GHI CHP FEBRUAR 2014

 

Năm nay khng c ma Đng. Khng gy ra phản ứng ngỡ ngng g lắm cho tất cả mọi người. V dường như ai cũng đ quen: mọi thứ trn tri đất giờ đy đều lộn nho, hoặc xảy ra những điều kỳ lạ. Chẳng hạn thng bảy năm ngoi, chu u c một tuần lễ nng hơn 40 độ, lm chy trụi những thảm cỏ xanh tươi trong cng vin thnh phố. Cn by giờ thng Hai-Februr, ma Đng mang sắc nhợt nhạt qui gở: cứ tiếp sau một ngy hưng hửng nắng l hai ngy mưa tầm t.

Cảnh quen thuộc mọi thng Hai, giờ chỉ thấy trong cc phim tivi: tuyết rơi tầm t trắng cả đất trời, ai nấy co ro dưới lần o dy cộp, cố bước thật nhanh v khi dừng lại, rũ rũ, đập đập những đi ủng bm đầy tuyết. Dưới một gc metro, một b cụ gi giấm di bn những b hoa tuyết nhỏ xu, buộc tm vụng về với một ci l bằng một sợi chỉ mong manh, đặt trong một ci giỏ nhỏ phủ khăn, ci cảnh ấy vẫn cn, trước lễ Tnh nhn -Valentin giữa thng, nhưng giờ đy, n khng mang vẻ vui sướng của lạnh gi thng hai sững sờ ngắm nụ hoa đầu tin trắng muốt nữa. Hoa tuyết HẾT l biểu tượng niềm vui sắp được chia tay với ma Đng, n bị bỏ qun như thế no đấy giữa ci thng Hai hm hấp nửa ấm nửa lạnh dửng dưng ny.

Đng l trạng thi dửng dưng. Khng phải v buồn chn, m v khng c điểm nhấn. Người ta yu nhau ắt phải l khi bắt gặp điểm nhấn của nhau, chứ cứ đều đều tẻ nhạt như tiết trời thng Hai năm nay, chắc chắn chỉ lm con người cng thm hờ hững. Với chnh mnh v với người khc.

Nhưng v ma Đng khng lạnh, nn mọi hoạt động dưới đường ngầm dẫn đến metro cũng diễn ra kiểu khc. C lẽ đy l điểm nhấn của Februar năm nay chăng? Ccbăng nhạc đường phố phục vụ b con qua lại sớm hơn. Như thể những ngy vui ấm p đ đến. V vẫn với những đặc trưng vị tr như thế: những con người nhất định ở những địa điểm nhất định.

Đứng cạnh đường chuyển tiếp của hai tuyến metro l hai người m đứng tuổi, một đn b một đn ng, cng hai cy gậy trắng, một người thổi kn acmonica, cn người kia g nhịp bằng một ci vng nhỏ xu những quả chung leng keng.

Bao giờ cũng l những m thanh nhịp nhng, tung tẩy vui tươi quấn lấy những bước chn ngược xui vội v. Ti chưa bao giờ nghe thấy những m thanh buồn b từ họ, kể cả c lc trời đ tối, người qua lại thưa thớt, từ hai cy gậy trắng, hai dng người cng cng dựa tường, những m thanh trong trẻo vui vẻ vẫn cứ nhảy nht nhịp nhng, leng keng hn hoan. Ma h, nghe tiếng acmonica ny thấy tm hồn mt mẻ, cn ma đng, thấy lng mnh ấm lại.

Ở một tuyến metro khc m ti ngy no cũng phải đi qua, chiếm lĩnh một vị tr trang trọng- nghĩa l ngay st cửa vo - l hai cha con một băng nhạc khc. Trước kia, ng gi c đi m phng phnh như hai ci bnh bao chống cy gậy trắng, tay giơ chiếc cốc ra ngay cạnh cửa vo metro, chẳng ai buồn ch đến. Ai cũng vội v bước thật nhanh, cng khng để tới một cậu thanh nin ủ rũ ngồi thụp dưới chn tường cch ng khng xa.

Một ngy, những bước chn xuống cầu thang ở bến metro ấy bỗng dưng đều như chậm lại nghe ngng, bởi những m thanh đn organ từ pha dưới văng vẳng vọng ln.

Gần cửa ra vo, vẫn ng gi m c đi m bnh bao, nhưng giờ ngồi trước một chiếc đn organ, tiếng nhạc rộn r pht ra từ đi tay tay điều khiển từ tốn của ng. Lạ! tiếng đn của ng rất trẻ trung, khỏe khoắn. ng chơi lại cc bi ht, cc bản nhạc cũ khiến kẻ ra người vo metro bỗng bồi hồi nhớ đến một thuở (như thế no đấy) của mnh (hnh như những năm 70 thế kỷ trước chăng?)

Ti từng ngẩn ngơ tưởng mnh đang mở cửa sổ buổi sớm mai, từ k tc x nhn ra con đường ngoằn ngoo dẫn ln ni cn mờ trong sương, hay bất chợt nhớ ra khun mặt bạn ấy bạn nọ đang cười khanh khch hoặc kể lể liếng thoắng giữa tiếng đn của ng. i, ng gi ny đang kể về thời của ti?

Tiếng đn của cậu con trai ng lại khc hẳn, khng vui tươi m dn trải trầm ngm, chậm ri, c lc tha thiết, thậm ch xao xuyến buồn v hơi lặng lẽ. Ơ! con người hay thật! cng về gi, cng thức về cuộc đời, người ta cng trẻ ra? Nhưng chnh lc cn trẻ lại l thời điểm ta linh cảm r nhất về ci mất mt, ci ra đi khng bao giờ trở lại của niềm vui?

Cn ở một bến metro khc, ti để đến một cậu con trai thổi so. Lưng dựa vo tường, cy so nắm trong tay hờ hững, mặc chiếc o bng ngắn, mũ len phủ mi tc lờm xờm, mắt nhắm lại, mặc thế giới xung quanh, chng trai để hết tm hồn vo tiếng so của mnh. Đơn độc, da diết, ngn di, lắng xuống hoặc đột ngột dừng lại ti tự hỏi khng biết đy c phải l chng Romeo say đắm của thnh Verona ha thn hay khng, m bản nhạc trong phim Romeo-Juliett được chng ta trnh diễn nhiều lần nhất.

Bến metro ấy l nơi dẫn đến nhiều trường đại học, trường học, nn chng Romeo ny khng t lần nhận xu lẻ từ những kẻ trng giống cậu. Những c gi tc xa di xinh đẹp b vai nhau vừa đi vừa cười ni khc khch, những chng trai trẻ trung, bước những bước di thanh mảnh, nghe tiếng so, dừng lại, b vai nhau, hoặc đứng im một mnh, nghe, rồi nhẹ nhng mở cặp, lấy tiền đặt vo ci cốc nhỏ để dưới chn anh chng mắt vẫn cứ nhắm nghiền vi vu điệu so.

Đấy, d trn hay dưới mặt đất, con người khng thể km giữ nổi kht vọng thể hiện mnh, đng khng?

Tại sao thế? Đu chỉ v nhu cầu vật chất để tồn tại- m v: Khng phải ta sống m l Thượng đế sống trong ta! Ta chỉ thể hiện Người thng qua ta m thi. Bắt buộc.

.

Giữa thng Hai, ti dịch một bi thơ tnh của Guillaume Apollinaire, bi thơ về bng Huệ Thu mu tm xanh, mối tnh dịu dng của chng thi sĩ nổi tiếng phng đng người Php với một c gio người Anh, một bi thơ khng thể dịu dng hơn, như những bng Huệ Thu tm khng g xinh đẹp hơn.

14151545_nghongnhung%202

Đồng cỏ nhả độc, muộn mằn thu hoa nở

đn b rng gặm cỏ lang thang

v chầm chậm đầu độc

những đa huệ thu tim tm, chi xanh.

 

Đi mắt em mơ mng tựa bng hoa huệ

cnh hoa tm xanh lượn sng, biếc thu

v từ đi mắt ấy đời anh m thầm ngấm độc.

 

Một đn học sinh chạy o trn đồng cỏ ht vang

điệu nhạc acmonica tung bay o chong mỏng.

Rồi chng ngắt hoa, bng mẹ, bng con

sắc hoa mịn mi mắt em thẹn thng chớp

như đa huệ thu chấp chới, dạt dưới gi o.

 

Người mục đồng khe khẽ ht dịu dng

lc đn b rống vang bỏ đi chậm chạp

bỏ cnh đồng hoa c độc hấp hối thu.

 

Ti gửi lũ bạn nhn ngy Lễ Tnh nhn- Valentin, chng lại gửi tiếp cho những người khc đọc. Nhiều người trong số họ thch th pht hiện yếu tốđộc của loại hoa ny, được v von tri ngược với Tnh yu.

Một lần nữa: con người hay thật! Cứ muốn ci g mnh thch l phải v trng cơ, hahahahaha

D, chả biết Guillaume Apollinaire cố tnh hay v tnh chọn loi hoa ny khi ni đến một người? Rất c thể, đơn giản chỉ v hiện thực từng như thế: đấy l c gio trng coi ci lũ học sinh nghịch ngợm h ht, vặt hoa trn một đồng cỏ ton Huệ Thu tm! V, hoa độc hay khng khng cần biết, chỉ biết rằng tất cả chỉ l một khoảnh khắc rung động của đất trời trn vo lng Nh Thơ, v nghĩa sống của chng l phải cất lời diễn tả điều ấy.

i, từ đy cần lin tưởng đến l thuyết của cc nh thần học: chỉ luật tương đồng (analog) mới giải thch được cc hiện tượng của ci thế gian ny m thi. Đy mới l kết luận quan trọng nhất cần rt ra.

V về bi thơ ny, cn một điều cần nhớ: bản dịch bi Huệ Thu ra tiếng Hungary hay nhất l bản dịch của Radnti Mikls, nh thơ Do thi - Hung. ng bị la vo trại tập trung của pht xt Đức, bị đy ải lao động nặng nhọc rồi một ngy, trn đường về trại, ng bị lũ pht xt bắn v vi xc ngay bn đường cng với một số t nhn cũng ốm yếu đi khng nổi như ng. Sau ny, khi nấm mồ tập thể vi sơ si bn đường được khai quật, người ta xc định đấy l xc nh thơ Radnti Mikls bởi bản thảo một bi thơ đ viết xong nằm trong ti o ng

.

Thng Hai Februr khp lại với một sự kiện khc cũng gy chấn động với NHN. Đấy l một buổi, ti lang thang cả ngy trong thnh phố S. thnh phố gắn liền với cuộc đời của Hamvas Bla.

Một thnh phố nhỏ nhắn nằm st bờ sng Đanuyp. Nếu rời ci quảng trường Chnh b xu đẹp như một tấm bưu thiếp c chụp hnh nh thờ vươn thẳng ln trời cao xanh ngắt, v quy quần xung quanh l những ngi nh mu sặc sỡ xinh xinh, lệch chn rẽ quặt sang một ng đường đ đen bng, sẽ thấy ngay Đanuyp hiền ha hiện ra.

Nhưng hy khoan, hy tha thẩn trong cc con phố dẫn đến quảng trường Chnh. Con đường lt đ nằm giữa hai bn l những ngi nh vừa phải, khng thấp khng cao, mỗi nh một kiểu, một mu, nhưng rất hi ha. Mắt mải nghếch nhn hng cy cũng rất đặc biệt, c những cy bị con người chặt cụt hết cc cnh, với hy vọng xun sang, những chiếc l non mơn mởn sẽ trồi ra từ cc khe cụt ấy, họ khng muốn những cy ny cao ln.

Bởi vậy buộc phải xut xoa khi nhn thấy một thn cy cn nguyn cao sừng sững in bng ln nền trời, trước khi bước qua một chiếc cầu đ nhỏ dẫn tới một nh thờ cũng sừng sững in trọn ln trời cả ci thp chung ln, nằm bn một con knh nhn tạo. Đứng trn cầu nhn xuống thấy rc rch một dng nước trong vắt, chảy xiết như một con suối nhỏ.

Bước thấp bước cao (v mải nhn) qua cầu, sẽ thấy những ngi nh đẹp hơn nữa, với những cửa sổ hnh vng cung, bước vo cổng, đến một sn lt đ nho nhỏ để những chậu hoa, hoặc hoa trồng bao quanh, rồi mới đến cửa chnh bước vo nh.

Những con phố nhỏ xinh xắn tỏa sang tri, sang phải bất chợt, như một bộ xương c cong li ti, thỉnh thoảng, một bậc tam cấp bước ln r cao đột ngột đập vo mắt, dẫn ln một ci sn hoặc một hnh lang no đấy, khiến con mắt đang ngắm ngang, phải ngước ln ngạc nhin phỏng đon.

Cứ m mải ngắm thế đến quảng trường Chnh lc no khng biết. Ci sn lt đ của quảng trường ny như bị ln xuống ở giữa, chỗ c một đi phun nước giờ bị bao bọc bởi nylon v dy. Ti đ từng đến đy nhiều lần vo ma h, buổi chiều, tối, người ta ngồi kn chỗ, đng đặc trong ci sn ny, quy quần quanh đi phun nước để xem chỗ ny nhảy ma nho lộn, chỗ kia đọc thơ, một chỗ khc diễn kịch.

Nhưng lần ny ti đến cả quảng trường lơ thơ vi bng người. Cc hiệu ăn, ma h by ghế, bn đầy sn, giờ cửa đng then ci im ỉm. Thng Hai-Februr ai đi chơi đến đy lm g, d trời bất chợt nắng hửng ln ấm p v khng một ngọn gi thổi như hm nay?

Ti đến đy khng phải đi chơi, m để xem một triển lm ni về bc Hamvas Bla. Đy rồi, một p phch chiếm trọn một cnh cửa dn hnh Hamvas Bla trong bộ quần o cng nhn. V trn cửa ra vo l hnh ảnh Anh Hề- Arquyn trong một tiểu luận triết học su sắc nổi tiếng của ng.

ANd9GcQUIDWXMx6QCDAXiRhUhWRrQINehkQohqzhoYclk60ixaKQ8ojdfA

 

Triển lm về Hamvas Bla cực kỳ đơn giản, nếu đnh gi từ phương diệnvật chất: căn phng đầu tin chứa một tủ knh nhỏ, trong đ c những vật dụng c nhn của ng: một cuốn sổ lao động khi ng lm thủ kho trong khu Cng nghiệp, một chiếc đồng hồ bỏ ti cũ, một hộp bt, vi vở hộp thuốc l ng hay ht, một hộp dim. Đồ vật lớn nhất l một chiếc hm gỗ tự tay ng đng v lun lun mang theo bn mnh, trong đ đựng những cuốn sch mỗi cuốn tuần từ khu cng nghiệp ngoại trở về thủ đ Budapest, ng đến thư viện mượn, trả, mượn tiếp để mang xuống nơi lm việc.

Ti đứng xem hồi lu những vật dụng của Hamvas Bla, nhớ tới bi tiểu luận Một Giọt Từ Sự Đọa Đầy đ dịch, khng thể no khng lin tưởng tới những tư tưởng của ng trong đ. Vật chất v tinh thần khng thể cng lcln ngi, ci nọ cần nhường chỗ cho ci kia tỏa sng, cũng như con người phải biết tự phủ định mnh từng bước, từng giai đoạn để đạt nổi đến những mức độ giải thot, mức độ tự do cao hơn. Hamvas Bla đ đơn giản ha đến mức tận cng nhu cầu vật chất trong đời sống, dnh ton bộ sức lực, thời gian để pht triển, thể hiện hết nhu cầu tinh thần của mnh, ci m ng gọi l: hiện thực ha hiện thực

Điều ny, bước vo căn phng thứ hai cng được khẳng định. Cũng đơn giản như căn phng đầu, trong căn phng thứ hai khng c g hết ngoi những tấm bảng lớn xếp gấp như những cnh quạt, trn in cc đoạn, cc cu trch trong cc tc phẩm của Hamvas Bla.

Đang tĩnh lặng xao xuyến ở căn phng đầu, vừa đọc xong mấy đoạn trch bỗng cảm thấy mnh bốc lửa, khng cn cảm gic ring biệt nữa, m ngay lập tức ha cng với suy tư của bc Hamvas Bla. Tại sao thế? C phải v my đọc nhiều v thường xuyn dịch bc đến mức, my cảm thấytrở về nh mỗi khi chạm vo những cu chữ thể hiện tư tưởng của bc? Khng, khng phải v thế, v my đu đ c thời gian v trnh độ đọc hết cc tc phẩm của Hamvas Bla, m bởi v tư tưởng của Hamvas Bla gip con người ta quay trở lại SỐNG THỰC như cần phải sống thế.

Ni một cch khc: tư tưởng của Hamvas Bla gip ta hiểu về chnh đời sống của ta, của một con người trn tri đất, một cch TỈNH TO v ĐNG.

Khng phải ĐỌC Hamvas Bla, m l HỌC. Học sống, bằng cch biến nghĩ thnh hnh động, ni v lm đi liền với nhau, một cch dản dị nhất, cụ thể nhất: quay trở lại với nền tảng cơ bản của sự sống, của đời sống người. Nền tảng cơ bản ấy nằm ở đu? Nằm trong những cuốn sch thing, trong truyền thống của nhn loại, l thời Hong Kim của con người, khi vũ trụ ny l một, khi con người chưa bị chm xuống những nhu cầu vật chất thấp km v trở thnh n lệ cho những nhu cầu hẹp v thấp của mnh.

i, lm sao diễn đạt được chnh Ta cho người khc hiểu đy, chưa ni đến việc thuyết minh những tư tưởng của người khc nữa, cho d ta bằng hnh động cụ thể l dịch, chnh l diễn giải ra tiếng mẹ đẻ- những g đ học được từ Hamvas Bla, đ ngấm vo mu đến mức những ngy sống hiện tại của ta đồng nhất với việc thực hiện những tư tưởng ấy.

Đời sống khng c mục đch, nhưng c nghĩa. V nghĩa ấy bản thn con người tự định cho mnh bằng việc duy tr một đời sống như thế no l xứng đng với chnh mnh. Hamvas Bla đ ni.

C một cu trch từ người thn của Hamvas Bla khiến ti cảm động: những ngy cuối đời, c lc bc Hamvas Bla băn khoăn khng hiểu mnh đ sống, đ hiện thực ha cuộc đời mnh đủ như tư tưởng mnh đi hỏi hay khng?

Một con người trong suốt như pha l, như hơi thở, bởi vậy sẽ bất diệt như sự sống!

Buổi trưa hm ấy, nghỉ một cht trước khi đi tm ci nghĩa trang c mộ của Hamvas Bla, ti lang thang dạo chơi bn dng Đanuyp ngay cạnh thnh phố. Kỷ niệm a đến cng nắng chan ha, cng từng giọt nước long lanh sng trn snghnh như c tiếng cười của ti, giọng thủ thỉ của anh, c một ngy vui ngắn ngủi bn nhau quay trở lại, để chứng minh thm một lần nữa, tnh yu trước hết phải l một tnh bạn hi ha, thứ tnh đẹp nhất của con người, để con người cứ nhớ mi về nhau, phải khng anh? như Hamvas Bla đ ni....

Rồi ti rời gt đi tm mộ Hamvas Bla. Trong ti c tờ giấy ghi địa chỉ nghĩa trang, ti quay lại bến xe với hy vọng sẽ gặp xe but đến đ. Thấy một người đn b, ti hỏi thăm. B bảo: ở thnh phố ny nhiều nghĩa trang lắm. Mc ti tm tờ giấy mới biết n đ bay đi đu mất. Ti loay hoay d hỏi, b loay hoay giải thch, tự dưng ti buộc miệng: thực ra ti muốn đi tm mộ Hamvas Bla. B ku ln: sao c khng ni ngay từ đầu? ở đy ai m chả biết Hamvas Bla.

Theo chỉ dẫn của b, ti quyết định đi bộ, v ti khng c nhiều thời gian đợi xe but, mặc d b bảo: kh xa đấy, gần như ngoi ngoại .

Ti hăm hở bước, một lc sau nng rực người, mồ hi bắt đầu ta ra dưới lớp o, d gi thoảng trn m lnh lạnh. Đi được một qung di, ti bắt đầu phn vn khi gặp một ngả tư nhiều loại đn nhy. Những con đường dnh cho cc loại xe hơi giống hệt nhau, chỉ xe lao vun vt, khng một bng người đi bộ. Vẫn l ma đng nn cc cửa hng cửa hiệu phần lớn đng cửa im ỉm. Chẳng c ma no để hỏi. Đi thm một qung nữa, bất chợt một chiếc xe con dừng lại bn đường, ti vội v đến gần hỏi thăm.

Người ta chỉ ngay sang con đường nhỏ pha bn phải: kia ka, nghĩa trang nằm kia. Đi tiếp một đoạn di trn con đường đất mỗi lc một hẹp v ẩm ướt, ti nhn thấy những bia mộ bằng đ thấp thong sau những cnh cy. Một người đn b hiện ra pha xa xa, ti vội hỏi theo thật lớn: Cổng nghĩa trang pha no b ơi? B ta chỉ, ti đi vng quanh con đường đất ướt lạnh ngắt, khng một bng người.

Sau cng, gần cuối đường, hiện ra một khung cửa sắt khp kn. Ti đến gần, cửa mở, ti đẩy cửa bước vo: một khu vườn th đng hơn, với chi cht những nấm mộ, trn l những bia đ, ci mốc meo, ci đổ, ci cy cỏ mọc xanh r. Nhưng trn cc tấm đ đặt nằm trước mộ, tấm no cũng c vng hoa kh v những lọ nhựa đựng nến c nắp đậy. Những con đường dẫn tới cc mộ đất đen ẩm ướp, cạnh mộ l những thn cy lớn xếp thnh hng, một vi con chim bay vụt ln từ giữa những nấm mộ. Ton bộ khng gian im ắng v lạnh buốt như một đy su hồ nước, ti c cảm gic những sinh linh trong nghĩa địa ny bỗng nhỏm hết dậy, nhn về pha ti, nghe ngng

Ti khng cảm thấy sợ, chỉ thấy rất lạnh, ti thầm ku ln khe khẽ: bc Hamvas ơi bc ở đu? dẫn đường cho chu đi. Ti đi một vng, cảm thấy những sinh linh từ cc nấm mộ hiện ln như những dy leo ngoằn ngoo, chờ đợiVi con chim lại vụt bay ln từ giữa những lối mn l mục phủ kn.

Pht ấy, ti biết, đy khng phải nơi mnh muốn đến. Ti lập tức bước thật nhanh ra khỏi khu mộ trng như một vườn cy lớn, đng cửa sắt, rẽ xuống pha đường khc, thoai thoải dẫn xuống một gốc cy rất lớn, người ta đ ro quanh n một vng trn bằng gỗ thnh một dy ghế ngồi.

Một người đn b lim dim mắt ngồi im dưới gốc cy. Ti bước đến gần, hỏi. T ra b cũng từ thủ đ xuống v khng biết bất cứ một t g về nơi đy. Ti kể cho b nghe mục đch của mnh. Tất nhin, Hamvas Bla th b biết. B đang ngạc nhin khi ti nhắc đến bc, bất chợt một người đn ng xuất hiện, như thể từ trn trời rơi xuống. C lẽ bc Hamvas Bla phi ng ta đến chăng? v cả hai chng ti đều v cng ngạc nhin tại sao mnh khng nhn thấy ng đi từ hướng no đến?

Nghe ti kể, người đn ng bảo: ở thnh phố ny nhiều nghĩa địa lắm. Phần lớn theo cc khuynh hướng tn gio. Ci nghĩa địa ti vừa thăm viếng cũng l một nghĩa địa tn gio như thế. Vừa ni ng vừa chỉ tay ra trước mặt: ở ngay đy cũng c một ci nữa. Ti v người đn b ngẩng đầu nhn ra pha trước: đng thật, lại những bia đ thấp thong xa xa

Ti rng mnh, chợt hiểu ci kh lạnh buốt khi mnh bước vo khu vườn nghĩa địa ban ny. Cc sinh linh v hnh cũng khao kht được sưởi ấm, nắng ma đng nhợt nhạt hm nay khng đủ sức mang niềm an ủi cho chng.

Theo hướng người đn ng chỉ, ti lại ln đường. Đi rất lu, rất xa, ti đ tm thấy ci nghĩa trang c mộ bc Hamvas Bla. Một ngi mộ đơn sơ, một tấm đ trắng đơn giản, một tảng đ nhỏ khắc tn Hamvas Bla v vợ. Đằng sau ngi mộ l một cy thng hiền ha xa cnh thấp, gần st xuống tấm đ trắng, những quả thng nu bng thấp thong giữa cnh, nắng nhợt nhạt của chiều đng nhảy nht trn đ. Ti cảm thấy lng mnh v cng bnh yn khi thắp nến v đứng hồi lu trước mộ.

Quay trở về bến xe, ti vừa đi lững thững vừa suy nghĩ lung bung, tm tr tản mạn, thậm ch c lc ti cảm thấy mnh như đi trong mn sương mơ hồBỗng giy ti vấp phải một ci g đ trn đường, ti ng lăn xuống đất. Một c ng mạnh đến nỗi tay o rch toc, chỗ ci tay ti bật da xước một vệt lớn, su, mu chảy m ấm. Ti chợt tỉnh hẳn, lồm cồm b dậy, nhn quanh: chỉ những chiếc xe hơi đủ loại lao vun vt dưới lng đường, suốt dọc con đường di khng một bng người

Pht đ ti tỉnh lại hon ton, chợt hiểu: thế no l một mn sương m mịt vy hm con người hng ngy, trong từng giy pht sống, c thể để lm ta chẳng nhn thấy g cả, chẳng nghĩ g cả, cứ thế m vật vờ tri, khng biết ngay cả trạng thi của chnh mnh, cũng c thể trong mn sương ấy những sinh linh yếu đuối lặng cm như những cy leo v hnh chỉ đợi dịp để quấn lấy ta, li ta vo sự lạnh lẽo v lụi tn của đờ đẫn, u mc thể lắm

Tỉnh to! Ta ơi hy tỉnh to! Hy hiện thực ha sự tỉnh to mi đ đạt tới hm nay!

NGUYỄN HỒNG NHUNG

( Budapest. 2014. februr 22.)

Hamvas Bla

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Hamvas Bla a 20. szzadi magyar szellemi let kiemelkedő alakja. Az 1920-30-as vektől egszen 1968-ban bekvetkezett hallig alkotott. Tbb ezer oldalas letművet hagyott htra, amelynek legnagyobb rszt csak az elmlt vtizedekben adtk ki. 
Az 1948-as hatalomvlts utn gynevezett "B"-listra kerlt: nem publiklhatott, kizrlag fizikai munkbl lt. Mellőzve, mltatlan krlmnyek kztt, az asztalfiknak - gyakran az tnylegesen is az "asztalfikban" - rt, tudva azt, hogy gondolatai csak halla utn talljk meg olvasit. Hamvas nem sikerre, hanem dicsősgre vgyott. rtelmezsben a dicsősg nem olcs, hanem tarts, sznvonalas letminősg, amely nem fgg a hrnvtől, a hatalomtl s a vagyontl. Ennek a magatartsnak a clja a "nevezetes nvtelensg".