GHI CHP JANUR FEBRUR 2017

 

Cn bốn ngy nữa hết năm, một năm kỳ lạ. Xung quanh ta đng đặc những người l người, vậy m phải đợi một trong nhiều giấc mơ trở thnh hiện thực, ta mới quen được vi ba người trong ci đm đng đặc ấy.

T ra con người phải tm thấy chnh n đ, rồi mới nhn thấy những kẻ khc. T ra từ trước tới nay cả một đm đng quờ quạng tm nhau, trong tư thế bị bịt mắt, như tr chơi bịt mắt bắt d. Đi khi tm được một vạt o, một gc khăn, nắm một ngn tay lại cứ tưởng đ tm được một hnh hi nguyn vẹn. Bởi chnh n cũng chỉ thể hiện n trong những mảnh vỡ, trong những bộ phận qu quặt trn một cơ thể m n tưởng lnh lặn, đầy đủ.

T ra khng hề c một kẻ no trọn vẹn, đầy đủ, ai cũng thiếu một ci g đ m chnh họ cũng khng biết. C thể nhn loại giờ đy chỉ l những mảnh vỡ người ghp lại, khi thời đại tiến st bờ vực thẳm. Thảo no đm chỉ l những giấc mơ nối tiếp nhau thay giấc ngủ v ngy chỉ l những tr chơi đuổi bng bắt hnh.

Chỉ khi bỗng nhin vo một ngy, sau rất nhiều khổ cng kin tr chờ đợi, lặp đi lặp lại những thao tc chn ngắt, n nhn thấy một giấc mơ đm biến thnh một hiện hữu ngy, khoc một hnh hi c thật d chỉ vi khoảnh khắc, lc đ n nhn thấy chnh mnh v một vi kẻ khc đang hưởng nỗi hn hoan của sự thăng hoa ngắn ngủi... C đủ cho một nhận thức tch tắc duy nhất lm người? ( 2016. dec. 27. 1h30 sng)

..

Ba giờ sng. Lc lạnh nhất của đm. Hơi tuyết lướt qua rm cửa sổ phả vo mi đầu khiến linh hồn đang lang thang chợt tỉnh hẳn. Trước đ, n lạc vo mng lung của những pht mơ v suy tưởng. Chnh thế. Con người khng bao giờ ngủ hẳn hoặc thức hẳn m vừa sống vừa chết, vừa nghĩ suy v hnh động, cng lc, hoặc hơi nghing về một pha...

Đm trước, n đ thấy mnh đi ra từ một khu rừng tối om, n đ bỏ lại bao dng hnh mờ mịt của những cy cao v những rễ leo ngoằn ngoo mờ nhạt, để đi về một pha khc, nơi trong cơn mơ mng n nhn r đấy l những hng cy xanh non trẻ rắn rỏi đứng thẳng ngẩng đầu nhn vo những đm my mờ sng xanh xao của bnh minh đang rạng...

N đột nhin nhn r năm vừa tri qua của mnh trong một hnh thức lạ. Phải, bốn ma đ ban tặng cho n những phước lnh kỳ lạ. Trong tch tắc thin nhin trải trước mắt biến thnh những con người- hay đng hơn, những linh hồn siu việt từ cy đội hnh hi người s xuống bn n...

Pht ấy n biết rằng cần phải viết ra tất cả, những cuộc gặp gỡ kỳ lạ của bốn ma, trong n sủng v hnh Thượng Đế trao, mở gip n một vng quay mới. N biết rằng n đ bước ra từ thế hệ gi nua của chnh mnh để gặp gỡ những tm linh non trẻ của thế hệ tiếp nối, để hiểu su sắc thm điều ny: sự bất tử của tinh thần người trao tặng cho nhau qua cc thế hệ đời sống...

V đẹp hơn nữa: chỉ trong văn chương, nghệ thuật thơ ca...chỉ trong tnh yu, sự thương mến v niềm trn trọng u yếm lẫn nhau, linh hồn người mới học hỏi, chịu đựng v vượt ln mọi giới hạn của chnh n- để đến được với nhau...

Ba giờ sng. Khng thể khng g phm. Đợi nh, ơi ngn từ x dạt...

( 2017. janur. 15.)

Mnh đ từng viết cu ny trong một truyện ngắn: "Mọi việc đều C Thể đi khi chỉ v ta Khng Thể đủ thời gian nhớ lại qu khứ." Đến hm nay....vẫn thấy thế... hahahah....

.

Ma Xun l chng trai cứng rắn thể hiện tinh thần Phc m qua sự săn sc con người bằng tnh yu thương nhn loại.

Ma H l chng trai mang tm hồn tự do bất tận đẫm chất mỹ học của Cy Đời vĩnh cửu xinh đẹp v khỏe khoắn.

Ma Thu l chng trai c tm hồn -tri thức su thẳm uyn bc như mặt hồ thu phẳng lặng gợn buồn.

Ma Đng l chng trai duyn dng dịu dng b ẩn như rặng ni xa, thoắt thay hnh đổi dạng khn lường trong sương mờ chuyển ha.

Đấy, một NĂM yu qu của ti....

Phan Napraforg fnykpe.

.

Tối hm qua đọc cuốn CON NGƯỜI TRONG THẾ GIỚI TINH THẦN của Nikolai Alexandrovich Berdyaev do anh Nguyễn Văn Trọng dịch. Một cuốn sch khng hề dễ đọc. Tuy nhin, v đ c một buổi tr chuyện rất si nổi suốt một buổi chiều với anh ở Si gn, nn, v hiểu người dịch nn hiểu sch hơn. Nhn thấy anh Trọng qua cuốn sch.

Bn thử đi tm chn dung tc giả. Qa t tư liệu, gần như khng c. Anh Trọng"độc quyền" nh triết học Nga trứ danh thế kỷ XX. ny rồi. Ngẫm nghĩ sang Hamvas Bla. Hnh như tư liệu về ng cũng rất t. Mnh nợ độc giả VN qu nhiều m khng biết...i....

Nhớ lại hm tr chuyện với anh Trọng- anh si nổi ni về tn gio, lịch sử của nước Nga m anh yu mến v v cng am hiểu. Rồi anh vận dụng kiến thức su rộng của anh để so snh với lịch sử v văn ha VN. Mảng"VN học" ny của mnh rất mỏng, lộn xộn v khng cơ bản, cn "xch dp" m nghe anh ấy lu.

Đấy, đời người rất ngắn, chỉ vi thập kỷ đi qua l hết, đủ để ta biết g đu? lm việc thi....

( 2017. janur. 19)

Phan Napraforg fnykpe.

Gặp những người lm bộ phim ti liệu về Hamvas Bla KẺ V DANH NỔI TIẾNG- ra đời cng với cuốn sch mới nhất cũng ni về ng- hy vọng một sự hợp tc mới? (2017. 01.25)

Ti chợt tỉnh lại trong tiếng piano chầm chậm của c hng xm.

Trn bầu trời xm ma đng đang từ từ ửng hồng, lũ chim xao xc bay qua bay lại trn những ngọn cy trụi l khẳng khiu cnh...

Ti chợt tỉnh lại sau một tiếng đồng hồ chm đắm hẳn vo bộ phim KẺ V DANH NỔI TIẾNG ni về Hamvas Bla của Zsuzsanna Katona v Pter Nyeste.

Qu tuyệt vời! cảm ơn Zsuzsa v Pter! Một bộ phim hon hảo.

Một tinh thần Hamvas Bla thực chất. Một điểm son của phim Hungary hiện đại.

Chn dung nh hiền triết cuối cng của Hungary? - khng chỉ vậy, đy l chn dung văn ha bi hng của cả một thời đại, một thế kỷ - xảy ra cụ thể trn một mảnh đất chu u đương đại.

Cuộc đời của một con người bnh thường được dựng lại trong bộ phim lm chng ta nghẹn thở. Những cu trch dẫn trong cc tc phẩm của ng như lời thuyết minh phim lm chng ta kinh ngạc.

Qu su sắc, qu trực tiếp, qu con người, cng lc ton bộ tc phẩm cuộc đời ny c ci g đ nhuốm mu truyền thuyết, huyền b đến mức khng thể tin nổi, khiến người xem v cng cảm động, bi ngi v trn trọng...

Với ti- một lần nữa biết v tin rằng: khi đ dịch Hamvas Bla l c thể bước từng bậc thang mới trn con đường nhập định, con đường trở thnh một con người đch thực trong kiếp sống ny của mnh. ( Budapest. 2017. janur. 29. NHN)

Phan Napraforg fnykpe.

.

C lc ti yu cảm gic phiền muộn khi nghĩ về người khc của mnh, v c nghĩa l người ấy vẫn đang nằm trong tri tim ti... Thở di l việc của gi. Bước tiếp l việc của đi chn.

.

Người ta thường hiểu sai hoặc khng đủ về khi niệm Khổ Hạnh. Với ti đấy trước hết mang một nghĩa kỷ luật tự thn rất cần v rất kh thực hiện. Một hnh dung minh họa khi niệm ny với ti l nền đạo đức Thin Cha gio theo tinh thần Phc m nguyn thủy. Ch t thực hiện n con người sẽ hiểu sự cao cả l g, v trnh khỏi lng thương hại.

..

Trước tin con người lm việc v đau khổ v những người khc, rồi dần dần, từ từ n biết vui với những điều tuyệt vời n tm ra v dnh ring cho n....

( 2017. februr 04.)

..

Mnh khng biết lm sao

thiu chy hết tuổi xun kht vọng?

Cht vt đỉnh cao ngn khc ht

một mnh.

(Trn đường đi dạy học, chụp một ch chim m mải ht- 2017. februr. 05)

Phan Napraforg fnykpe.

 

C lẽ ti đ bỏ từ lu những hưởng thụ thn xc nếu ti c niềm tin. Nhưng ta ni như sau: đng lẽ mi c niềm tin từ lu rồi, nếu mi đ từ lu bỏ hưởng thụ thn xc.

Mi cần bắt đầu cho mi. Gi c thể, ta sẽ cho mi niềm tin, nhưng ta khng lm nổi, v khng thể tm hiểu xem mi ni đng hay khng đng. Nhưng mi biết từ bỏ cc thụ hưởng, v mi c thể nhận ra ta ni đng hay sai. ( Pascal - Hamvas Bla dịch)

(2017. februr 11.)

C bạn c vẻ bồi hồi v bng hoa lụa bạn tặng, ti giữ đ su năm. Cn ti lại hơi ngạc nhin v nỗi xc động ny. Su năm l g trong một cuộc đời? cơn gi thoảng một thong chiều phai...

Nhớ lc đ bạn lm rất nhiều loại hoa lụa đủ mu sắc, by trn bn, trn tủ, trn khung cửa sổ, nhưng ti chỉ thch bng hồng ny. V khng nghĩ rằng lc từ biệt nhau bạn sẽ tặng mnh. Người nghệ sĩ vui sướng sng tạo v sẵn lng trao để mọi người thưởng thức tc phẩm của mnh. Nhưng mấy tc giả biết số phận tiếp theo của tạo vật ấy, v thực ra n bắt đầu gắn liền với cuộc đời người nhận. Đng thế, bng hoa ny đến với ti giữa những thng ngy c đơn nhất, n chia sẻ những đm cặm cụi bn nh đn lm việc, n nhn ti trầm ngm bn cửa sổ những hong hn, ngắm bầu trời nguội dần v lắng nghe tiếng chim thảng thốt thưa dần.

Một lần ti đi ra phố. Trời bỗng đổ mưa, cơn mưa thng mười lạnh buốt v mau hạt khiến ti buộc lng np vo một mi hin tr chn. Lc đ ti mới nhn thấy một b cụ ngồi dưới một chn cột gần đấy bn dấu diếm một ci g đ, dĩ nhin, nếu một người cảnh st đi ngang nhn thấy.... B cụ hỏi ti c mua khng, ti nhn: lọ hoa, chn đựng nến, bnh rượu bằng đồng mạ vng bn ngoi. B cụ kể những đứa con đ tặng cụ lc no đấy, nhưng giờ cụ muốn về qu sống tiếp phần đời cn lại, cụ nhớ lng, khng thch thnh phố nn cụ bn đi lấy t tiền.

Thế l tnh cờ bng hồng trắng xinh đẹp c bạn tặng ti bỗng c một ci bnh cắm rất đẹp đch thực chỉ dnh cho n. Ti v hồng trắng lại u yếm ngắm nhn nhau giữa bao nhiu trang sch, bao nhiu nghĩ đến rồi lại đi. Đm, những đường viền rắn rỏi của đa hồng sắc nt hơn, trng n trầm ngm hơn giữa căn phng lặng lẽ. Nhưng buổi sng, khi mặt trời chiếu những tia nắng trong trẻo vo phng, ln bn lm việc của ti, đa hồng trắng mỉm cười đầu tin, trng n dịu dng v thư thi như một kẻ khng vương cht bụi trần no. Tất nhin, những lc đ linh hồn ti cũng ca ht, cc trang sch cũng ca ht, lọ cắm bt, đn, giấy...tất cả đều cười v ca ht.

Rồi một lần, tha thẩn đi chơi, ti chui vo ci chợ cổ hơn một trăm tuổi trong thnh phố, thấy người ta xm xt bn cạnh một người bn cc tranh thnh vẽ trn gỗ (icon). Ti đứng xem rất lu v cuối cng mua một tranh gỗ vẽ Đức Cha Jezus c một đi mắt rất buồn. Từ lc đ trở đi Cha lun lun nhn ti v bng hồng lụa trắng trn bn lm việc của ti. Đi khi ti cảm thấy đi mắt Ngi khng buồn nữa m chỉ nhn chng ti đăm đăm. C thể Ngi đang nghĩ g đ về chng ti nn hết buồn chăng? nhưng chắc chắn Ngi khng bao giờ bộc lộ niềm vui một cch hấp tấp mỗi sng bừng tỉnh dậy như ti v bng hồng trắng rồi.

Một ngy cuối năm, trước Noel, một c bạn gi rất thn của ti mời ti đến nh n chơi. N sưu tầm rất nhiều đồ cổ, trong đ c tượng một thin thần b xu đang thổi so lập tức lm ti ch . C bạn ti vừa cười vừa bảo: thin thần ny sinh ra cho my, tao thấy my khng thể rời mắt khỏi n, trong khi những thứ khc đẹp thế m my thờ ơ... Bng hồng trắng của ti trở nn tươi tỉnh thường xuyn v tiếng so vo von của thin thần nhỏ đậu dưới cnh của n. Ti cũng vậy.

Năm thng tri đi v hm nay, kẻ sng tạo ra my, hồng trắng ơi, bỗng bồi hồi khi nhn my trong bức ảnh tao chụp. C g đu, thời gian chỉ l bng dng tc phẩm cuộc đời NHN gắn thế no đấy với kỷ niệm một thời về bng hồng lụa trắng v tranh vẽ Cha, v thin thần tượng... đng khng, bạn?

(2017. februr. 12. NHN)

Phan Napraforg fnykpe.

TẶNG NGY VALENTIN:

"Nếu mnh đứng rủa nguyền trong hoang bo

chn chng mnh cng khụy xuống, gẫy rời.

Nếu linh hồn mnh cng đầy - vơi vi khắc

tươi tỉnh dịu dng mnh chỉ tm thấy trn mi nhau."

( Ady Endre- nh thơ Hungary)

Nguyễn Hồng Nhung dịch từ nguyn bản tiếng Hungary

( Budapest. 2017. februr. 14)