HaichumThoVanWAlbertNHNhung

Wass Albert

 

Wass Albert (1908- 1998) Nh văn v nh thơ Hungari vĩ đại sống ở vng Erdly( nay thuộc Rumnia)

 

Chỉ sau khi chết, ng mới được biết đến trong nền văn học Hungari.

Trong cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Wass Albert Thanh kiếm v ci liềm , thng qua hồi k về một gia đnh nhiều thế hệ từ 1050 cho đến ngy nay, hnh ảnh thế kỷ 20 của chng ta được xy dựng lại hon ton đầy đủ.

 

Từ 1944 ng sống lưu vong ở Đức, từ (1954) đến lc mất (1998) ng sống tại Mỹ.

Trong thời kỳ chủ nghĩa Cộng sản ở Rumni dưới quyền lnh đạo Nicolae Ceausescu, cc tc phẩm của ng hon ton bị cấm. Tại Hungari, chỉ sau khi thể chế chnh trị thay đổi (1989) tc phẩm của Wass Albert mới được xuất bản.

 

Ngy nay ng l một trong số những nh văn Hungari được đọc nhiều nhất.

 

Hai chm thơ văn của Wass Albert

I. Chn cất hoa

( Cho người, chn cất cng ti.)

 

  1.  Ngy xửa ngy xưa c một người, xy một ci cột trong sn nh mnh để dnh cho Thượng đế.

Nhưng ci cột khng đẽo từ đ cẩm thạch, cũng chẳng từ đ, m bằng trăm nghn, bằng hng vạn hạt ct lấp lnh, những hạt ct li ti kết lại bởi sương m

Mọi người, ai đi qua nhn thấy đều cười, v chế nhạo: đng l một kẻ đin.

Cn ci cột, cứ cao mi, vững chi, ngy cng vững chi, bởi người dựng n, chnh bằng niềm tin xuất pht từ tri tim của mnh dnh cho Thượng đế.

Rồi khi cột đ dựng xong, mọi người đi qua nhn thấy, vẫn cười riễu cợt v bảo: cơn gi đầu tin sẽ hất đổ ci cột ny.

Luồng gi đầu tin thổi tới: cột khng đổ.

Luồng gi thứ hai thổi tới: cột vẫn khng đổ

Rồi d cho bao nhiu ngọn gi từ đu thổi tới, cột vẫn khng đổ, m tri lại, gi thổi sang hướng khc, trnh ci cột được dựng ln bởi lng tin.

Mọi người nhn thấy cảnh ny đều ngạc nhin v bảo: ph thủy. Vo một ngy, họ xng vo sn nh người nọ v đập đổ nt ci cột.

Người ny khng go tht, vật v khc, một lần nữa đi ra sn, bằng niềm tin từ tri tim mnh dựng lại ci cột mới dnh cho Thượng đế.

Nhưng ci cột khng đẽo từ đ cẩm thạch, cũng chẳng từ đ, m bằng trăm nghn, bằng hng vạn hạt ct lấp lnh, những hạt ct li ti kết lại bởi sương m

 

2. Thượng đế hiển hiện

 

 

Trong cỏ, trong hoa, trong bi ca, trong cy l,

trong giờ sinh, pht hấp hối hnh hi,

trong nụ cười, nước mắt rơi, trong bạc vng cng ct bui,

trong nh dương chan ha, trong bng tối bủa vy,

khng độ cao, vực thẳm no

khng hiện hnh Thượng đế.

 

Trong cuộc đời t xu của ta,

khng mảnh vụn lầm lạc no,

Thượng đế khng hiện hữu.

 

Thảm hại thay, kẻ m la, khng nhận thức

giơ tay ngăn, hạn chế nh dương soi,

để rồi chỉ nhận chn Thượng đế,

lc qu nửa giấc mơ:

trong những đm di sấm rền- chớp giật

những đm Phn xử, đất trời nổi Bo ging.

 

 

3. Tm trạng

(tặng phu nhn b tước Bethlen Balzsn)

 

Em c nghe? vọng triền xanh ni biếc

tiếng thu vng xao xc dội về

đng khng em, giờ khng thể bằng tri tim vỗ cnh

thổ lộ bnh minh cy t tch đm chồi?

 

Thảm l vng: cũng l hoa đ

sự sống phập phồng trong ci chết,

trong hoang tn- đổ nt hồi sinh

 

Tin đi em: cuộc đời cũng chỉ l một tm trạng

 

Em hy tin: khun mặt h chy bỏng

rồi thu vng l phủ buồn b rơi,

cũng chỉ l tm trạng, thm một lần tm trạng

 

Hy tin anh,

trong ci chết khng c g mất mt,

ci chết l quay lại:

bởi tất cả tm trạng đều l một đời sống

v mọi đời sống cũng chỉ l một tm trạng

em ơi

 

 

 

II. Chm ma thu

( Cho ai vẫn ở lại, khi tất cả đ bỏ ti đi mất )

 

 

1. Bi ca

 

Khi ci hn đầu tin em trao:

thu sẽ sng len vo vm cy tỏa,

những ngọn gi cấu co đu đ,

trong thảm l kh vật v bng mờ;

 

Dụi đầu vo cy đm u yếm ci,

cu chuyện khuya đ khuất xa rồi

chiếc hn chng mnh giữa vm cy bị theo ri

bởi mặt trăng xưa lanh lảnh tiếng cười;

 

Thin h mnh mng sao sa lấp lnh,

đi v sao xanh biếc mắt em

Anh nhn su vo trong: sao long lanh chiếu lại

tin cậy dịu dng tha thiết hỏi han

 

Đm mnh mang nhắn hiu hiu cng gi

để gi suỵt th tho: ny, hy lặng yn

rồi từ những rặng cy đợi a tn bao phủ

bỗng ph giọng cười ngn vọng mi - Tnh yu.

 

 

2. Khi chng mnh chia tay

 

Khi hai chng mnh chia tay

một ci chết cho tm hồn mnh đ.

Hỡi những ai ai, ở nơi no c r

ma h phai bay xa lắc - những con tim,

v những giấc mơ, đi mắt của vầng dương sng chi,

c đợi hong hn no, mờ ảo bng lung linh?

 

Vo lc ấy bạn ơi ta cảm thấy

cuộc chia ly, cạnh ci chết chẳng nhẹ nhng hơn

v ci chết nhẹ nhm hơn ly biệt ?

 

 

 

3. Nếu ma thu tới

 

Nếu ngy mai ma thu

nhặt nhạnh những nỗi buồn, để cng thu

tm hồn anh rải rắc,

đến khng em yu, an ủi vỗ về?

 

Đến khng em yu, với lời u yếm,

khi linh hồn anh vĩnh viễn hết mi cười

c kể anh nghe khng, khi chy bng nước mắt

cổ tch nắng, dệt ban mai trong vắt thanh bnh

Anh từng kể một lần, em yu hỡi?

 

Nếu em đến

Anh cầu phước những dấu chn em bước,

con đường hồng đầy ph hộ, yu thương,

con đường hồng em bước đi tiếp tục,

tri tim đng ngợi ca, tri tim thc dục,

linh hồn em nhận phước, yn lnh

cng đền thờ những giấc mơ hạnh phc.

 

Nếu khng đến, em ơi v thế

Anh vẫn nguyện cầu phước cho em,

cho d,

em khng bao giờ cn nghĩ đến anh.

 

Nguyễn Hồng Nhung dịch từ nguyn bản tiếng Hung

(Budapest. 2009-06-14)