BẰNG CHỨNG LỊCH SỬ

 

T ra mỗi chng ta l một ci kho k ức chứa đựng những bằng chứng lịch sử- kho chứa những xc cảm đầu tin v cuối cng về một thời đại ta sống trong đ. Cơ địa mỗi người tạo ra một kha cạnh bằng chứng lịch sử bằng cảm xc khc biệt, thời gian kh c thể xa nha dấu ấn của chng, nhưng cng may mắn hơn, nếu ta vẫn đang sống cng thời với nhau, để khi nhớ lại bản thn, cng hiểu thm người khc, v hiểu thm su sắc thời đại của mnh.

Chiều nay lc đọc bi viết ny của Chn Phương, bỗng sực nhớ sng nay lang thang k ức trn facebook, dng mnh vo cảm xc năm xưa, khi tnh cờ nghe lại một bi ht- bản nhạc vng đầu tin nghe trong đời. Sng nay, viết trn facebook như sau:

Con người phần lớn v tnh lm nhn chứng cho lịch sử, cảm gic sẽ cho mi biết điều ấy.

Thời đang học lớp 3 th phải, một ngy ra phố Huế, chỗ gần rạp Thng Tm thấy một đm đng đứng xa xa xn xao, bỗng nhn thấy một người lớn quen bn rn rn lại gần hỏi, c ny th thầm bảo: "lc no sang chỗ tao, tao ni cho m biết." 

Thế rồi "ln lt" cng c nghe một bi ht đ "gy tai họa" cho người gần phố. Bản nhạc vng lần đầu tin nghe trong đời, ngạc nhin v sao n gợi cho mnh nhiều hnh ảnh v nỗi buồn theo một tr tưởng tượng v cng khc lạ, một xc cảm chưa bao giờ biết đến... xc cảm của một thời đại, d dấu, d cấm, c ngy vẫn phải biết đến thi:

http://nghenhacvang.net/song/60/nhung-ngay-xua-than-ai.html

Cảm xc về thời đại ta đang sống cng nhau, bạn ơi, rất phong ph, rất nhiều tầng, đầy ắp những nỗi niềm tưởng chừng rất ring tư khng ai hiểu cho ai, nhưng thực ra đầy ăm ắp trong tm tưởng mỗi người. Bận rộn đời thường khng khuyến khch con người suy tưởng, chỉ những tm hồn mang cht tnh chất nghệ sĩ lun trăn trở bởi những thi thc v hnh- v rất nhiều khi v tnh v v thức- họ diễn tả những cảm xc thời đại ấy ra bằng thơ, ca, nhạc, họabằng nghệ thuật v triết l. Để TA gặp được nhau! Để những kẻ cng thời hiểu lẫn nhau v hiểu nhiều hơn về chnh thời đại của n.

Bi thơ của Diễm Chu tặng Chn Phương đọc ln như một tiếng tht v m thanh trong lng, như giọt nước mắt nuốt vo trong ci Bi thanh cao của tinh thần người cảm nhận niềm đớn đau trong sạch khi Con Người bị ci c sỉ nhục đến tận cng.

NGUYỄN HỒNG NHUNG (Budapest. 2015.08.31)

 

CHN PHƯƠNG: NHỚ  DIỄM  CHU

 ( Chạng vạng cha nhật 16 thng 8-2015, ti ngồi xe lửa từ o-Đức trở về Php. Tu hỏa dừng ở ga Strasbourg nơi ti v Diễm Chu từng chia tay nhau khi ti c dịp đến Lộ Trấn thăm bạn. Trong nh ngy tn, ti chụp vội tấm ảnh thấp thong bng người đơn chiếc nơi bến ga như ti đ đứng 23 năm trước lần đầu gh Strasbourg. Trong tim c  vọng lại những cuộc tr chuyện tri m giữa hai chng ti vo thời đen tối sau 1975 tại Saigon, cht hoi bảo văn chương bạn gửi gấm cng ti, mấy bi thơ chui chuyền tay nhauDiễm Chu ơi, ti xin php cng bố bi thơ ny những cu ng tặng ring ti vo lc ra đi năm 1983 một bản thảo indit hiếm ti cn cất kn cho đến hm nay.-CP)

 

 

GỬI LẠI PHƯƠNG  SINH

Hy cm ơn người họa sĩ thin ti đ bi đen giấc mơ anh

Hy cm ơn người đn b c đui mắt mũi tn đ biến anh thnh thi sĩ

Từng ngy  từng ngy

Những giọt cường toan khắc ln chng ta những hnh th qui dị

Khi cuộc tnh bng chy giữa bnh minh

 

Hỡi Phương Sinh !

Kẻ đo huyệt chn Thượng Đế siu hnh biến những thp Hời thnh biển gi !

Chng sinh vin c mi tc Gogol thiu trong hồn một ng Trang Tử Đỏ !

Ny ta hỏi thật anh nh :

By giờ l bao giờ ? C bao giờ l by giờ ?

 

Ba giờ !

Đồng hồ khuya điểm ba tiếng

Kẻ lạ mặt đường đột vo nh xt hỏi ta quyền cư ngụ trn quả đất

Ta biết hắn l loi cỏ a m ta chưa kịp phn chất

Đang đi quyền leo ln đầu ln c, bm rễ vo no cn

Nhưng ta ngp di, ph mặc cho hắn cả tay chn hai vai rồi mũi mắt

 

Ta bay khỏi tri tim vo một trời gi lộng

Hỏi ng my, my chỉ cnh chim

Hỏi cnh chim, chim chỉ chiếc l

Ta lại gần chiếc l

L nhủ thầm : tri tim

Cơn bo rứt đứt tri tim nm ln phiến đ

 

Ny Phương Sinh !

Sng Hong H đ bao kẻ ngắm ?

Trăng Hong H cn mấy kẻ say ?

Anh c cn tri tim no đ cho ta vay !

    DIỄM CHU (Saigon, thng 7 năm 1983)