hn văn :

Trng ln trời qu xa vời

Muốn ku một tiếng cho vơi hận lng !

[]

Trượng-phu đứng ở trn đời,

Phải lm như vậy, than i ! mới l

 

Trch thay lời giới thiệu

PHĐ

 

 

 

 

Sống giữa cảnh tương tn mu lửa

Khch m hồng gian khổ. Than i !

Trng ln trời qu xa vời

Muốn ku một tiếng cho vơi hận lng !

 

Lửa bin ải vẩn hồng my sớm

Trống kinh kỳ thc rộn trăng khuya.

Tiệc vui chưa đoạn vội la,

Chống gươm tht tướng cấp-kỳ xuất binh.

 

Ba thế-kỷ thanh-bnh vụt tắt,

Qu-hương bừng nh sắt chinh-y.

Trng Chng cung kiếm ra đi,

Mắt rưng-rưng lệ thấy g nữa đu :

 

Cờ tung mu loang sầu chinh-th,

Trống khoa roi giục khổ chia-ly.

Khổ thay kẻ ở người đi !

Sầu thay bờ liễu xanh r nhớ nhung !

 

 

Hai mươi tuổi, ni hng giống kiệt,

Xếp bt nghin theo nghiệp đao cung.

Lin-thnh nguyện hiến minh-cng,

Thanh gươm nguyện giệt sạch dng Thin-kiu.

 

Ngoi ngn dặm, mưa chiều nắng sớm,

Cnh hải-hồ bay lượn mun phương.

S chi da ngựa bọc xương,

Tay gieo non Thi nhẹ dường hồng-mao.

 

Gi thu nổi, liễu đo ngơ ngc

Nhn chinh-y bng bạc trong sương,

Nghe roi vun vt hướng sang

Pha cầu sng Vị, nẻo đường chia đi :

 

Một đường bộ xanh ngời cỏ biếc,

Một dng sng chảy xiết nước trong.

Đưa Chng thiếp giận sao khng

Trn đường l ngựa, dưới sng l thuyền.

 

Cỏ xanh biếc, khn qun mầu nhớ,

Nước trong veo, khn rửa dạ sầu.

Cầm tay căn dặn trước sau,

Chn đi, mắt vẫn nhn nhau, ngập ngừng.

 

 

Lng thiếp tựa vừng trăng lặng lẽ,

Theo Chng ra vạn l thin sơn.

E lng Chng chỉ m man,

Băng rừng tn đạn rượt đn hm beo.

 

o bo lộng rng chiều vẩn huyết,

Bng ngựa phi như vệt tuyết sa.

Tiếng nhạc ngựa, tiếng thanh la,

Tiếng chn rầm rập bước qua nhịp cầu

 

Chiều nghing bng, ửng mầu my khi,

Đường m sương, le li cờ bay,

Ngỡ mnh l cột đứng ngy,

Ngỡ hồn l l gi lay tơi bời.

 

Pha Tế-liễu, vang trời xe chuyển,

Nẻo Trường-dương, rộn tiếng ngựa phi.

Xe đưa, ngựa tiễn Chng đi,

Liễu-dương kia c hay chi thiếp buồn ?

 

Qun đi khuất, địch cn vương-vấn,

Cờ xa bay, bng vẫn phất-phơ.

Thiếp về, nhn ni ngẩn-ngơ,

Chng đi, trng đm my lờ-lững tri

 

Đường Chng đi, bời-bời mưa bụi,

Chốn thiếp về, thui-thủi phng khng.

Thẫn-thờ cng đứng lại trng,

Trập-trng ni biếc, mịt-mng my xanh.

 

My nghi-ngt xy hnh Chng ngng,

Nước đu-hiu dựng bng thiếp trng.

Nước my xa cch nghn trng,

Sương pha khi sng lưng chừng che vy.

 

Cảnh Chng thiếp, nước my đi ngả,

Ngoảnh nhn nhau, m chả thấy nhau.

Xanh xanh chỉ thấy ngn du,

Kẻ đi người ở, mối sầu no hơn ?

 

 

Ngoi sa-lũng, chập-chờn trăng gi,

Biết đm nay Chng ngủ phương nao ?

Chiến-trường mun ngả m sao,

Mnh-mng sa-mạc, o-o ct bay.

 

Gi bấc thổi t my chinh-th,

Nước nguồn x chồn v long-cu.

m yn gối trống di-dầu,

Long-sa tắm ct, Hổ-khu canh mồ.

 

Khc Thanh-hải, nay Hồ dấy loạn,

Thnh Bạch-đăng, mai Hn dồn binh.

Nhấp-nh ni biếc vy quanh,

Khe su xanh thẳm, lung linh bng chiều.

 

Ph vch tuyết, băng đo vượt ni,

X rm mưa, lội suối qua khe.

Thiết-y đ nặng lng qu,

Cng đi cng nhớ, nẻo về cng xa

 

Nơi trướng rủ mn l m-ấm,

Xt chi người vạn dậm quan-san ?

Khi Hn-hải, lc Tiu-quan,

Sương sa thn vắng, mưa hờn điếm khuya.

 

Khi di gi, ủ- my mặt,

Lc dầm sương, lạnh ngắt tay chn.

Trn cao ngy biết bao lần,

Trng my tri-giạt, xt thn bnh bồng !

 

 

Chng từ lc ra đng-nam trấn,

Thiếp no hay chiến-trận phương nao,

Xưa nay trong chốn binh-đao,

Mạng người coi nhẹ khc no cỏ cy.

 

C-quạnh giữa trời my man-mc,

Nấm mồ hoang, lc-đc sương rơi.

Gi sng Ph-thủy bời-bời,

Trăng Kỳ-sơn gc cuối trời thiu-thiu.

 

Hồn tử-sĩ, hiu-hiu gi thoảng,

Mặt chinh-phu long long trăng soi.

Gi trăng trăng gi ngậm ngi,

Chinh-phu tử-sĩ mấy người viếng thăm.

 

 

Qua chốn cũ, ct lầm ( ?) đ lở,

Lng qu đau, biết thuở no ngui ?

Ra đi trở lại mấy người ?

Ban-Siu về đ bạc đi mi đầu !

 

Ba thước kiếm, xạm mầu gi bụi,

Một yn cu, mn lối quan sơn.

Ải xa trăng gii chập chờn,

Lau khua bờ vắng, gi vờn bi hoang.

 

Ngn sương toả, mnh-mang sầu nhớ,

Lng quạnh-hiu, than-thở cng ai ?

Sm Thương đi ngả cch vời,

Kẻ trong cửa đợi, người ngoi my mong.

 

Trong cửa đợi, đ xong phận thiếp,

Ngoi my mong, h kiếp Chng chăng ?

Hằng mơ c nước trng-phng,

Ngờ đu my nước ngn trng xa nhau.

 

Thiếp chẳng tưởng m sầu chinh-phụ,

Chng no mơ chuốc khổ Vương-tn.

Cớ sao kẻ Bắc người Nam ?

Sớm buồn chưa dứt, chiều hm lại buồn !

 

Thiếp l gi khu-mn nin-thiếu,

Chng l trai phong-điệu ho-hoa.

Cớ sao mung dặm cch xa ?

Nhạt phai duyn thắm, lơ-l ngy xanh !

 

 

Thuở tương-biệt, trn cnh dương-liễu,

Tiếng oanh vng chưa lu-lo ca.

Hỏi Chng ngy trở lại nh,

Cầm tay hẹn thiếp chầy l quyn ku.

 

Nay quyn đ cng theo oanh khuất,

n lầu thu du-dặt đưa thoi.

Kể từ cạn chn ly-bi,

Hoa mai chưa mỉm miệng cười gi đng.

 

Ngy ti ngộ, chỉ bng đo đỏ,

Nay hoa đo theo gi đ qua.

Bn sng trơ gốc mai gi,

Ph-du e-lệ khp t o thu.

 

Cng thiếp hẹn ở khu non Lũng,

Trng chờ nhau l rụng quanh trm.

Muộn rồi chẳng thấy bng tăm,

Thn hoang thiếp khc, tiếng cầm ku trưa.

 

Cng thiếp hẹn trn bờ sng Hn,

Trng chờ nhau mắt loạn bng chiều.

Gi tung t o hắt hiu,

Bn sng thiếp khc, thủy-triều lạnh dưng.

 

Thư năm trước, thiếp từng nhắn mi,

Thư năm nay, thiếp lại khuyn về,

Tin về chẳng thấy người về,

Hoa Dương tan-tc trn h ru xanh,

Ru xanh chỉ thấy ru xanh !

Chn gieo một bước, trăm tnh vấn vương.

 

Tin năm trước, lời chng hẹn đợi,

Tin năm nay, nhắn lại sắp về,

Thư về chẳng thấy người về,

Song thu quạnh-quẽ, l-th bng chiều !

Bao nhiu h-hẹn, bấy nhiu lơ-l.

 

 

Rồi vun vt ngy qua thng lại,

Lửa thời-gian thiu trụi ba thu.

Xt người dầm-di bin-khu,

Xa-xăm Ải-ta, mịt-m Hong-hoa.

 

Lnh Ải-ta, cn cha cn mẹ,

Qun Hong-hoa, cn nghĩa phu-th.

C cha mẹ, sao nỡ la ?

C vợ, sao để phng khu bẽ bng ?

 

Chng cn mẹ, tc như sương muối,

Chng cn con, đầu mới lơ thơ.

Mẹ gi tựa cửa trng chờ,

Con thơ đợi b, u-ơ lun mồm.

 

Ngay hai bữa dng cơm hầu mẹ,

Đm quạt nồng thay thế cho ai.

Dạy con đọc sch học bi,

Kim thm chức-phận của người lm cha.

 

Một thn thiếp, nui gi dạy trẻ,

Nghĩ đến Chng rầu-rĩ khn khuy.

Một năm thương nhớ đ chy,

Hai năm thương nhớ, thng ngy đăm đăm.

 

Nấn n lại thm dăm năm nữa,

Chỉ tăng thm nỗi nhớ niềm thương.

Ước chi m p vai Chng

Khc cho vơi bớt hai hng thương đau.

 

 

Thoa cung Hn yu nhau Chng tặng,

Gương lầu Tần cn lắng bng xưa.

Ai đi cho thiếp gửi nhờ ?

Xa nhau Chng nhớ những giờ bn nhau.

 

Trm ci vẫn thắm mầu son trẻ,

Ngọc giắt cn tươi vẻ thơ ngy.

Cậy ai gửi tới Chng đy ?

Tha-hương Chng nhớ những ngy lửa-hương.

 

 

Mấy năm trước, tin thường thường tới,

Qua năm nay, tin vợi dần đi.

Thấy nhạn luống tưởng thư về,

Nghe sương may o, e-d ngy đng.

 

Gi thu nổi, cnh hồng biền-biệt,

Sầu tương-tư, thiếp biết trao ai ?

Trng ra mưa tuyết ngụt trời,

Mn lang trướng hổ, thương ai lạnh lng.

 

Thư vừa viết, gấp xong lại mở,

Tiền vừa gieo, hết ngợ lại tin.

Bao chiều đứng lặng dưới hin ?

Bao đm nghing gối bn thềm nghe trăng ?

 

Mặt bao lc bừng bừng lửa giận,

Để giy sau thờ-thẫn như ngy ?

Xun y khn giấu mai gầy,

Trm ci khn giữ tc my xa buồn.

 

 

Ngy thơ-thẩn trong vườn hoang-vắng,

Đm m-thầm sau bng rm tương.

Thu canh hết cuốn lại bung,

Trng ra thoắt đ vầng dương đầu cnh.

 

Tm-sự thiếp, một mnh một bng,

Một ngọn đn, biết cũng như khng.

Cng đau cng xt-xa lng,

Cng im lặng lại cng tăng mối sầu.

 

Nhn bng rũ m rầu cho phận,

Trng đn loe thm hận cho duyn.

Sầu như bể, khắc như nin.

Đm nghe g gy, ngy nhn bng qua.

 

Trầm vy ngạt hồn hoa đơn-độc,

Gương vo trn đũa ngọc song đi.

m đn dy đứt trục rời,

Long-lanh đy mắt mảnh trời non Yn.

 

Gi xun c qua miền Chng ở ?

Gửi dm nhau mun nhớ ngn thương.

Trng vời hun-ht dặm đường,

Dưng-dưng nỗi nhớ niềm thương vt trời.

 

 

Trời xa thẳm, chn người khn tới,

Lng nhớ Chng rười rượi khn khuy.

Người buồn cảnh cũng buồn ly,

Sương che l thắm, mưa vy bụi hồng.

 

Mưa nt l ng-đồng vng ho,

Sương chm cnh dương-liễu xc-xơ.

Chiều nghing cnh nhạn đong-đưa,

Nch tường hoang đ vật-vờ bng đm.

 

Mấy tầu chuối nổi chm trước gi,

Vi tiếng giun thức ngủ dưới trăng.

Song đo gi khp cnh băng,

Bng hoa nhảy ma theo trăng ln rm.

 

Hoa ph thắm trước thềm trăng rạng,

Nguyệt khoe thanh trước đm hoa tươi.

Nguyệt hoa, hoa nguyệt lả lơi,

Trước hoa dưới nguyệt, ring ai ngậm ngi.

 

Kim vng thẹn thu đi oanh lượn,

Thoi gấm e dệt bướm song bay.

Thẫn-thờ như dại như ngy,

Sớm hm tựa cửa, tối ngy nương song.

 

Thấy son phấn, buồn khng trang điểm,

Xa Chng cn kiều diễm với ai ?

Nhớ thương xẻ thiếp lm hai,

Thn trong song cửa, hồn ngoi trng-quan.

 

Như Chc-nữ, Ngn-giang ngồi khc,

Tựa Hằng-nga, trằn-trọc băng cung.

Nuốt sầu gối muộn mấy đng,

Hoa khng phai muộn, rượu khng lạt sầu.

 

m đn lại nhớ nhau thi gảy,

Thổi tiu sao khng thấy tiếng vang ?

No người bn gi bờ sương,

Ti lương đ cạn, dặm đường cn xa

 

 

Lệ đượm tiếng quyn ca ai on,

Lng ngn vang trống loạn tn canh.

C ai chm đắm bể tnh,

Nếm mi ly-biệt mới rnh chua cay :

 

Hai hng lệ, đm ngy sầu muộn,

Một tấm thn, khuya sớm lẻ loi.

Thn sao chẳng tới trướng người ?

Lệ sao chẳng c khăn ai thẩm sầu ?

 

Hồn trong mộng đu đu cũng tới,

Hết bến sng lại ni Dương-đi.

Tương-giang dang-dở trận cười,

Đm xun gối mộng, tưởng vui nửa giờ.

 

Thn sao chẳng l mơ kia nhỉ,

Cng Chng nơi Lũng-thủy Đồng-quan.

Nhưng mơ rồi c lc tn,

Lng đau mơ lại bn-hon chẳng tin.

 

Đm thanh-vắng, tiếng tim thổn thức,

Nhịp bước Chng mỗi lc một xa

Bao chiều trong bụi c t,

Trng my vẩn, ngỡ chinh-xa m đường.

 

 

Hướng về Nam tm chng chỉ thấy :

Hoa bạch-tần trắng dậy ven sng,

Cỏ Yn gi lướt bay tung

Du Tần nhuốm biếc một vng my xanh,

Xm lng một nửa vắng tanh,

Bi hoang chiều lắng, lnh-đnh bụi vng.

 

Hướng về Bắc tm chng chỉ thấy :

Đường lơ-thơ điểm mấy trạm canh,

Rừng Ng cy lẩn my xanh,

Ni cao đất Thục chnh-vnh vt trời,

Thnh hoang, la vắng bng người,

Trn lầu tiếng địch, ngoi trời mưa vương.

 

Hướng về Đng tm chng chỉ thấy :

Nằm ngổn-ngang một dy đồi trơ,

Đồng xanh bng trĩ lưa-thưa,

Cnh mai giỡn sng vật-vờ trn sng,

Ngn ty gi nổi đng đng,

Chim ku lạc tiếng lần khng ra đường.

 

Hướng về Ty tm chng chỉ thấy :

Sng Hong-h như mấy lưỡi cu,

Lưng trời nhạn ngẩn-ngơ sầu

Bến xa thoi-thp thuyền cu ngoi về,

Rừng thu xen bi rậm-r,

Đồng xanh thấp-thong đi về bng ai ?

 

Cng trời đất, trng vời bốn hướng,

Ngy bao lần ln xuống lầu cao ?

My đen lớp lớp như ro,

Mắt tương-tư biết nơi nao chiến-trường.

 

 

Tiếc khng gậy, chỉ đường rt đất,

Hận khng khăn, tay phất nn cầu.

Lng toan ho đ từ lu,

Kh hai dng lệ, ln lầu giải khuy.

 

Liễu xanh biếc thm gy mầu nhớ,

Thiếp hối sao đ lỡ xui Chng :

Thời xun gi đng ngn vng,

Đem đi đổi lấy vinh-quang tước hầu.

 

Thiếp chẳng r xa nhau ngn dặm,

Liệu lng Chng cn thắm như xưa ?

Lng kia v chửa phai mờ,

Thiếp đu lại dm nghi ngờ gần xa.

 

Lng thiếp tựa như hoa hướng nắng,

E lng Chng như bng thoảng qua,

Thoảng qua rồi để hoa gi,

Thoảng qua khng lại để hoa ho vng,

 

Hoa ho vng đầu tường tơi tả,

Rụng đến nay kể đ mấy thu ?

Chồi lan sn trước kho kh,

Rặng tần bn bi lại vừa ln hương.

 

Khp xim o, tiền-đường dạo bước,

My lững-lờ tha-thướt bung tơ,

Bầu trời huyền-ảo như mơ,

Thấp cao Bắc-đẩu, tỏ mờ Ngn-giang.

 

 

Một năm một phai hương tn nhụy,

Trượng-phu cn vạn l trường chinh.

Xưa sao như bng với hnh,

Giờ sao cch-trở như tnh Sm Thương ?

Ngựa Chng lướt "dậm trường my phủ",

Hi thiếp lần lối cũ ru phong,

Trong lang hối-hả gi đng,

Gt xun nện xuống vn lng vang vang.

 

Ka như đo hoa Diu-hong Ngụy-tử,

Ka như đi Chc-nữ Ngưu-lang,

Xun thu cn dịp yu đương,

Chỉ ring thiếp mấy năm trường phng khng

 

Như chị Nguyệt trn cung lạnh ngắt

Nhn thời-gian thoăn-thoắt đưa thoi.

Ngy vui ngắn tựa tiếng cười,

Hoa xun vừa chm-chm mi vội tn.

 

Buồn ma xun chưa tan trong dạ,

Hận ma thu ka đ tới nơi.

Gập nhau chỉ để ngậm ngi,

Đường về nhn bng ngả di thương đau !

 

Nhắm mắt mặc hận sầu dy xo,

Bồ liễu xanh, xanh liệu bao lu ?

Khc than khn khỏi bạc đầu,

Van lơn khn xo nếp nhầu thời-gian.

 

Thi dẹp lại, than van chi nữa,

Mặc thiều-quang lần-lữa tri qua.

Vng son một thuở nin-hoa

Cn lưu trong nh thu-ba thong buồn.

 

Gc Nguyệt vẫn chập-chờn bng cũ,

Lầu hoa cn ấp-ủ hương xưa.

Nửa chừng xun, đứt đường tơ,

Thương my phiu-bạt, xt mưa sụt-si.

 

 

Chng chẳng thấy ngoi trời gi lạnh

Đi uyn ương st cnh tung bay.

V tnh l loại cỏ cy

M cn vất-vt như dy tơ hồng.

 

Thấy vạn vật, lng bng lửa giận

V căm cho thn-phận đi ta.

Kiếp sau nguyện với trăng gi

Lm cy liền thớ, lm hoa chung đi.

 

Đời c-quạnh, ko di chi mấy,

Th chết đi m thấy mặt nhau.

Thấy nhau dưới nấm cỏ khu,

Sao bằng dương-thế thương nhau tới gi !

 

Sao giữ được mặt hoa mi mi ?

Sao cho Chng mun tuổi tc xanh ?

Sao cho thỏa nguyện ba-sinh,

Song song như bng với hnh song song ?

 

 

V dn nước, một lng son sắt

Giết Nhục-chi, uống huyết Thiền-vu.

Chiến-trường mun sự rủi ro,

Nhưng trời kia cũng gip cho anh hng.

 

Trăm trận đnh, thnh cng trăm trận,

Giẹp đng yn, lại trấn giữ đoi,

Giặc tan tho gip nghỉ ngơi,

Cung treo đầu ni, tn ci hốc băng.

 

Cờ chiến thắng từ trăng viễn-xứ,

Qun vang ca gi gi bin-thy

Yn-nhin bia đ cn ghi :

Dng đầu giặc trước đơn-tr Vị-ương.

 

Vươn tay ko Ngn-giang lấy nước

Rửa kiếm cung, thỏa ước lm trai.

Ca Nhập-hn, tụng Bnh-hoi,

Nho-lm, Nhạc-phủ soạn bi ghi n.

 

Lăng Yến-cc, snh Tần-thc-Bảo,

Đi Kỳ-ln, tựa Hoắc-phiu-Diu.

Ơn vua, lộc nước triều triều,

Th phong, thế ấm mun đều vẻ vang.

 

 

Dở khăn cũ, chan ho lệ nhớ,

Ngm thơ xưa, nức-nở tnh thương.

Niềm vui nỗi tủi rộn-rng,

Tiếng tơ tiếng trc tiếng vng chen nhau.

 

 

Thin Tử-lưu khơi sầu viễn-th,

Rượu Bồ-thnh nhắc khổ chia-ly,

Ngm lm chi, uống lm chi,

Thiếu g men ngt, thiếu g thơ hay !

 

Cng an hưởng những ngy hạnh-phc,

Tay cầm tay tới lc bung xui

Đm tn phong hạt lệ rơi,

Nghn năm lưu lại bng người ph-du.

 

Hồn nương cnh sương thu thim-thiếp,

Vẳng thanh-m tiền-kiếp xa xi :

"Trượng-phu đứng ở trn đời,

Phải lm như vậy, than i ! mới l"