GHI CHP THNG TM - II

 

 

GHI CHP THNG TM - II

 

Khi chưa viết, cảm thấy mọi đề ti bao la lm sao, c thể bập vo tất cả, đầy những điều đng ni, đầy những sự đng ngẫm nghĩấy, thế m bắt đầu viết: cứ như thể bịngắt lời giữa chừng.

Sao thế ?

 

Hnh động lun lun l một sự kiện giới hạn? Chữ đ quy định ngay giới hạn cho kẻ định dng n lm cng cụ?

Khng tin lắm. Vậy th ci g hạn chế ta đy?

Chưamu lắm? hahahahaha.

Rất c thể. Nhưng chưamu khng phải v lười hoặc ngại, m vtỉnh qu.

Thấy ci g cũng v duyn, những ci gọi l tiểu tiết, con c con k, ci gọi l đời sống hng ngy cng những mảnh vụn cảm xc.

 

Đ từ lu người ta viết theo kiểuthing ling ha những điều ny, điều nọ, cứ tưởng đấy l khao kht sống chnh đng của con người, biết đu đấy chỉ l một sự đnh lừa. Đứa viết đnh lừa n đầu tin, sau đ độc giả ngộ nhận theo. V thế l đời sống tự dưng khng như l n!

Hay ni đng hơn: đời sống đi theo hai hnh thức thể hiện: trn chữ v trong đời phần lớn chả lin quan g đến nhau- trn chữ, đời sốngthing bao nhiu th trong hiện thực, đời sốngtục bấy nhiu, trn chữ, tc giả khủng bao nhiu, th trong đời thườngcy bấy nhiu.

 

Tại sao c hiện tượng ny? V đời sống chỉ l cc khả năng, phụ thuộc hon ton vo ci bn ngoi. Con người khng lm g được với chnh cuộc đời n v những khả năng nynhư ma trơi trong khi nỗi kht sống vẫn cn nguyn như thế, thậm ch, vật chất ồ ạt của x hội tiu thụ khiến n cn kht hơn nữa, tại sao tao khng được nếm những thứ thằng bn cạnh đang nhai nhồm nhom?

 

Guồng! vo guồng! bất kỳ bằng gi no v mặc kệ mọi hậu quả!

Kẻ nọ bắt chước kẻ kia m khng thm để thời gian tm hiểu đứa no nghĩ ra ci g đầu tin đểchng ta đi theo? C đng đi theo hay khng?

 

Những kẻ cầm bt sau một thời gianht theo những kẻ khc, bắt đầu đứng sững lại v lấy mnh lm chuẩn, hunh hoang tuyn bố chất thin ti của mnh, để lần lượt biến thnh những ng cụt, nơi tốt nhất để lm bi đỗ xe v đổ rc trộm.

Sự hnh thnh của đm cầm bt, ccnh văn hiện đại CHXHCNVN l như thế.

Cứ đổ tại một x hội tha ha, ngu muội, ai lm ra x hội ấy? Chnh những kẻ khng thm thức tỉnh.

Nhưng tại sao họ khng thức tỉnh? tại sao?

(2012. augusztus 8.)

..

Giải thch sự căng thẳng trong cc mối quan hệ: sự khng đồng thuận? quyền lực chỉ huy? kht vọng chiếm hữu? Tại sao c sự căng thẳng, cng hiểu nhau lu v su cng căng thẳng: v hiểu nhau đ su v đi bn đều muốn một ci g đ nhiều hơn từ bn kia? (c phải khng?) sự đa giỡn như một hnh thức giải tỏa? Tại sao vậy? V thực chất ảo ảnh được tiếp cận như một hiện thực c thật?

 

Chưa tm ra lời giải thch về sự thiết tha hướng về nhau, đng lẽ mang lại niềm vui th ngược lại, mang lại sự căng thẳng v buồn phiền. Tại sao thế? Cần phải đứng cao hơn quan hệ như thế no? cần phải đứng ra ngoi để khng bị rng buộc như thế no? Chưa tm ra lời giải đp. (2012-08-09)

.

Ngy khủng hoảng bắt đầu từ tối hm trước. Chnh xc hơn từ ban mai thức giấc buổi sng. N tụt khỏi giường loạng choạng bước vo nh tắm. Giấc mơ cn nguyn trong đầu. N ngồi trn mp bồn tắm, tay m mặt hồi lu. Gi sớm đập vo cửa knh rin rt, khng một tiếng chim.

Giấc mơ c một người đ chết, hiện về khng chịu bỏ đi. C lẽ gần sng, người đ chết quay trở lại dạng sng, tan ha vo mu trắng mờ mờ sau lần rm cửa, để lại xc cảm tan tnh như từng đợt sng biển tp bờ vỡ tan trong tim kẻ hnh như đang cn sống, lp ngp b từ từ ra khỏi giấc chim bao

Đừng ni về hai thế gian khc biệt. Con người cng lc ở cả hai. Quan trọng l khi no xc cảm quay lại, ti hiện hon ton ci thế giới nọ, m khng phải khoảng sống ny. Quay trở lại từ giấc mơ, trước hết ngạc nhin ta đ từng l người khc? Ci quan hệ khc ấy đu rồi? khng cn mảy may dấu vết. Vậy lin quan g đến ta những v x đau đớn chia ly với một ci g hon ton v hnh, v dng pht ny ngơ ngc tm?

Ngy khủng hoảng của n bắt đầu như thế. Bao nhiu kẻ khủng hoảng bởi nhận thức ra khủng hoảng của kẻ khc? ( 2012..08.12)

.

Ton bộ những g của con người nếu được xy dựng một cch thnh cng đều c một ci g đ ma qui. Ma qui ở đy khng hẳn mang tnh chất m, mang thuộc tnh thế giới bn kia, phi hnh thức m biểu lộ độ dy của ẩn dụ, của sự tượng trưng, của tất cả những g ci hữu hnh khng thể hiện hết, ci khung hnh thức của đời trần mắt thịt bị ph tan, nghĩa hạn hẹp của thng tin trần thế bị quẳng vo sọt rc Chỉ cn lại trực gic.

Bởi vậy Hamvas ni: chỉ c thể hiểu được thế gian v con người bằng trực gic, mang chất tn gio. Tn gio ở kha cạnh tượng trưng, ẩn dụ, nghĩa.

Khi no con người hiểu ra điều ny? Khi no N dy như sự sống, bằng những lớp lớp v hnh của thời gian dy đặc của thng tin, kinh nghiệm, xc cảm tri thức tch lũy đời đời

Phải chăng ở dạng sng? Nn chỉ trực gic?

Phải chăng v ci v hnh mới l ci c thực? cảm gic nguội ngắt, khng thiết tha g với đời sống vật chất tưng bừng xung quanh, m chỉ quay về với sự bất lực trong linh hồn, khng thể cải thiện tốt hơn bất kỳ ci g trong đời sống hng ngy của ta hm nay, phải chăng đấy mới l điều c thực duy nhất?

Khng c cch khc để hiểu. ( 2012-08-14)

..

Rơi tm xuống vực thẳm?

Khng, từ lu rồi n đ đo xong xui độ su của vực thẳm, nn tất cả by giờ đối với n l hố nng hết.

 

Ni như thế ny đng hơn: rơi vo nỗi buồn phảng phất. Như bụi cuốn dưới chn ngựa phi, như my rải rc vơ vất trn bầu trời, như gi xao động trn ngọn cy khng một tiếng động khi nhn từ khung cửa knh nhn ra.

Tất cả chỉ phảng phất v từ lu n đ mổ xẻ xong những nỗi đau, nỗi buồn, sự u uất, thậm ch đ thnh cng xua đuổi chng ra khỏi tm hồn từ lu, d chỉ đi khi, d chỉ khoảnh khắc

 

Lẽo đẽo theo chn bc Hamvas Bla, học cch nhn sự vật một cch trực tiếp v tỉnh to, sng knh v chăm chỉ như một đứa học tr ngoan lớp thấp nhất.

Vậy m mấy hm nay tm tr lại vẩn vơ đau xt, buồn thương một ci g đ

 

Trong những giấc mộng, một người qu cố, một mảnh đời bất hạnh đột ngột trở về, mang theo ton bộ khung cảnh, xc cảm của k ức khiến ta sửng sốt, nghẹn thở, trn trn, sống lại hay cng chết đi, chẳng ai gip nổi ai, chỉ biết đau xt nhn nỗi ra đi ti hiện

 

Những ngy ny n khng lm bất kỳ ci g để tm sự qun lng, n chỉ vi đầu đọc thơ, những lc ny chỉ thơ cứu vn được n.

Thi sĩ - những cnh bướm mong manh bay giữa lớp bụi phảng phất của trần gian, mỗi người một kiểu thốt ln lời cay đắng, lời khao kht, lời chờ mong giữa cơn mơ mơ tỉnh tỉnh

Thi sĩ những lc ny du ta đến bn tiệc chữ, đổ vo chiếc cốc v hnh của ta những giọt rượu v hnh trong như giọt nước mắt, để cng khc lc, cng ngật ngưỡng, cng như mơ như tỉnh, cng để tang nốt những ngy đời, v ta bất lực, khng biết lm thế no xa đi cảm gic bất lực nhn tất cả cứ thế tri tuột đi

 

Cng thức được sự bất lực v hạn ny, cng mong mỏi đời hy cn một cht NGHĨA no đấy, t nhất hy hiện ra trước mắt ta, đừng im lặng như tấm vải liệm phủ mong manh trn thn xc lạnh ngắt.

Khng! ngọn lửa chy rực trong tim đi khi l những tảng băng cứng nhất- khng chạy trốn, khng khc than, khng ku go

Lẳng lặng cậy cục tm từng cht, từng cht TNH mơ hồ đu đy trong CHỮ, chữ ơi!.

 

Những lc ny Szab Lrinc khng an ủi được ta, chng qu dịu ngọt. Ci đầu buồn b cm lặng, nhẫn nhục đợi tri tim thể hiện hết cơn đin mệt nhoi đau đớn, rồi tim cũng thinh, lc đ ci đầu mới thốt ln: Thượng đế ơi, ai vừa đau thế? ta hay Ngươi?

Những cơn nhậy cảm tan tc của Szab Lrinc lc khc lm ta cảm động đến thế, vậy m pht ny ta dửng dưng con người c thể nhũn ra hon ton như một con sứa- khng, cn hơn thế, c thể như sng o ạt x mạnh vo bờ, dng cao khủng khiếp, nhưng chạm vo bờ sng vẫn phải tan ra, chỉ cn l những bọt bo lăn tăn v nghĩa thi, con người ơi!

 

Đi tm Petri Gyrgy. Những bi thơ của một người đn ng lc no cũng uống, lc no cũng say, mới đọc ln rất đơn giản, nhưng thực ra v cng su sắc.

Đy, bi thơ đầu tin khiến ta từng h hốc mồm ngạc nhin đến cứng đơ cả người khi đọc, v ngồi ngay xuống dịch lun.

Bi thơ đầu tin của Petri Gyrgy ta dịch từ tiếng Hung ra tiếng Việt trong đời, từ năm 2009, v đến hm nay 2012, đọc lại, ngạc nhin sao thấy hồi đ mnh dịch nặng nề thế? Chắc hồi đ NHN vẫn cn l mộtkhối beton chưa chuyển động l bao, giờ đy, n đ vẫy cnh bay ln bầu trời cao vt rồi (c phải thế khng?)

Khng biết! Thượng đế biết!

Thế l ngồi hỳ hục sửa lại bi thơ ny, một bi thơ đ ngay lập tức khiến tc giả trở nn nổi tiếng, đưa tc giả đứng vo hng ngũ những nh thơ PHẢN KHNG xuất sắc nhất trong nền thi ca x hội chủ nghĩa Hungary bấy giờ.

 

VỆT NẮNG CHIẾU TI LM SAO VỚI TỚI

 

Đi vo mn đm ma h quen thuộc.

Ti dạo chơi từ qun nọ sang qun kia.

Hnh như đng lc ấy ti đang uống từ Nylon,

cuối bến HV cạnh cầu Margit

( hay đ ph đi rồi ?) Ti khng biết,

c thể, trn quảng trường Borros.

Những cuộc dạo chơi lun lun

đến sng, hoặc đng hai ngy liền

v dẫn tới bất kỳ đu.

Nhưng chắc chắn, ti ngồi đu đ, uống

( bất kỳ ci g - tuổi thanh xun nhấm nhp.)

Thuở đ ti chưa đọc trong qun,

chưa, chưa, ti chưa chn cất ti vo

sch - bo, chưa cắm mặt xuống bn,

chưa đin tiết, khi nghe người khc gọi.

 

"Cậu trả tiền chứ ? " - một giọng khn thuốc l

giọng đn b hỏi, sau lưng. Giọng trẻ trung.

"Ku đi" - ti ni v quay lại. Năm chục

tuổi sut sot, người đn b chắn ngang. Bẹp d

nhem nhuốc, tc một thời chắc mu nu sng;

lợi lung lay, mi nứt nẻ, vệt mu cha cnh

ko mng, những đi mắt aquamarin*,

o len sợi tổng hợp trắng, đ xỉn vng,

quần nu, giy mỏng nhặt từ thng rc.

 

Em xin ly nhỏ cocktail, v bia. Khẩu vị em ti khng tranh ci.

"Hai chục, ti đi"- em bảo. Ti ngạc nhin

gi ny -nếu l gi- qu bo bọt (kể cả lc đ)

Ti biết một cua của quảng trường Rakoczi. Hai mươi fơrint khng l gi.

Nhưng, em khng thể c chỗ

trn quảng trường Rakoczi, thậm ch chẳng quảng trường no.

Logic hơn, nếu muốn g, em trả tiền.

Trả rất nhiều. V đng l em muốn. " Lại đy,

ti muốn anh" - em bảo- " Ti rất muốn"

 

Chưa bao giờ ti xua đuổi đn b v nữ tnh

(trừ phi đấy l mục đch ti),

khng, điều đTi ln đường; cảm thấy rằng: bắt buộc

bởi lc ấy ti bị săn v bối rối

như vũng bn bị khuấy v

chỉ trong những "Qun rượu" hoặc "Bufe",

ti mới cảm thấy mnh như một đấng,

giữa rch rưới thật sự của thiếu thốn v x chợ đầu đường.

 

Em ko ti đi cả một đoạn đường di, rc ngực,

thật rng rợn, nhưng l phần hữu cơ của sự ng gi.

Ti chong vai em.

Chng ti đậu lại trong một hầm ngầm, rất nhiều bậc cầu thang

đi xuống một ci g khng biết từ đu ra

giữa nh bnh minh run rẩy.

 

Giường. Giấc mộng buộc từ những mẩu vải bng khu lại

Em khng lột trần, chỉ tụt, cng lắm tụt quần ra khỏi người.

"Ti quen thế ny, nếu đụ dưới bụi cy"

- em ni thẳng. Ti khng phản đối,

v cũng chỉ trong mức độ cần nhất,

vứt thm o khoc của mnh - th n bẩn cn hơn nhu nt.

 

"Hn em đi". Đng thế, điều ny khng thể trnh.

Miệng em hi, mi đng vẩy, lưỡi,

hm ếch kh cong, hộp c biển sardinna rỗng,

lưỡi ti sục sạo - cạnh hộp sắc tức th rỉ mu

 

Ti lo sợ, ti nn vo mồm em mất,

ti muốn bật cười h hố, nghĩ ny,

nước mắt ti tưới đẫm da thịt em th thiển, tận khi

ti lm chủ cơn đau quặn thắt. Giữa hng em

chật, kh cằn. H mở cht t, nhưng khng thm ẩm ướt.

"Đợi t !"- em bảo. V lấy ngn tay khot

hộp bơ thực vật nham nhở, tự xoa bp cho mnh,

rồi bi thm đợt nữa.

 

"ĂN được tiếp từ ci ny ?"

 

"Ti c thể rửa ry ở đu ? - sau rồi ti hỏi.

Em chỉ mẩu vi. Nước te ra, đch thực

nhầy nhụa mảng quần, như thể ti đi dầm.

"Thm ci ny " - ti lầu bầu. Cn mỗi đồng

năm mươi. Em lắc đầu : " Ti ni rồi, hai chục

v gi ny bo bọt. Ti muốn anh, v hai chục,

v đơn giản l cần. " "Th thối lại tiền lẻ đi !" - ti bảo-

"Em hiểu chứ, ti khng c hai chục" "Anh đồ ngu ngốc"

-"Nếu thối tiền lẻ cho anh từ năm chục,

ti đ khng cần hai chục của anh" - em ni, thừa lgic

v từ giy pht tiếp theo, em lăn ra ngủ với đi mi h mở.

 

Ti nhn vai ("Nếu em kiu hnh nhường ny")

Nht năm chục vo ti, bắt gặp lại o khoc ,

chn sờ soạng, ti bước ln từng bậc.

 

Lm sao ti với tới tận tia nắng chiếu

nơi quần o tinh tươm, sơ mi trắng rạng ngời

từ bậc thang hụt gẫy đến tận nơi trong sạch.

nơi đ, gi go, nước sủi bọt trắng tinh,

lm tan ra buồn b, v hững hờ đe dọa,

những bậc thang buồn nn, những tầng gc m khng dứt,

bnh minh h, chn trăm su mốt.

-------------------------------------------------------------------------------------

*Ngốc. Em c đi mắt aquamarin.

Đn b c? Ti lm sao biết?

như nước trong bể xuyn pht ?

Ti chỉ muốn tặng g đ cho ln hơi nước tội nghiệp

như, tặng mu cho mắt em, v một từ hiếm hoi,

để em đừng nom thảm hại đến tởm kinh

cn ti, hy biết cảm thng hơn một cht.

( 2012-08-15)

.

C thể những ngy buồn ko đến để bo hiệu ma h sắp hết, ma thu sẽ đi qua, v ma đng sẽ tới Tm trạng thay đổi, tuổi rụng đi, cơ thể hỏng dần theo ma, theo năm thng. V một ngy kiata trở nn v hnh

Như những nghĩ đang diễn ra trong c

Oh! ta đ v hnh từ lu! Chnh v thế mớikiểm nghiệm ra chnh mnh.

Đọc tiếp Petri Gyrgy v dịch tiếp.

Đi khi con người bị m đi trong chnh ảo ảnh n tự chấp nhận bước vo. Sự m muội chủ ny l ngọn lửa nng nhất gip con người tỉnh giấc m man- ngược đời thế đấy!- Tự chấp nhận bước vo để CHY đến khi no thnh TRO mới thi!

 

PETRI GYRGY

 

1. ĐƠN GIẢN, NHƯ MỘT BI CA

 

Những cnh cửa mở ra. Những cnh cửa đng lại

Một kẻ no đến? Một người no đi?

Ta khng lần ra cha để mở

lc cnh cửa đang cn gy xc động

cho cực dương v cho cực m

cho những ci khc đại loại như thế.

 

Ta từng mơ được thật l hạnh phc

giống tất cả mọi người; kht vọng ta ngần ấy,

rồi đến hạnh phc cũng thi. Chỉ l TA.

Bất hạnh, gi vu, sinh linh kiu ngạo,

v đi tm nghĩa cuộc đời,

rằng tại sao l TA cơ chứ,

tại sao l Nam, chứ khng l Nữ?.

 

Sẽ đến ci sẽ đến. Đang c ciđang

nhưng chng ta đu hề bỏ mặc chng.

Từng c ci đang c. Đang c ci đ từng

Giữa lc kiểm k

tiệm đồ vẫn tưng bừng hoạt động.

V chng ta vẫn nguyn si. Cho d

Kệ chứ? Rất c thể? Đi khi?

Sẽ khng bao giờ c ci g như thế.

 

Thi th thi ta tạm thấy thế ny:

tốt cũng tốt, đủ cũng đủ, những g đang c.

 

 

2. CHỈ L MỘT KẺ

 

Gi anh đối với Em

chỉ l một kẻ.

Hon chỉnh, d bất ngờ,

như một ci đinh rỉ cong queo

trong bụi bỏng.

Như tia sng duy nhất

trn chp cầu thang bng phủ m u.

Chỉ l một kẻ thi

khng chủ tắm giữa dng tri giờ khắc.

 

Gi anh được l Anh với Em

trong biến thin vĩnh cửu.

Vật sở hữu khốn nạn của em:

trong pht giy duy nhất!

Gi anh được l Anh với Em

chừng ci bng chạm vo nhiệt độ

v đinh sắt mủn tan,

chỉ -l- một- kẻ- thi.

( 2012. augusztus 16)

NGUYỄN HỒNG NHUNG.