm Hng Xanh. B sẽ lạch bạch băng qua bn kia đường lớn, hỏi thăm nh ng Đa, rồi thất vọng quay lộn trở về lề đường bn ny, lại hỏi thăm nh ng Đa, lại thất vọng, lại lạch bạch băng qua bn kia đường... Đu mười bữa trước, ti đang sơn lại cửa ro trước nh th b tới gần hỏi ti, vẫn giọng lễ php cố hữu của người nh qu miền Bắc :

- Thưa ng cho nh chu hỏi thăm. Cn mấy hm nữa th l Tết ạ ?

Ti dừng cọ sơn, mỉm cười ng b :

- Thưa cụ cn bốn bữa nữa th Tết. Chu đang sơn lại nh để ăn Tết đy.

B cười tếch toc, răng đen nhnh :

- Thế hở ng ? Sắp Tết rồi, vui qu nhỉ ?

B đưa tay sửa lại chiếc khăn mỏ quạ bị gi xun x lệch.

- Dạ... dạ thưa ng, xin phiền ng chỉ hộ cho chu nh ng Đa, chu đi tm mi m...(v..v...)

Nữa. Lại nh ng Đa nữa ! ng Đa no ? Ti khng cch g biết được. ng Đa l ai ? Ti m mịt. ng l g của b ? Một thn nhn ? Một ng chủ cũ ? Một người chồng cũ ? Một nhn tnh cũ ? Ở đu ? H Nội, Hải Phng, Bi Chu, Nam Định hay Phủ L ? Kỷ niệm g m trn bước đường di cư khi đất nước chia hai đeo đuổi, đeo riết khiến b cn nhớ hoi, nhớ mi, cho tới by giờ ? Hai người đ yu nhau khắn kht, sống v số kỷ niệm đẹp, rồi đng một ci ! Xa nhau ? Ti cứ phỏng đon lan man. Rốt cuộc vẫn l người m đi trong bng tối giữa đm ba mươi.

Nh ng Đa ở đu, ti khng biết đ đnh. Nhưng ngay chnh nh của b ở chỗ no ti cũng khng biết. Chỉ biết đại khi b ở đầu xm, v bận no b cũng từ đầu xm đi lại, qua ngang cửa nh ti, quẹo tri rồi băng qua đại lộ Bạch Đằng. Rồi băng trở lại (vn vn). Tung tch : b l người di cư. Gốc gc : nh qu miền Bắc dựa theo giọng ni. Tuổi tc : trn su mươi dựa theo chiếc lưng cng. Dĩ vng : ng Đa. Hoạt động : lượm lon. Hết !

Bốn ma b cht khăn mỏ quạ mu nu đất đ bạc thếch. Quần di đen, o cnh đen tay ngắn, răng nhuộm đen, đi dp Nhựt Bổn b b, đeo knh đen trng knh trn vo. Một đời sống bnh yn thuở no bn sng Hồng, giờ chỉ cn lại c bao nhiu đ. Thời buổi ny giặc gi, hoả tiễn Nga thụt v Sign, phản lực Mỹ xẹt ngang Gia Định, xe tăng thiết gip rần rần rộ rộ, ko l những khẩu đại bc di ngoằng băng qua xm Hng Xanh của ti v B Lượm Lon rồi trực chỉ xa lộ Bin Ho. Xe tăng tương đối chạy chậm, so với xe vận lương phng o o, nườm nượp, sng bắn lốp bốp mở đường, li theo những thng sắt khổng lồ, no ứ, xẹt tới xẹt lui khng ngớt trn đại lộ Bạch Đằng.

Sau khi chứng kiến v số tai nạn một lần tri tim người bị cn văng ra cn đập nhẩy trn mặt đường nhựa ti thường ẩm hm răng, tc tai dựng đứng, nổi da g khiếp va khi thấy B Lượm Lon đi ngang qua cửa nh ti, quẹo tri, chập sau c tiếng xe vận lương rầm rộ, sng nổ lốp bốp, rồi tiếng phanh xe khịt khịt, tiếng bnh xe cao su chợt đứng sững nhưng cn trớn cy xiết trn mặt đường nghe rt ruột. Ti sợ rồi một ngy no đ ci khăn mỏ quạ, đi dp Nhựt Bổn, mấy ci lon vừa lượm được sẽ văng tung to dưới lườn của một thng sắt đồ sộ. Người ta sẽ thu nhặt những g cn lại của chiếc lưng cng, của hm răng đen, của cặp kiếng đen, của một thuở bnh yn bn sng Hồng, của những tnh tự một thời với ng Đa. Người ta sẽ bỏ hết những thứ đ vo một ci hm nhỏ, đem chn ở một nơi rất xa thnh phố. Rồi mọi người sẽ dần dần qun, qun hết. Chẳng cn ai nhớ trong xm mnh đ từng c một b người Bắc Kỳ lom khom đi lượm lon ở miền Nam lượm lon để lm g khng biết. Sẽ khng cn ai hỏi thăm nh ng Đa. Cũng sẽ khng cn ai hỏi ti, khi ma xun hy cn đ :

- Thưa ng cho nh chu hỏi thăm : Cn mấy hm nữa th l Tết ạ ?

- Thưa cụ, vừa mới Tết xong. Cn lu lắm mới Tết nữa cụ ạ !

 

Khng r v lẽ g m mỗi lần hoa mai nở, mỗi lần hoa đo nở, mỗi lần Tết đến l ti lại bị m ảnh bởi những người đn b gi nua m ti đ c dịp gặp trong đời. C lẽ tại v ti nhn thấy qu hương qua những b gi đ, một qu hương vừa yu dấu, vừa ngậm ngi. Thương đứt từng khc ruột. Viết tới đy ti lại chảy nước mắt. Trời ơi: Sao ti cần qu hương đến như vậy !

Những b gi đ tượng trưng cho qu hương. Khng ! Những b gi đ l qu hương. Những b gi c ln da nhăn thơm tho mi đất, c nụ cười r ro tre trc, c bn chn nứt nẻ ph sa, c tri tim từ bi v lượng, tri tim đ đ bơm mu vo rn ti từ thuở ti trong bụng mẹ, lc ti cn nhỏ xu, lớn chưa bằng đầu ngn tay. Trời hỡi ! Sao thương qu sức ! Ai nỡ cắt ruột cho đnh ? Ti thm thương. Ti thm khc. Ti thm qu hương. Thm qu đỗi ! Tết lại đến rồi đ...

Năm nay đo lại nở

Khng thấy ng đồ xưa

Những người mun năm cũ

Hồn ở đu by giờ ?

Năm nay đo lại nở. Phải, năm no m đo lại chẳng nở ? Ti muốn la một tiếng thất thanh : i Qu Hương !. Đo lại nở, ti lại nhớ. Ti nhớ những người mun năm cũ, những b gi lượm lon, những b gi bn c-rem ở trường học, những b gi bn đậu phọng ở bến xe, những b gi bn nước ma trong chai xch trn chiếc bắc Mỹ Thuận, Cần Thơ, Vm Cống hay Rạch Miễu đưa b con về thăm nh trong dịp Tết. Những b gi m mỗi lần ng, bạn đều được tặng khng một nụ cười hiền lnh hiền lnh như cặp mắt của con tru đi cy. Cũng khng c g khc để tặng bạn ngoi nụ cười đ. Rồi Tết qua, trở lại chuyến bắc, c thể bạn sẽ khng cn gặp lại b gi đ nữa. Khng bao giờ ! Nụ cười tặng khng đ mất. Cũng như qu hương.

 

B gi cầm ci chung nhỏ đưa ln lắc leng keng, ng ti mỉm cười. Mỉm cười v b đ được ti ng. B ngồi ở sn trường, giờ ra chơi. Ti học lớp nhứt, được đu mười tuổi. Ci nn l rch để một bn, ci bnh c-rem để một bn, bnh trn di sơn xanh, trn đậy nắp thiếc mạ kền đ trầy ố. B vừa từ bn trường nữ cch đ khoảng hơn trăm thước tất tả chạy qua, mồ hi cn đổ hột trn trn. Bn trường nữ vừa hết giờ ra chơi l tới phin trường nam ra chơi, trống giục lin hồi. C lẽ bn trường nữ b gi c-rem bn được hơn bn nầy. Bn nầy tụi nhc khoi đổ x ngầu hơn l bỏ tiền ra mua c-rem một cch lương thiện. Được th ăn nhiều, thua th bơ mỏ. Nhưng ho hứng. V vậy mấy thằng nhỏ bn c-rem đều thủ sẵn một ci t v ba hột x ngầu. Ra chơi tụi nhc bu lại, trong đ c ti. Bỏ b gi ngồi ở gc sn chong ngc một mnh v b khng c... đổ x ngầu.

V vậy khi c đứa no ng, b liền đưa ci chung nhỏ ln lắc lắc mời mọc. Như con ch hiền lnh, chỉ chờ c người ng l vẫy đui ngoắc. Ti biết sự so snh c vẻ kỳ cục, nhưng ti khng c cch no diễn tả nh mắt của b hơn l nh mắt mừng rỡ của con ch khi nhận ra được người quen. V tiếng chung leng keng l tiếng sủa mừng. Ti nghĩ b cũng qu chung lắm v lc no n cũng được b chi bng. Hồi nhỏ ti cũng ham vui, như mấy thằng lỏi khc. Nhưng đi khi nhn nh mắt mừng rỡ của b, tiếng chung leng keng v ci miệng mm cười khng cn răng, ti chợt thấy m ti đang ngồi chồm hổm đ ti cầm lng khng đậu. Ti bỏ ra năm cắc mua của b cy c-rem đậu xanh v hi sinh buổi đổ x ngầu. Tay b run run giở ci nắp bnh thuỷ bằng mốp lựa cy c-rem đưa cho ti, tay run run. Ti khng qun nổi hnh ảnh đ cho tới chết khng chừng. Run run khng phải v cảm xc m v tuổi trời, c lẽ. B đ gi lắm rồi, tc bạc trắng như trang giấy học tr điểm sợi đen như những đường gạch hng trn trang giấy. Nhưng b lc no cũng tặng khng một nụ cười mm khi đưa cho ti cy c-rem. Ti khng hề bắt gặp một cht no đau khổ hay than trch trong nh mắt v nụ cười đ. Ngay lc b ngồi suốt cả giờ ra chơi, khng bn được một cy c-rem no.

C bữa ti ng b, b ng ti đưa ci chung ln lắc leng keng, cười mm, nhưng ti đnh ngoảnh đi v ti vừa đổ x ngầu thua sạch. Bước đi mấy bước ti ngoảnh lại, b lại đưa ci chung ln lắc. Ti vụt bỏ chạy... C bữa ti thấy ngn chn ci của b sướt mng chảy mu b đi cẳng khng. C lẽ v chạy qu vội vng trn con đường đ xanh lởm chởm từ trường nữ qua trường nam, b vấp cục đ lớn. Ti đ c lần bị vấp đ xanh trật mng, đau đứt ruột, nn biết. Nhưng nt mặt b khng hề lộ vẻ g đau đớn. Chỉ chờ thằng lỏi no ng l b lại đưa chung ln, ci chung bng long, như tiếng sủa mừng, như tấm lng của b.

Một bữa gần bi trường ăn Tết, ti ho hức nho v đổ x ngầu với tụi lỏi, chợt trời mưa. Tụi ti từ sn chơi dời v np mưa dưới hng ba v tiếp tục st phạt. Ti chy ti như mọi bận. Ti cn đang đứng xớ rớ ng ra cổng trường chợt thấy b gi c-rem xớn xc từ ngoi cổng chạy vo, rồi tấp vo hng ba đụt mưa. B giở chiếc nn l rch ra giũ nước. Mưa lớn qu, b ướt mem. B ngồi chồm hổm dưới đất, dựa lưng vo vch l của lớp học, mặt b xanh xao, mi ti mt, c vẻ mệt mỏi. B lấy tay lau sơ ci chung đ ố nước rồi ng ln chờ khch hng. Ti ng b, b ng ti rồi đưa chung ln lắc leng keng, cười mm. Ti muốn khc. Ti chạy v lớp mượn của thằng bạn năm cắc. Ti trở ra, đến ngồi chồm hổm bn cạnh b, leng keng, leng keng...

- B cho tui cy c-rem đậu xanh.

B đặt chung xuống đất, giở nắp thiếc mạ kền. B mở tiếp nắp xốp, cc ngn tay run run cn đọng nước mưa. Thng...thng...thng thng thng... Tiếng trống chấm dứt giờ ra chơi chợt ging ln lin hồi. Cy c-rem đậu xanh vừa lấy ra khỏi bnh thuỷ cn run run trn tay b. Ti vội v quăng năm cắc vo nắp thiếc :

- B cất c-rem đ, mơi tui lấy.

B cười mm :

- Ờ, mơi nhớ lấy nghe chu !

B cầm nn l đứng dậy, m ti đ. Tay xch bnh c-rem, m ti đứng ng thằng con trai của b đang xếp hng đi vo lớp. Khi ti đi ngang, b nghing người kề tai ti dặn nhỏ : Mơi nhớ lấy c-rem nghe chu !. Hơi thở ấm p của b ph vo lỗ tai ti. Vo lớp, thầy ra hiệu cho cả lớp ngồi xuống. Ti ngồi xuống ở bn đầu ng ra cn thấy m ti đang tất tả chạy trn con đường đ xanh lởm chởm, tay vịn nn l sợ bay mất. Rồi bng m ti với ci o v vai mờ dần trong mưa...

Ngy hm sau, ti c chờ b tới. B khng tới. Hai bữa sau bi trường. Ti ăn hủ tiếu uống nước bạc h, ti ăn dưa hấu đỏ, đốt pho chuột, v qun hết. Qun tiếng chung leng keng, qun ngn chn sứt mng, qun ci bnh c-rem trầy ố, qun con mắt vẫy đui mừng.

Qua Tết, nhập học, chng ti trở lại trường. Nhưng b gi c-rem với ci nn l rch v ci chung bng lộn khng bao giờ trở lại nữa. Khng bao giờ...

 

Đ c bao nhiu b-gi-qu-hương ti đ gặp trong đời ? Năm người ? Mười người ? Hay một trăm người ? Hay nhiều hơn nữa ? C lẽ vậy. Khng sao đếm hết. Những b gi đ nhan nhản đầu lng cuối xm, ở qu mnh. Chỉ cần để một cht, bạn sẽ thấy. Họ sờ sờ đ, lc no cũng hiện diện, nhưng cũng đồng thời rất m thầm. Họ khng c nhiều lời ni, chỉ c ci nhn độ lượng, nh mắt từ bi, nụ cười mm. V đi khi họ khc. Cũng như bạn. Khi đau khổ qu, bạn khc.

Học hết tiểu học, ti ln trung học. Hết lớp đệ tam, ti rời Vĩnh Long sang học trọ ở Mỹ Tho, lớp đệ nhị Nguyễn Đnh Chiểu. Nh trọ ở gần trường, sau trường l bến xe đ. Ban đm c xe hủ tiếu, xe bn b ba, kh mực, ổi cc, la-de nước ngọt... đẩy tới by bn. Ti thức khuya học, thỉnh thoảng đi bụng chạy ra lm một t m hay uống nước dừa tn dc với mấy thằng bạn cng trọ. Lần no ti cũng gặp b-gi-qu-hương đi rảo qua cc bn ăn mời mua gim một hai gi đậu phọng. B bưng ci rổ nhỏ, cc gi đậu lm bằng giấy nhựt trnh quấn thnh hnh nn di. B để đầu trần, đi cẳng khng, quần đen, o trắng rch lưng đ ngả mu vng xỉn. Đi mắt hom hem thụt su trong hố mắt, nụ cười nhăn nhm, mm xọm, hiền hậu.

Lần đầu tin b đến mời, ti mua hai gi. Gi đầu mở ra, bẻ đậu, đậu lp. Bẻ tiếp, lại đậu lp. Lần thứ ba, c một bn lp, bn kia hột đậu c cht xu. Gi thứ hai, cũng đại khi như vậy. Ni chung, đậu lp rất nhiều, hầu hết. Ti nghĩ thầm tại mnh xui. Nhưng lần thứ hai ti mua, cũng vậy nữa, lp nữa. V những lần kế tiếp khc, lại đậu lp v đậu lp. Một bận tnh cờ ni chuyện với b chủ nh trọ, b cho biết tnh cảnh b-gi-đậu-lp. B sống chung với chu nội v con du ở ngoại Định Tường. Con trai b đi lnh đ chết. Con du mua bn đậu phọng, hột chắc th luộc đem ra chợ bn ban ngy, hột lp th rang sơ bỏ v gi giấy nhựt trnh giao cho b gi đi bn ban đm ban ngy b ở nh giữ chu. Thấy b gi cả lụm cụm, người mua nhằm đậu lp chắc khng ai nỡ ni g. Nhưng sau đ, khi đ biết được th khng ai mua nữa. Mặc tnh cho b rảo tới rảo lui, hay bưng rổ đứng chờ rất lu bn cạnh bn ăn.

Tim ti se lại, ruột quặn thắt. Trời hỡi ! Sao khốn cng tới mức phải đi bn đậu lp ! Tối hm đ, ti ngồi uống nước dừa Bến Tre, c chờ b. B lẩm đẩm, lom khom tới bn ti mời, ti mua hai gi. Khi b run run đưa ti gi đậu phọng, ti thấy cnh tay b nổi gai ốc. Trời lập đng. Tết sắp đến rồi. B cm ơn ti. Ti thấy cổ mnh nghẹn thắt. V nhiều lần như vậy nữa. Lần no ti cũng mua hai gi đậu phọng bỏ vo ti, về nh trọ bẻ ra lấy mấy hột đậu khng lp, nhm nhi thấy bi ngọt m sao chua xt ngậm ngi. Trời gần Tết, cng lc cng lạnh.

Nhiều bữa c những chuyến xe đ muộn gh qua cho khch xuống hoặc đổ xăng. Những người bn hng rong a tới, đưa cao những rổ mận, những chm ma ghim, những bọc kẹo chuối, mứt chuối... ơi ới ro mời hnh khch. B-gi-đậu-phọng cũng lụm cụm chạy tới, nhưng bị lấn giạt ra xa, chen v khng được với bọn đn b con gi. B đứng pha sau, cầm gi đậu phọng nhựt trnh lng nhng đưa ln, miệng lắp bắp, l nh, nghe khng r được tiếng no. Rồi xe rồ my nhả mi xăng chy v khi xanh um mịt m, vọt chạy... Người bn rong chạy theo để lấy tiền hoặc thối tiền. B gi bỏ gi đậu phọng lại rổ, đứng ng theo. Tới lc xe khuất.

Ti c ci o blouson cũ mu trắng, dnh mực ở lưng giặt khng ra. Một đm ti cầm ci o ra bến xe đ, đứng ở gốc cy me np chờ. Ti chờ b-gi-đậu-phọng. Một chiếc xe đ muộn tấp v bến, đậu lại xuống hnh khch. Mấy c bn rong a tới, b gi đậu phọng lụm cụm, lẽo đẽo, đứng xa giơ gi đậu phọng ln lắc lắc, l nh. Xe rồ my vọt chạy. B đứng xớ rớ bn lề. Ti bước tới bỏ ci o blouson dnh mực vo ci rổ của b, khng ni được lời no. Ti ng b, bắt gặp nh mắt từ bi đang nhn ti. Ti quay lưng bước lẹ như chạy trốn. Đến gần đầu đường ti ngoi người ng lại. B gi đậu phọng cn đứng đ, trong bng tối nh nhem, tay cầm ci o trắng đưa về pha ti ngoắc ngoắc. B c ni một lời no khng, ti khng biết.

V sẽ khng bao giờ ti biết được. Hm sau ti lấy chuyến xe đ sớm về Vĩnh Long bi trường, ăn Tết với gia đnh. Ti ăn thịt kho, ăn dưa hấu, uống la-de, đốt pho đại, v qun hết. Qun bước chn lụm cụm, qun b gi đứng xớ rớ, qun những gi đậu phọng lp. V cũng sẽ khng bao giờ ti được thưởng thức mn đậu phọng lp của b-gi-qu-hương nữa ci hương vị bi ngọt m sao chua xt khn cng ! Trời hỡi, sao thương qu thể !

Tết qua, ti trở lại Định Tường, đổi nh trọ, xuống Xm Bến Đ bn kia sng l cha Vĩnh Trng. Ti gặp Hoa, người yu đầu tin ở đ. Nhưng khng cn bao giờ ti gặp lại b-gi-đậu-lp nữa. B chưa chết. Ti khng dm nghĩ rằng b đ chết. Ti năn nỉ b đừng chết. B đang bưng rổ bn đậu phọng ở một bến xe đ khc, ngoi ng ba Trung Lương chẳng hạn. C thể b bị lấn ra xa, nhưng b chưa chết. B đang cầm gi đậu phọng đưa ln cao, d khng ai mua. B đang mặc ci o blouson trắng dnh mực, coi rất kỳ cục. Nhưng b chưa chết. Cũng như b gi c-rem - m ti. B cũng chưa chết. B đang ngồi chồm hổm bn c-rem ở một trường tiểu học khc no đ, ở Cai Lậy chẳng hạn. Chỉ chờ bạn ng, ti ng, thằng nhc no đ ng l b đưa ci chung bng lộn ln lắc leng keng, cười mm, mời mọc, ngọt sớt.

C thể b vẫn cn ngồi đ, d khng ai mua cho b cy c-rem đậu xanh. C thể b vẫn cn bưng rổ đứng đ, d khng ai mua cho b gi đậu phọng lp. C thể b vẫn cn lom khom đi lượm lon trong xm Hng Xanh, d khng ai chỉ cho b nh ng Đa. Nhưng mọi người vẫn cn đ. Những b-gi-qu-hương, những Mối Tnh Đầu thiệt sự của ti, vẫn cn đ. Cho d bạn v tnh hay thờ ơ khng ng thấy.

ng đồ vẫn ngồi đấy

Qua đường khng ai hay

L vng rơi trn giấy

Ngoi giời mưa bụi bay...

 

 

 

EM VỊT VNG NHỎ CỦA TI ƠI !

 

 

M ơi con vịt chết chm

Con th tay vớt n con c lm km rỉa tay

Ca dao

 

Lp kp! Lp kp! Con vịt con th chiếc mỏ vng nhỏ xinh xắn rỉa mấy hột cơm ti vừa mớm ra cho n ở miệng. N ngước ln nuốt mấy hột cơm, chiếc cổ nhỏ xu ngửng ln trời ngửa ra sau, xong n giương đi mắt kh khờ ng ti ku lp kp chờ đợi. Ti đưa vịt con cạ cạ lng nhung mịn của n ln m mnh, lng rạt ro sung sướng, thương qu l thương! Ti su tuổi, con vịt con vừa nở được năm ngy. N đưa chiếc mỏ rỉa trong vnh tai ti nhột nhột khiến ti rụt đầu ngoẻo cổ qua một bn. Vậy m đ gh! Vịt con thủ thỉ chuyện tr với ti, lp kp! lp kp!... Chỉ c một mnh ti hiểu được em ti muốn ni g.

 

Ti mở tay ra. Con vịt nhỏ nằm gọn lỏn trong hai bn tay ti, ngoan ngon, lp kp! lp kp! Ton thn con vịt mu vng, lng tơ mịn mng non nớt thơm tho, mỏ v chn hơi ửng mu cam, trn mỏ c chấm hai lỗ thở nhỏ xu, mắt trn vo đen lay ly, ngy thơ ngờ nghệch. Lp kp! Lp kp! Ti lại mớm cho n mấy hột cơm. Ti dặn n ku nho nhỏ, sợ m n nghe được chạy tới đi lại. M n l con vịt xim mi cồ đ đẻ nhiều lứa, giữ con thiệt hay nhưng cũng rất dữ tợn, ba ti gọi con vịt mẹ ny l con vịt Mẫu Hậu. C lần ti bắt con n để giỡn chơi bị n bay đp ln đầu vừa quo vừa mổ chảy mu, ti la khc chi li v cũng kể từ đ ti sợ n lắm.

 

V vậy lần ny ti ln bắt con vịt vng nhỏ trốn ra gc h, ngồi dựa vch l chỗ khuất để được tha hồ m tưng tiu trửng rỡn với n. M ni cho ngay, con vịt vng ny l của ti chớ khng phải l con ruột của con Mẫu Hậu. Cch đy đu chừng ba tuần lễ, m ti biểu ti ra đồng la vịt. Tnh cờ ti lượm được một trứng của con vịt mi no đ đẻ rớt. Ti đem về lấy mực lm dấu rồi ln bỏ v ổ cho con Mẫu Hậu ấp chung với mấy trứng khc cng chạng. Vịt xim biết ấp trứng, cn vịt ta th khng biết. Chừng nở ra mấy con vịt kia đều cng một họ Xim lớn con mu xm c hai chấm vng trn cnh, chỉ c trứng vịt lm dấu của ti l nở ra con vịt nhỏ nhứt vng lườm v cng xinh xắn. Nhưng con Mẫu Hậu khng kỳ thị chủng tộc một cht no, con no cũng l con của n hết, ti rớ tới con vịt vng l bị n xe cnh mổ liền. Cn giống vịt cũng ngộ lắm, khi nở ra l theo riết người mẹ m n ng thấy trước tin lc mở mắt. Bởi vậy nn mới c ci cảnh mẹ g con vịt chắt chiu, khi lũ vịt con chạy a xuống nước bơi lội th mẹ g chỉ cn nước đứng trn bờ gọi khan cả tiếng rồi rt khăn m-xoa ra m lau lệ.

 

Trước khi xảy ra vụ Nhựt đảo chnh Php ở Đng Dương v phong tro Việt Minh nổi dậy, gia đnh ti sống tại chu thnh Bạc Liu, ba v anh Hai ti chung sức tạo dựng được một trại mộc nhỏ. Khi giặc gi trn tới, gi bụi nổi ln tơi bời, anh Hai v anh Ba ti theo khng chiến chống Ty, cn ba ti th đng tam bản chở gia đnh đi tản cư. Sau hơn một năm lang bạt kỳ hồ, muỗi cắn điả đeo, kẻ đau gan người mang bệnh thủng, chng ti chịu đời khng thấu nn hồi cư.

 

Về thnh, trại mộc đ mất, ba ti bn biệt kinh kỳ tấp về Xm Mới ở ngoại Bạc Liu lm lại cuộc đời. Chng ti ở nh mướn, ba ti cất một trại mộc mới nhỏ hơn, cng với anh Hai v ch Chn cm điếc của ti bo đục, tự lực cnh sinh. Cn m ti th nui thm g vịt đắp đổi. M ti vốn người qu ma miệt Cờ Đỏ nn cũng ham nui heo nui g nui vịt lắm. Ti cũng ham khng km v lần no c một lứa g hay vịt nở, m ti đều cho ti tự lựa chọn một con lm bạn ring v tha hồ cho ti tưng tiu chăm sc n. V vậy, khi trứng bắt đầu khẻ mỏ, ti cứ tc trực canh chừng bn ổ, mặc tnh cho mấy con mạt g (một loại giống như bồ mắc) từ g mẹ hay từ ổ bay ra chun v o m cắn, ngứa ngy gi sướt cả da. Ti gan l ở lại gip cho g con v vịt con khẻ mỏ gấp gấp, chun ra khỏi vỏ mau mau. Mỗi bận một con nở ra l mỗi bận ti reo mừng th vị hết sức.

 

Cng lứa với con Mẫu Hậu l con vịt xim đực, hỗn danh Đại Bng, tn ny cũng do ba ti đặt. Con Đại Bng mắc chứng cuồng dm nn vịt xim, vịt ta, vịt lớn hay vịt nhỏ g đều cũng bị n đạp mi ro trọi. Cả g ngỗng cũng bị n hiếp dm lun. G mi bị đ đnh, g trống cũng bị như thường. Gặp nhằm g ni đ độ, anh chng bị phang cho mấy cựa đổ mu dạt ra, m rồi cũng khng tởn. Ngay cả con heo thiến m ti nui trong chuồng cũng bị Đại Bng đp đại ln lưng mổ cắn tr ko lỗ tai heo v vặn vẹo ci đui vịt, khng biết g. Bận khc, b chủ nh của ti ra ngồi ở bi cỏ khuất m giải thủy, tưởng đ yn ch. D đu Đại Bng nằm vng ở đ tự lc no, bn đưa mỏ cứng ướm thử ci bn ngồi của b chủ một pht. B la chi li v chạy v mắng vốn m ti: b bị con vịt phải gi của nh ti n rỉa. Ba ti che miệng cười khc khch ni nhỏ với anh Hai ti: Gặp tao, tao cũng rỉa nữa huống hồ l con vịt!

 

Mi về sau ny, dung rủi lần nọ khi đ tn cuộc truy hoan trn mương lộ trước nh, Đại bng cn hứng ch vỗ cnh phng xe bản Hnh Dm Khc m qun thu hồi bu kiếm. Xảy đu c chng c lc lội ngang nhc thấy tưởng l mồi bở, trồi ln đớp mất. Thế l tn đời bạo cha! Nhưng Bạo cha khng chịu băng h cho nn mới chết dn lnh. V khi bị dm hnh m đạp mi khng được, Đại Bng nổi đin vỗ cnh bay ln ngọn cy rượt theo mấy con quạ v chim tu h m cắn m mổ. Rồi một chiều mưa gi nọ, Đại Bng đ lướt gi tung my vĩnh viễn ra đi, vịt cồ nhất khứ bất phục phản (hay l Bạo cha đ xuống tc đi tu?). Kể từ đ thanh bnh mới thực sự được vn hồi cho g vịt heo ngỗng (v b chủ nh) trong Xm Mới hiền ha của ti.

 

Nhưng đối với b chủ nh, ti chỉ nể m khng ght. Ght l ti ght ci cậu em trai của b chủ. Cậu ny l bợm nhậu mt ma, ch vng ch vện g mập mập m lảng vảng trước mắt cậu l kể như tới số. Cậu đi tới đu ch trong xm ha ra sủa vang rn tới đ. Thỉnh thoảng thiếu mồi, cậu lại gh qua chuồng g chuồng vịt của nh ti m dm dm. Tuần trước cậu lại gh nh ti mượn đỡ con g, ni l để đưa ng To về trời trong dịp cuối năm, Tết nhứt tới rồi. Về mặt l thuyết, ti chẳng c g để chống đối. Nhưng trn thực tế, c thay cậu lại nh chọn con g gi m m ti đ cho ti chọn bạn từ hồi mới nở, ti chăm sc rất kỹ, cứ m ấp hoi v cho ăn thm nn n mập bự hơn mấy con khc cng bầy. Như vậy mới đổ nợ. Khi cậu chỉ tay chọn con g ruột của mnh, mặt ti vụt xanh dờn b xị v mếu khc. M ti m ti vo lng v năn nỉ cậu chọn con g khc m cậu nhứt định khng nghe, đ vậy cn ln mặt giận hăm he đi đuổi nh. Khi cậu th tay ẵm con g gi của mnh, ti lăn ra khc sướt mướt. M ti cũng sụt sịt v hết sức dỗ dnh ti. M ti hứa khi vịt nở, m ti sẽ đền cho ti con khc. Tuy vậy, ti cũng tỉ t cả buổi trời.

 

Rồi buổi chiều hm đ, ti ln m ra sau h nh b chủ lượm nắm lng tn của con g ruột của mnh, đoạn giấu đem qua ruộng pha bn kia mương lộ m chn cất gần giếng nước. Bn bờ giếng, ti ginh một khoảng đất nhỏ để chn cất mấy con vật đ cng ti bầu bạn một thời: chim so, c lia thia, dế than, tru đất, cu cườm Ti khng chơi đ c đ dế. C v dế của mấy thằng lỏi trong xm cho đ với nhau tới lc trầy vi trc vẩy, sứt cng gy gọng ngất ngư hết mới chịu quăng ra. Ti lượm về rn lấy nước muối v đất st chập chộ cho tỉnh hồn. Mấy thương binh gượng sống ngắc ngoải thm được t bữa mới chịu nhắm mắt la đời. Ti khc lc v đem đi chn ở nghĩa địa ring của mnh bn kia bờ giếng.

 

M khi ti khc, mấy thằng lỏi trong xm bn xm lại ku ngạo ti. Hồi đ, lc khc chắc l ti xấu lắm. Lc năm su tuổi, răng ti bị xiết ăn đen x rụng st nướu, chỉ cn trơ lại hai ci răng ch ở hm trn, cũng đ bị ăn khuyết mn xung quanh. Hết răng th mm, dĩ nhin. V vậy, khi ti nhăn nướu đen xiết ra khc, tụi lỏi xm lại nhạo ti, b gi mm tm lưỡi cu, ng gi ru cu c chốt, hoặc c hơn sn răng bắt cầu cha ỏ (xin đừng n li m chết ci duyn của thằng nhỏ).

 

Sau khi cạy m đất nẻ v vi chn nắm lng tn bn dưới, ti lại ngồi bẹp một bn m tht tht ngậm ngi chứa chan lệ đẫm. Sắm sanh nếp tử sa chu, vi nng một nấm mặc d cỏ hoa, trải bao thỏ lặn c t Tỉ t như vậy khng biết bao lu. Tới khi nghe tiếng m kiếm v ku tn mnh từ pha bn kia mương lộ Kiệt ơi! Kiệt ! ti mới giựt mnh ngơ ngc. Ti quẹt nước mắt đứng dậy đi trở ra mương lộ, rồi leo qua chiếc cầu khỉ trở về nh.

 

Trời gần Tết, gi hiu hiu lạnh

 

***

 

Hai bữa sau ổ vịt xim nở ra được mười một con, trong đ c Em Vịt Vng Nhỏ của ti. Đối với tấm lng thơ ấu của ti, vịt vng l đứa con rơi, mồ ci mồ ct, con Mẫu Hậu l m nui của n, cn ti l anh ruột của n. Vịt vng em ti đ tới kịp thời xoa dịu lng đau khổ của anh mnh v lấp được chỗ trống trải trong con tim ấu thời do con g bạn thn vừa chết đi để lại. Nhưng vịt vng cn qu nhỏ, chưa truyền được hơi ấm như những lần ti luồn tay dưới bụng con g gi ngy xưa m m vo lng yu ấp. Tuy nhin, tiếng thủ thỉ lp kp! lp kp! ngy thơ của n cũng chở được vo tm hồn đứa nhỏ su tuổi biết bao l hạnh phc tuyệt vời!

 

Vịt vng lại đưa chiếc mỏ cht xu rỉa mấy hột cơm giữa hm răng sn của ti. Bỗng trn thinh khng Ầm!!! một tiếng long trời lở đất, ti giựt bắn người hết hồn, con vịt vng cũng la cht ln một tiếng thất kinh. Ầm!!! Ầm!!! hai tiếng nổ long trời khc tiếp theo liền, trn đầu đạn bay vo vo. Ti cn đang chới với th vịt vng đ st khỏi tay ti rớt xuống lăn c rồi đứng dậy cht! cht! cht! gọi m thất thanh, bỏ chạy. Con Mẫu Hậu nghe con ku cứu cũng ln tiếng đp ứng v từ xa chạy tới. Vịt vng mừng qu nho v quấn lấy cẳng m mnh ẩn np. Cảnh tượng trước mắt gợi lại trong tr ti ci Tết năm ngoi trn đường tản cư, khi m ti dừng mi cho lại trn dng sng Vĩnh Phước để cứu vớt ba mẹ con người đn b chạy giặc sắp chết đuối, xung quanh đạn lửa bừng bừng, người trng đạn t xuống sng li ruột. M ti đ đưa tay ko đứa nhỏ gi cho đeo cột cho để m n trồi ln m đứa con trai độ hai tuổi lội qua bn kia sng an ton. V đứa nhỏ gi cũng đ ln tiếng gọi m n thất thanh như con vịt vng nhỏ của ti giờ đy vậy. Cũng một giọng cuống cuồng, cũng một điệu thảng thốt, rt ruột. Cho tới khi m ti trả đứa nhỏ gi lại cho m n bn kia bờ sng v người đn b bồng hai đứa con lẩn khuất trong đm người chạy giặc hỗn loạn ti mới nghe n ku khc. Chỉ mới năm ngoi thi nn hnh ảnh cn rất r rệt.

 

Thấy con Mẫu Hậu cất tiếng gọi bầy con lại v x lng bảo vệ, mồng trn đầu v trn mặt đỏ k dữ tợn, ti khng dm nho v mượn đứa em ruột của mnh trở lại. Ầm! Ầm! Ầm! Ầm !... Tiếng c nng thụt từ bt Hội Đồng Điều cch nh ti khoảng một trăm thước tiếp tục rền rĩ x trời.

 

Sở dĩ bt mang tn như vậy l v ngi nh cao cẳng của ng Hội Đồng Điều bị người Php trưng dụng v cất thm l cốt xung quanh để lm đồn bt chận đường Việt Minh. Ti ng theo hướng đạn đang bay về miệt Tr Kha, thấy mấy ngọn cau miệt đ gẫy gục, khi bốc ln ngn ngụt. Miệt Tr Kha cy cối um tm v rạch snh chằng chịt, du kch qun thường ẩn np trong đ, chờ đm tối ko ra đnh đồn ph bt rồi lại rt về đ dưỡng qun. Thỉnh thoảng Ty ko lnh, cng voa v thiết gip v Tr Kha ruồng bố. Chiều qua đ c chạm sng đụng độ v xe cứu thương hụ ci chạy ngang nh ti, nghe ni lnh ở thnh bị lọt phục kch chết nhiều. C lẽ v vậy m giờ đy Ty thụt c nng v đ trả th. Hoặc khng chừng pho kch trước để chuẩn bị hnh qun cn qut. Xe dp cứ xẹt tới xẹt lui ngang Xm Mới ti từ sng tới giờ. Nhiều khi mấy ổng cn ko về tận xm ti v np sau mấy ci mả đ bắn ph v liệng lựu đạn qua bt Hội Đồng Điều. Lnh trong đồn xả sng lin thanh v mọt ch tưới sượi vo xm ti, nh no nh nấy đều bị lủng đạn, chy vch bể ngi lung tung! Bởi vậy nh no cũng c đo hầm tr ẩn ngay bn trong, nh ti cũng vậy.

 

Khi c chạm sng, ai nấy đều sợ mất va nn tự động nho hết xuống hầm. Chỉ trừ c ch Chn ti v điếc khng sợ sng nn cứ đứng sổng lưng tự nhin m coi đạn bay đỏ trời v cn pht m dễu dễu! dễu dễu! mấy tiếng trầm trồ thn phục. Can khng nổi! Lc no bắn rt qu, ko l trn nc nh gẫy tun hết xuống o o, m ti niệm Phật lia lịa, cn chị Tư ti th đội ci thau nhm trn đầu, răng cỏ đnh b cạp lốc cốc v đi lun trong quần hồi no khng hay. Cn ti th cứ đau bụng mắc ỉa thc tới, cẳng chưn lạnh ngắt, miệng mỏ kh queo.

 

Cuộc pho kch cn đang tiếp diễn đinh tai nhức c th ba ti từ trong trại mộc bước ra sn ng ln trời chưởi đổng :

- Đ.m! Năm no cũng vậy, hễ Tết nhứt tới l c sanh giặc. Thiệt tnh! Hổng c năm no b con được yn ổn ăn Tết một lần thử coi.

Đoạn day qua thấy ti đang đứng xớ rớ ở x h, ba ti ln tiếng :

- Thi mầy với thằng Lộc sửa soạn tao dắt đi chợ Tết. Bữa nay hăm chn, chiều nay l hết họp chợ rồi. Đi cho kịp trưa nay mua cht đỉnh đồ với thịt heo ba rọi về tao kho để dnh Tết ăn.

 

Ti nghe ni mừng lắm. Thế no cũng c tho lo cứt chuột, hột dưa, tm kh củ kiệu, mứt dừa, mứt b. Hơn nữa, g chớ ba ti m kho thịt heo với c bống ko kiểu Bạc Liu l số dch. C ng chỉ rửa sơ, khng cạo nhớt, rồi để c sống nhăn nguyn con như vậy m đổ v nước si đậy nắp lại, c bng cn nhảy soi si trong nồi lụp bụp. Chập sau, ng giở nắp ra vớt cho tới khi hết bọt rồi mới rt nước mắm ngon vo m nm nếm. Khi chn, con c mềm si v cn nguyn chất ngọt. Phần bụng v đầu nhẩn nhẩn để cho người lớn, ti th hẩu xực ci đui. Cn kho thịt, ba ti lựa mua thịt heo ba rọi c mỡ nhiều, cắt cục vung thiệt lớn, lấy cọng lt buộc cho ngang. Xong ng đốt lửa riu riu, kho thiệt lạt v kho thiệt nhiều bận lửa. Chừng đem ra ăn, mỡ đ rệu, chỉ cần m đũa vo l mỡ phao ra, đưa vo miệng l chỉ c nuốt ci hương vị bo bi, thả bnh tt vo m nhm nhi l hết xẩy. Ăn từ mng một tới mng ba vẫn khng biết ngn, v cng nhiều lửa, thịt cng mềm mỡ cng rệu. Hễ tới Tết l ba ti ginh để chnh tay mnh kho thịt. M ti kho ng ch nạc nhiều, thịt cứng v mặn. M ti th lm những mn khc như hủ qua hầm, g r ti, vịt c ri, bnh tt, cải mn, dưa cải, dưa gi cũng ly kỳ lắm. Hồi nhỏ ti ăn ci g cũng thấy ngon v sướng ran, khoi tỉ. Nh ngho nn cũng t khi được ăn nhiều mn như trong dịp Tết. Quần o m ti xỏ kim may lấy cho ti v Lộc - khng biết b học may ở đu. Bận v, bu v bẹt ra, ti thẳng hai ci hai bn coi cũng le li như ai.

 

Gần trưa, khi ti v Lộc theo ba đi ngang qua bt Hội Đồng Điều, đ thấy lnh ta lnh Ty lnh Thổ lo nho đứng trước bt nhậu nhẹt, ăn uống, ht thuốc, chửi thề, cười giỡn rậm rật. Su bảy chiếc cam nhng nh binh đ đậu sẵn ở đ, vi chiếc khc từ Bạc Liu chạy ra cũng đang từ từ tấp v xếp hng thnh cng-voa. Một anh lnh quăng cho ti v Lộc mấy cục kẹo. Hai đứa lượm bỏ ti.

 

Ra tới thnh phố, ba ti gh vo một tiệm Ch V bn vải để mua cho m ti ci khăn. Nhận tiền thối xong, Lộc cầm gi khăn, ba ti nắm tay hai đứa băng qua lộ để v chợ nh lồng mua thịt. Tới bn kia đường, ba ti đứng lại để kiểm tiền thối khi ny nhưng v vội vng chưa kịp đếm, thấy c tờ giấy hai chục đồng rch mướp, r l tiền heo gạo kh xi, ba ti dắt hai đứa băng trở lại đường bước v tiệm Ch V đổi lại tờ khc. Xong xui trở ra cửa tnh băng qua bn kia đường lần nữa để thực sự bước v chợ. Vừa dợm bước th

!! I !...

Một tiếng nổ vang rền cht cha từ chợ nh lồng dội ra ran cả ngực, đồng thời lửa vng cam cha la le ln. Lựu đạn! Một tri lựu đạn vừa được khng chiến liệng vo chợ nh lồng để khủng bố - đy cũng khng phải l lần đầu. Ba cha con ti kinh hi thối lui. Cảnh vật như chết đứng im lm trong một hai giy ngắn ngủi. Rồi vụt bừng sống trở lại với tiếng rn tht la khc vang dậy trong nh lồng chợ. Sau đ l tiếng chn chạy rần rật, người lớp lớp từ trong chợ ta ra, kẻ lnh lặn, người đẫm mu, lnh trng giữ trật tự a tới chen lấn cực kỳ hỗn loạn, ro chợ được ko lại, người trong khng thể thot ra người ngoi khng thể o v, ci xe cứu thương đu đ r ln cuống qut.

 

Gần nửa giờ sau cuộc tản thương mới được cho php. Người khing ra lớp chết, lớp bị thương nặng, lớp bị thương nhẹ, mu me kinh hồn, ruột gan lng thng, rn la khc kể gh rợn nhầy nhụa tanh tưởi. Mu! Mu! Đầy những mu! Mu tm lum, mu khắp nơi. Trong đm tản thương, ti bỗng thấy thằng L bm trn một b gi khing trn băng ca mnh ướt đẫm mu me nằm bất tỉnh nhn sự, n vừa khc vừa lải nhải Ngoại ơi l ngoại! Ngoại ơi ngoại! Hu hu hu. Thằng L l con ring của b chủ nh, tuổi chừng mười ba mười bốn, đ trốn v bưng từ mấy thng nay. Sau ny ba ti ni lại, ti mới biết l chnh thằng L đ lnh lựu đạn đem về thnh liệng v nh lồng chợ rồi giả bộ khc lc đeo theo b gi xấu số nọ để qua mặt lnh kiểm sot m trốn khỏi vng vy. Thiệt hết cỡ ni! Vậy m ti đu c d.

 

Khi cuộc tản thương đ chấm dứt v ro chợ được mở ra, ba ti biểu Lộc dẫn ti về nh trước, cn ổng th qua chợ nh lồng để mua sắm đồ ăn Tết - ổng ni by giờ người ta bỏ chạy hết rồi, chắc l thịt th, tri cy, dưa hấu, kẹo mứt phải bn rẻ! Cũng l luận y chang như hồi tản cư tới Vĩnh Phước vo cuối năm ngoi, b con đang họp chợ Tết th Ty Thổ nổ sng lốp bốp, mạnh ai nấy chạy bỏ chợ lộ thin cn ba ti th tri lại vc gươm nhảy ln khỏi ghe tam bản chạy xấn ngược ra chợ để mua thịt heo bn rẻ, lm cho m ti phải neo ghe chờ sợ xanh mu mặt. Thiệt l ng gi lựu đạn mt ma!

 

Lộc v ti về tới nửa đường th gặp m ti đang tất tả chạy cẳng khng từ đng xa trờ tới - b nghe ni c lựu đạn quăng ở chợ Tết rất nhiều người chết nn sợ thất thanh hồn va đi kiếm chồng kiếm con. Vừa ng thấy hai đứa ti b đ hoảng va ho hển la ln :

- Chn ơi!... cn ba tụi by đu ?... bộ ổng bộ ổng bị trng lựu đạn lựu đạn chở v nh thương chở đi chở đi nh thương rồi hả?...

 

B ni khng ra hơi, tiếng cn tiếng mất. Lộc ln tiếng :

- Hổng c. Ba hổng c sao hết. Ổng đương đi chợ...

- Chn ơi! (m ti m cứng hai đứa con mnh bật khc)... hai đứa tụi by hổng c sao hả? (b mếu mo)... nam m a di đ Phật! Trời Phật ph hộ con tui! (b sịt mũi)... cn ci ng gi mắc dịch bộ chưa tởn lựu đạn hay sao m cn ở đ đi chợ đi ba.

 

M ti vội v dắt tụi ti về nh. Ngang qua bt thấy lnh trng rần rật bắt đầu leo ln xe nh binh by giờ đ c hơn cả chục chiếc, một chiếc xe dp từ trong bt phng vo ra chạy ngược về tỉnh. Hồi sau kh lu mới thấy ba ti đi xe li về, chở theo no dưa hấu, cam bưởi, kẹo mứt, tr bnh... tay xch một đm thịt heo ba rọi bự tổ chảng. M ti la ổng. ng ni mua rẻ mạt cn ức hiếp g nữa m la. Lộc v ti phụ m đồ v nh, trong bụng tuy cn sợ nhưng cũng khoi ch tử. M ti xuống bếp nổi lửa hm đồ ăn dọn mm cng để rước ng b cuối năm về ăn Tết. B biểu Lộc v ti đi la g la vịt về nhốt lại sớm sớm. Tết nhứt tới rồi để mất hổng nn. Lộc ra m sau, ti đi vng ra m trước.

 

***

 

Trước nh ti c ci mương nhỏ lưa thưa cỏ lt mọc v bo nổi. Kế mương l bờ đất cỏ dại, gip ranh đường lộ lởm chởm đ xanh loang lở. Một bờ đất khc tiếp nối dốc xuống mương lộ rộng chừng ba thước c cầu khỉ bắt ngang, bn kia l ruộng la với giếng đo chứa nước mưa ngọt v ci nghĩa địa của ti nằm cạnh bờ giếng. Ti bước ra trước nh ng thấy cch đ khng xa con Mẫu Hậu đang dắt bầy con kiếm ăn ở mương nước, lũ vịt con vừa ku lp kp vừa cha mỏ rỉa vo bo nổi, con vịt vng nhỏ của ti tch rời với hai con vịt xm khc, cch vịt mẹ đu chừng một thước. Ti đi về pha đ tnh la vịt về chuồng ở sau nh nhốt lại.

 

Chợt từ pha bt Hội Đồng Điều vọng lại tiếng động cơ ồn o, mỗi lc một lớn hơn, mỗi lc một gần hơn. C lẽ đon cng-voa đang bắt đầu chuyển dịch. Rồi từ pha xa, một chiếc xe heo nọc trờ tới, mỗi lc một r dần, chiếc xe bọc thp mở đường c gắn sng lớn xung quanh, mũi xe đeo ống dy cp sắt để trục xe sa lầy, hai bnh trước chạy bằng cao su thường, hai bnh sau chạy trn xch sắt, khi di chuyển dy xch nghiến nt đ đường cht cha điếc tai, mặt đất rung rinh chấn động. Khi xe thiết gip dẫn đầu cn cch bầy vịt độ năm thước, bỗng dưng con Mẫu Hậu ngửng đầu ln rồi chợt giựt mnh nhảy phc ra khỏi mương vọt chạy băng qua pha bn kia lộ, dắt theo tm con vịt xm nhỏ - ti khng kịp phản ứng g hết. Vịt mẹ dừng lại bn kia đường cất tiếng ku ro đm con cn kẹt lại ở mương nhỏ bn ny.

 

Vừa khi đ chiếc xe bọc thp mở đường cũng đng nhịp trờ tơ lướt qua mặt ti, trực chỉ Tr Kha, xch sắt rần rật lay chuyển mặt đất dưới chưn chỗ ti đang đứng. Chiếc xe cam nhng chở lnh đầu tin từ từ tiến tới, chậm ri nối đui theo xe thiết gip. Từ từ, từ từ... Bn kia đường vịt mẹ vẫn tiếp tục gọi con, giọng ku hoảng hốt, lo lắng. Ba con vịt nhỏ cn kẹt lại vụt nhảy ln mương, vọt băng qua pha bn kia đường, ti dang tay ra cản ngăn khng được. Chiếc cam nhng trờ tới... Hai con vịt xm lẹ chưn chun tọt dưới lườn xe biến mất, con vịt vng nhỏ của ti cũng vọt theo, ti cũng vọt theo. Bỗng em ti vấp bnh sau của xe cam nhng dội lại, ti cũng dội lại, đui xe knh cng lướt qua st rạt bn mũi, mấy người lnh l dương ru ria xồm xm ngồi trn xe chồm ra la vang rn v khot tay đuổi ti trở lộn v bờ lề. Chiếc xe cam nhng thứ hai từ từ tiến tới, động cơ r r, b mật, lạnh lng, v gic. Từ từ, từ từ... bnh xe cao su từ từ lăn tới...

 

Con Mẫu Hậu vẫn tiếp tục gọi con thảng thốt. Hai con vịt xm nhỏ đ qua được bn kia đường an ton v nhập bầy. Chỉ cn lại bn nầy đường c mỗi con vịt vng nhỏ của ti đang chạy lăng xăng cuống cuồng v ti cũng đang cuống cuồng rượt theo. Ti ci xuống chụp n mấy lần, nhưng chụp hụt. M n lại cất tiếng ro gọi. Con vịt vng ngửng cổ nghe ngng rồi lại vọt phng trở ra giữa lộ thần tốc. Chiếc xe cam nhng thứ hai lăn tới ng khuất, cụm lng vng mịn khng cn ng thấy đu nữa, ti chỉ kịp nghe một tiếng Cht thảm thương bn tai, thi rồi! chết em ti rồi, ti ng quỵ xuống lề đường, đầu gối đập ln đ cục m khng cảm thấy đau đớn g hết!... Chết em ti rồi! Nhm lng vng dnh trn bnh xe sau ghp đi cuốn theo đon lnh lăn đi, để lại vết mu đỏ tươi bằng bn tay thấm ướt trn mặt lộ. Mnh mẩy ti vụt lạnh ngắt, chết em ti rồi! Ti ht ln một tiếng thất thanh ng lật ra sau t trn bờ cỏ, nước mắt vọt ra xối xả, ruột gan nt ngướu như xc vịt con bấy nhậy giữa đường, tim gan rạn nứt bể vụn Hết rồi! Thi hết rồi! Chẳng cn g nữa em vịt vng nhỏ của ti! Vĩnh biệt! Vĩnh biệt! Em ơi vĩnh biệt!

 

Ti nằm lăn lộn dẫy dụa trn bờ cỏ, cổ họng thắt gt tắc nghẽn, khng bật khc được thnh tiếng, chỉ cn biết hả miệng để kịp lấy hơi thở v để cho tiếng nấc trn ra ngoi, trời đất xung quanh nhạt nhe, cổ họng ngất ngất muốn bể tt. Mặt đất dưới lưng ti tiếp tục chấn động dưới lốp cao su ghp đi của đon xe cam nhng mười bnh rầm rộ, tiếng động cơ vẫn tiếp tục xầm x dửng dưng lướt qua xịt phun xuống mặt đường mi xăng kht nghẹt trộn lẫn bụi đường v khi xm xanh m mịt. R r r r r chiếc thứ ba r t r chiếc thứ tư r r r r chiếc thứ năm rồi chiếc thứ su Mỗi lần xe lướt qua ti lại nghe vang động trong đầu tiếng cht tuyệt mạng của em ti. R r r r Cht! R r r r cht!... Ti p hai bn tay nhỏ của mnh ln lỗ tai lăn người ngc dậy, đầu gối qu trn lề cỏ, ngước đầu ng ra giữa lộ.

 

Trn mặt đường khng cn phn biệt được dấu mu v vết lng vng của em ti nữa. Hết rồi! Em ti đ hon ton biến mất trn thế gian ny. Đon xe tiếp tục lăn qua chậm chạp, từ từ, nhưng tiếng động cơ pht ra xầm x khng đ t được tiếng cht! cht! thảm thương nhỏ nht của em ti cn đang chấn động từng chập trong cng tận ruột gan mnh. Ti gẫy quặp người tới trước, hai tay cấu lấy bụi cỏ lng g ghịt ko để cố dằn tiếng nấc đang cướp mất hơi thở mnh Bụi cỏ trốc gốc, ti lại t ngửa ra sau, một chn lọt xuống mương nước, ti nấc tiếp liền mấy tiếng bứt ngang h hấp, miệng khng thể no khp lại được nữa, ti nhăn hm răng xiết ăn ng trời, lệ tun đầm đa lai lng, trời my trn cao tan long thnh vũng nước mắt khng cn hnh th g nữa, tất cả mờ run mịt mng, lung linh nhe nhoẹt. Hết rồi! Em vịt vng nhỏ của ti ơi! Em đ chết bỏ ti thiệt rồi!...

 

Khi nghe tiếng xch sắt cht cha của chiếc xe thiết gip bọc hậu cuối cng chấn động trn mặt đất, ti biết l đon cng-voa đ đi qua hết. Ti ủ rũ b dậy qu gối ng ra mặt đường. Chẳng cn g nữa dấu vết em vịt vng nhỏ của ti, chẳng cn dấu lng vng, chẳng cn vết mu đỏ. Em của ti đ vỗ đi cnh nhỏ bay về trời mất tch! Ti a khc thnh tiếng Ti quặp người ghịt lấy bụi cỏ bật khc ngất ngất, khc ồ ạt, khc quằn quại, khc vật v. Nếu rủi thời m ti ng ra chết lc đ, c lẽ ti cũng khc nhiều đến như vậy l cng. Tấm lng thơ dại tan nt! Con tim ấu thời đ dập bể trn mặt lộ đ xanh lởm chởm! Hết rồi! Em ơi, hết rồi! Em đ bỏ ti thiệt rồi! Ti ht ln trời ơi! một tiếng x ruột rồi rũ người nghing qua một bn, từ từ sụm trn mặt cỏ cn nồng nặc mi xăng khi

 

Ti nằm co quắp bn lề đường, tay bấu lấy bờ cỏ khc la thảm thiết như vậy khng biết bao lu. Như m sảng. Ti muốn mnh m sảng. Khi gặp chuyện qu dữ dằn, ti ước rằng đ l một cơn c mộng, một cơn mơ dữ. Ti cắn vo đầu lưỡi. Ti khng nằm mơ. Ti tỉnh to. Khng phải chim bao. Chuyện thiệt. R rng chuyện thiệt. Em vịt vng nhỏ của ti đ chết thiệt rồi! Em vịt vng nhỏ của ti khng cn ở trn dương thế ny nữa! Tiếng khc quằn quại của ti bật trn ra cổ họng như thc lũ, rồi mn mỏi theo đường suối đi nhỏ dần, dợn uốn nao nao v từ từ dịu tắt.

 

Ti ngồi dậy hỉ mũi chi xuống cỏ. Ti đưa sống tay dụi ln đi mắt ướt nhẹp v thở di đứng dậy. Đầu gối chợt buốt nhi muốn t sụm. Ti ci xuống phủi mấy vụn đ nhỏ cn dnh trn đầu gối, da rch sướt chảy mu rt nhức. Ti bước c nhắc xiểng niểng ra lộ đ lượm xc em ti đem qua bn kia bờ giếng chn cất. Nhưng trn mặt đường những vụn thịt, những vụn lng vng non dại, những vụn đất đ trộn lẫn li chi khng cn phn biệt được g nữa hết. Ti mếu mo bước trở v lề đường lượm miếng giấy nhựt trnh sười rch dnh phất phơ trn ngọn cỏ. Ti phủi sạch rồi bẻ một nhnh cy bnh bt mọc ven mương lộ tước hết l. Ti trở ra lộ ngồi chồm hổm cạy gỡ những mảnh vụn m ti nghĩ l của em ti cn để lại trn ci đời ny, đa vo miếng giấy nhựt trnh gi thnh gi nhỏ. Ti đi ra mương lộ, dợm bước ln cầu khỉ để qua bn kia bờ giếng.

 

Dưới mương lộ, con Mẫu Hậu thản nhin tiếp tục dẫn đn con mười đứa cn lại tung tăng trn mặt nước rỉa ri quanh đm cỏ lc v bo dại kiếm ăn. Đm vịt con xm bung tiếng ku lp kp! lp kp! Tim ti vụt se thắt. Ti ngồi thụp xuống đầu cầu khỉ, m cứng gi nhựt trnh nhỏ vo lng v bật khc trở lại sướt mướt. Lng đau đớn qu đỗi. Nước mắt nước mũi rn rụa. Ti khng on hận g hết. Chỉ thấy đau đớn. Qu đỗi đau đớn. Ti thương qu chừng em vịt vng nhỏ của ti. By giờ n đ chết rồi. Em ti đ chết rồi. Ti khng on hận chiến tranh. Ở tuổi thơ đ lng ti khng biết on hận. Ti khng on hận chiếc xe cam nhng đ nghiến nt em vịt vng nhỏ của ti. Ti khng on hận người ti xế đ li chiếc cam nhng cn em ti bấy nhậy. Ti khng on hận đon lnh L Dương ngồi trn chiếc cam nhng đ. D sao chiếc cam nhng cũng đ đi mất, đon cng-voa cũng đ đi mất, người ti xế cũng đ đi mất, đon lnh L Dương cũng đ đi mất. C thể tối nay khi trở về c người đ chết, đng vo đm giao thừa. Ti ht nhẹ tủi thn, tấm tức. V bật khc trở lại lần nữa, lần nữa

 

D thm tm mnh khng mảy may th on, trong đầu c non nt của ti bỗng phựt ln cơn giận dữ - cơn giận dữ dnh liền với ci chết, nỗi tang thương v sự khổ đau. Ti giận con vịt Mẫu Hậu! Trong đầu c khờ khạo của mnh, ti nghĩ tại v n đ ngốc nghếch cất tiếng ro gọi con mnh cho nn em vịt vng nhỏ của ti mới băng qua đường cho xe cn chết thảm. Ti lượm cục đất ở đầu cầu nhắm con vịt mẹ liệng tới. Cơn giận bay ra nửa chừng mn hơi rớt m xuống nước. Con Mẫu Hậu giựt mnh thốt ku mấy tiếng rồi dắt đn con lội đi nơi khc. Bỏ lại ti ngồi chong ngc một mnh ở đầu cầu khỉ tiếp tục khc tht tht, khc nghẹn ngo, khc lẻ loi

 

Kiệt ơi! Kiệt ! Kiệt!, tiếng m ti từ hin nh bn kia đường vọng qua. M ti ku ti về lạy mm cơm cng để rước ng b về cng gia đnh chng ti chung vui ba ngy Tết. Đầu xm ai đ đốt pho đợi giao thừa, mừng Tết đến. Ci Tết thing ling ho hức trong huyết quản mọi người. Ci Tết ấu thời nhỏ theo giọt lệ hồng của ti si sụt. No ai c biết trong ruột gan đứa nhỏ su tuổi, một nửa ci Tết thơ ấu đ đ nt vụn theo con vịt vng nhỏ em ti giờ đy nằm trong gi giấy nhựt trnh ti đang m cứng trn bụng bn bờ mương nước mặn. V một nửa ci Tết kia đ theo nhm lng tn của con g bạn ti m vi dập tự bao giờ bn kia bờ giếng nước ngọt, khi những nụ mai vng theo gi Xun mướt xanh vừa chớm nh.

 

Một ci Tết thơ ấu đ nt vụn v vi dập bn hai dng nước mặn ngọt trong xm nhỏ của ti tự bao giờ

 

***

 

Em vịt vng nhỏ của ti ơi! Từ ngy em bị chiếc xe nh binh mười bnh v chiếc xe tăng nghiến nt, cuộc chiến tranh khng ngừng tiếp diễn khốc liệt ở qu hương hai anh em mnh, đằng đẵng ba chục năm khng hề ngừng nghỉ. Cuốn chm phăng phăng trong dng lửa sắt bất cưỡng, ti may mắn v tnh cờ cn sống st. V từ Xm Mới ấm p phương Đng mnh, ti dạt tri tới phương trời Ty lạnh lẽo xa lạ.

 

Nơi ti ở by giờ, ngoại Paris, khng c mai vng. Chỉ c anh đo trổ một mu hường phơn phớt lợt mọc trn dốc đồi thoai thoải bn những cội lệ liễu xa tc dịu dng.

V năm nay đo lại nở!

Phải, năm no m đo lại chẳng nở. Đo lại nở, ti lại nhớ em ti, em vịt vng nhỏ xinh xắn tội nghiệp. Mỗi năm, khi vừa chớm đng, từng bầy vịt hoang v ngỗng trời từ Bắc u vỗ cnh bay ngang Paris, rồi di chuyển về miền Nam để trốn lạnh, sang đến tận Chu Phi.

 

Khi ng ln trng trng chấm đen lướt qua cao vt trn đầu, lần no ti cũng tự hỏi khng biết c em vịt vng nhỏ của ti trong bầy chim hoang đ hay khng, v lần no ti cũng thầm lo ngại khng biết em ti c được đủ ấm như một thuở xa xưa no khi Tết gần đến, ti đ từng m em m trong lng để mớm cơm cho em ăn v chuyện tr cng em thủ thỉ. Nhưng ti lại tự nhủ chắc l em khng c mặt trong bầy vịt đang bay trn cao tt, bởi lẽ qu hương của em, qu hương của ti, qu hương của anh em mnh khng phải ở đy. Ti hnh dung giờ ny chắc em đang tung tăng bơi lội trong một vng nước mặn ấm p quanh năm trước mương lộ của nh tụi mnh ở Xm Mới, miệt Hậu Giang ph sa mặn mi, đồng ruộng ph nhiu quấn qut sng ngi đặc ngừ tm c.

 

V em đang th chiếc mỏ vng xinh xắn rỉa vo đm bo nổi kiếm ăn, bung tiếng ku lp kp nhỏ nht. Em đang gọi ti cng đến để chia sớt nỗi vui mừng rất trẻ con của em.

 

Em vịt vng nhỏ của ti ơi! Cũng như mọi sinh vật trn đời, em đ từng c một tuổi nhỏ thơ dại v một tri tim thơ dại ẩn chứa trong lớp lng tơ vng mịn m đềm. Tri tim thơ dại đ đ truyền vo con tim ấu thời của ti biết bao l thương mến, mun ngn thương mến, biết bao l cảm xc, v vn cảm xc, biết bao l hoan lạc, v vn hoan lạc, v cũng biết bao l đau đớn, đau đớn tưởng chừng c thể x đứt ruột gan mnh m ng ra chết được. Em đ cho ti con tim thơ dại, ti đ cho em tuổi ấu thời. D vẫn cn phưởng phất ở Xm Mới mỗi độ Xun về, con tim thơ dại v tuổi ấu thơ đ đ c lần vỗ cnh thơ ngy bay tm ma Xun trong trắng ở một vng trời tuyệt nhin khng nhuốm một dấu vết hận th. Rồi đ vĩnh viễn cư ngụ lại mun đời lun tại đ.

Em vịt vng nhỏ của ti ơi

Em vỗ cnh nhỏ bay về trời

Em tha trong mỏ em vng nhỏ

Tấm lng thơ nhỏ của ring ti

V năm nay đo lại nở! Giờ đy trn một cụm my xa thiệt xa, ti hnh dung một đứa nhỏ sn răng đang m em vịt vng nhỏ của mnh trong lng v hai anh em đang bồi hồi ng xuống trần gian nhn ngắm thin hạ nổ pho rộn rng mừng đn ng B v Nng Xun về ăn Tết...

 

Kiệt Tấn