Quch Giao

 

Đm Trn Xm Nước Nng

 

Xm Nước Nng thuộc x Xun Quang 2 huyện Đồng Xun Tỉnh Ph Yn. Cơn lũ cuồng sau trận bo số 11 đ trn qua nơi ny v đ xa sạch dấu vết của một thn xm gồm c 38 ngi nh, vườn cy, ruộng ma, nương khoai. Giờ đy chỉ cn một bi ct mnh mng, đi cy dừa cn st lại, những gốc xoi sạch hết l v những chm cy xơ xc khng biết tn họ v chỉ cn c nhnh v gốc cng rể nằm nghing ng. Ct đ phủ che thnh những bức tường ct. Chng ti sau khi chứng kiến trn đường đi đến nơi ny, những  đoạn đường bị cơn lũ lụt ph vở, nhn cy cầu sắt La Hai cao cch mặt đường  ci quan trn 4 thước cn phơ phất những cnh cy, rc rến m cơn lũ trn qua đ để lại.V nhất l cảnh tiu điều của xm lng, đồng ruộng dọc theo con đường tỉnh lộ từ quốc lộ 1 đến thị trấn La Hai thuộc huyện Đồng Xun.

Qua khỏi trụ sở x Xun Quang 1, nơi c cơ quan tiếp nhận tặng phẩm cứu trợ chng ti đi bộ theo con đường trải xi măng đến bờ đ nước  trn, đ kh cạn. Con đường v bờ đ như được bắt qua một khc sng cạn kh nước. Trải di l bi ct khiến khch qua đường c thể ngộ nhận đy l một dng sng đ cạn kh từ lu. Sự thật trước đy l một khoảng đồng ruộng đ bị ct lấp sau cơn lũ lụt.

Bở ngỡ  v xc động khi đứng trước một gian lều che tạm, trống bốn bề, chng ti nhn thấy những chiếc đn sp trong ly thủy tinh đ cạn kh dầu nằm rải rc theo bốn hng thứ tự. Những chiếc đn bằng gỗ tạp sắp ngay ngắn m trước đy dng để lm  bục k những chiếc quan ti của những nạn nhn trong vụ lũ lụt sau cơn bo số 11 vừa qua.

Nằm lẻ  loi bn ngoi tp lều, một chiếc quan ti đơn sơ sơn đỏ. Chiếc hm duy nhất cn lại đang chờ đợi người xấu số thứ 18 hiện chưa tm được thi thể. Nhn cc phng vin truyền hnh VTV, HTV đang chăm ch quay hnh v rất t trẻ em t m vy quanh như ở cc địa phương khc mỗi khi c nhn vin truyền hnh  đến  cng tc. Rải rc đ đy, từng cụm người ngồi yn lặng, tay b gối nhn lơ đảng xa xa.

Qua khỏi bờ đ trn, chng ti đến đầu xm. Chỉ cn vỏn vẹn hai ngi nh ngi trơ bốn vch v một mi che lợp tn. Chung quanh l những bụi tre, cy xoi trốc gốc v dưới chn l những rc rưởi của trận lụt để lại. Tại đy chng ti gặp được một phi đon của cc d phước  ở tu viện Bnh Định đang vy quanh một ngi nh cn st lại bn cạnh một cụ gi cụt chn phải. Cụ kể rằng cụ phải chống cự với nước lũ suốt trong hai ngy một đm trn nc nh ny. Cụ đem ra khoe cuộn dy thừng buộc bn hng đ cứu sống cụ trong suốt hai ngy một đm. ng đ nhờ sợi giy ny giữ lại khỏi bị nước cuốn, nn đi đu ng cũng mang theo để lm kỷ niệm. Gặp được cơ hội ny cc phng vin truyền hnh c thm được vi chục thước phim tư liệu người thực việc thực.

Trn khoảnh đất trước đy l ngi vườn của một gia đnh sống gồm hai căn hộ: cha mẹ v con chu. Cơn lũ lụt vừa qua đ cướp đi hai ng b v hai đứa chu. Xc của ba ng chu được tm thấy cn xc b cụ th mi đến nay vẫn chưa tm ra. Cng việc tm kiếm xc của cụ b rất qui m. Về phi chnh quyền th ngoi ton bộ cn bộ v nhn dn trong x chia nhau đi tm từ đầu lng đến cuối thn. Những lm tre trốc gốc, những con mương c bụi rậm d đ bị ct phủ kn vẫn được đnh dấu sục tm. Đồng thời cũng được tăng cường thm cc ton bộ đội, cảnh st c nghiệp vụ ch săn đi sục tm khắp chốn. Tuy nhin đ 9 ngy rồi m vẫn chưa gặp được thi thể nạn nhn. Khi chng ti đến th nhm tm kiếm vơi đi v cn nhiều nhiệm vụ khc m chỉ cn c nhm nhất bộ nhất bi. Nhm ny do thầy Thch Tm Mẫn đang hnh sự trn đo Cả nghe tin v xuống tham gia việc kiếm tm.Nhm thứ hai do sư Thch Chc Minh cha Từ Tn Hn Đỏ hướng dẫn cc đệ tử cng cc Phật tử cha đi thăm v tặng  sch vở v qu cho học sinh trường tiểu học An Định rồi nhn dịp đến thăm x Xun Quang. Đm nay l đm đầu tin cc nhm ny ở lại nơi xm Nước Nng qua một ngy tm kiếm thi thể cụ b. 

Buổi chiều trời c nhiều my. Khng gian v thời gian dường như  lắng đọng. Ngồi trn khu vực trước kia l xm lng nay chỉ cn mnh mng ct trắng ta mới thấu hiểu được nghĩa của hai từ biển du: thương hải biến vi tang điền nghĩa l biển xanh biến thnh ruộng du để v với cuộc đổi thay.Chng ta chưa từng bước chn đến xm lng ny song theo lời kể lại của những người trong xm th nơi đy đ từng l một xm lng tuy khng tr ph lắm song người dn c ruộng đất để trồng trọt, nương khoai, rẫy ma xanh mt hai bn đường đi. Đn b vẫn nằm nhai cỏ kh dưới bng xoi tỏa mt. Hng dừa quanh xm vươn cao, sai quả v tiếng trẻ con vui đa chen lẫn với tiếng g gy ban trưa. Bn lng c con sng hiền từ chạy nhẹ nhng đưa nước về tắm mt ruộng nương. Đy l một lng qu đng nghĩa, một qu hương điển hnh của Ph Yn, của La Hai nổi tiếng về đường ma. Dưới nền ct dy trn hai thước ti đang ngồi, l thửa vườn v ruộng ma của hai ngi nh c đến bốn người chết v con nước lũ trn về. Người con du của gia đnh nạn nhn, ngồi dưới nh sao trời, bn cạnh ti đ kể lại nổi thương tm của gia đnh. Chiều hm đ cơn bo đổ về gia đnh chị đ chuẩn bị di dời  theo lệnh của ủy ban x v theo di tin tức nơi đi truyền hnh Ph Yn. Cơn bo đến dữ dội song khng c g đng lo sợ v n cũng giống như những cơn bo khc. Ngui cơn bo th mưa đổ xuống dữ dội. Chiều đến người con  trai la b đi gởi ở thn cao bn kia bờ,  song nước từ nguồn đổ xuống o ạt nn khng thể no đưa b qua sng. Đm hm đ nước lũ từ sng trn vo dữ dội. Chỉ trong vng vi tiếng đồng hồ cả ngi lng chm ngập trong ln nước bạc. Tuy đ chuẩn bị đối ph với cơn lụt từ trước song nước cứ lớn dần. Ban đầu người phải ln giường, ln bn ngồi để cuối cng phải tro ln nc nh. Nước lũ chẳng những trn dng m cn chảy xiếc cuốn tri hết tất cả mọi vật ngoi sn trong nh. Những bụi tre ngoi ng  ng nghing nằm trơ gốc sau lại tri theo ging nước. Cơn lũ tăng nhanh, sức tn ph khủng khiếp. Ton cảnh ngi lng o o nước chảy, cy cối bị nhổ ln v tri theo ging nước. Cuối cng l nh đổ sập. Mnh mng một mu đục ngầu nước vng đục của lũ lụt

Một xm lng c đến 38 ngi nh v hng chục  mẫu ruộng vườn cy tri bỗng chốc bị ngm dưới ln nước bạc rồi tri theo ging lũ.

Sau ba ngy ba đm nước mới rt đi v để lại cảnh tang thương: một bi ct mnh mng với những cy dừa cn st lại đứng trơ vơ như ngng tm những người thn thuộc v như để đnh dấu sự hiện diện của con người sống v sinh hoạt tại nơi đy.. Đồi ct được phn định ranh giới bằng một vi hng ro ct nhấp nh in vết tch của cc dy hng ro.

Trn trời sao mọc đầy song nh sng lại dường như lu mờ, khng kh như đậm đặc lại v nhất l khng một gợn gi thổi về.. Khng gian bao trm sự c đơn vắng lặng, khng phải l sự xa vắng của một nơi khng người m l sự đơn độc như c mi một nghĩa trang hoang vắng. Khng cn một cnh củi kh để nhm ln ngọn lửa đm tụ hội của một sự sinh hoạt về đm. Mọi người ngồi bn nhau thnh một vng trn v thắp ln leo lt vi ba ngọn nến. Thiếu đi nh lửa bập bng, lng ta thấy như thiếu đi ngọn lửa ấm cng. Những lc nầy con người mới thấy nh lửa l v cng qu gi. Lửa khng những sưởi ấm thn thể m cn sưởi ấm tấm lng đang quạnh quẻ.

Một  sư nữ trong nhm cha Từ Tn Hn Đỏ cất tiếng ht ln một bi ht ca tụng tnh mẹ của một Phật tử. Bầu trời dặc qunh c đơn như long ra v tiếng vỗ tay như lay động ngn sao với nhịp lng của mọi người . Rồi c những bi ht tiếp theo, ton l những bi ht của Phật gio. m thanh trầm lắng như ha nhịp cng mu trời bng bạc dưới mun ngn nh sao. Từ nơi phương xa một con đom đm mang đến một đm lửa xanh l bay trn đầu cc phật tử một vi vng rồi chm mất trong đm hiu quạnh. Từ nơi thn xa c một vi nh nến chập chờn  trong đm. Một lt sau c những người dn xm Nước Nng nghe tin c đm cầu nguyện tại nơi đy cho nn họ lần lượt tập trung độ 20 người v cng ngồi ha chung với đon  cứu trợ. Bầu khng kh trở nn sinh hoạt, c tiếng reo cười, c tiếng vỗ tay v nhất l những bi đồng ca, tập thể. Bầu trời sao như hạ thấp xuống, nhiều ngọn nến được thắp sng thm ln . Đm sinh hoạt để tưởng nhớ đến những người đ khuất bỗng nhin trở nn sinh động vui vẻ. Mọi người qun đi l mnh đang ngồi trn một thn xm bị lũ lụt cuốn mất, bị xa sổ trn bản đồ x m trong nh mắt tiếng cười như c một thuở thanh bnh trước đy. 

Sau buổi họp mặt tnh cờ, mọi người theo sự hướng dẫn của ni c Diệu Hoa  ngồi tụng niệm Nam M  A Di Đ Phật. Trạng thi an lnh trong tm hồn trn ngập khắp mọi người. Họ hẹn cng nhau gặp lại trong những ngy phn phối đồ cứu trợ mai sau sẽ được chuyn chở từ những thnh phố ở miền Nam về theo từng nhịp thời gian. Sư Chc Minh cũng loan bo việc dự tr tố chức  lễ cầu an  cho cc nạn nhn v cầu siu cho những người tử nạn trong cơn lũ lụt tại nơi địa phương ny đ được chnh quyền  v cc đan thể tn gio đồng chấp thuận.

Trong đm tối chng ti  lặng lẽ đi theo nh đn pin của người dẫn đường. Đến bờ đập nước trn, nơi cn trơ trọi tp lều tạm qun thi thể cc nạn nhn trước đy v chiếc o quan chưa c người nằm chơ vơ trn ct trắng dưới bầu trời đầy sao chng ti dừng lại đứng nghe sư Thch Chc Minh đọc một hồi kinh. Tiếng chung chấm dứt ngn vang trong đm vắng như gởi đến nơi xa thẳm tấm lng chia xẻ đau buồn của cc đệ tử từ phương xa đến.Chng ti nguyện sẽ trở lại nơi ny để tham dự buổi lễ cầu siu cho cc vong linh bị nạn v cầu an cho những người đ trải qua một cuộc tn ph kinh hồn của thin nhin.

Quch Giao

 

 

Dưới Đm Sao 

Đến tận nơi, thấy tận mắt lng mới thấm tha cu mu chảy ruột mềm.

Chng ti  đến xm Nước Nng lc 6 giờ chiều. Qua khỏi con đường trng xi măng chng ti dừng lại trước một trại tre che tạm bằng bạt nhựa, trước đy dng để đặt 17 cổ quan ti đựng thi thể của cc nạn nhn trong tai nạn nước lũ ngy 3 thng 11 năm 2009. Trong lều chỉ cn cc khc đn k hm v cc đn ly đ cạn kh dầu, đứng xếp hng một cch c quạnh, lẻ loi. Nhn bao qut, địa thế tại đy trng như một lng sng đ kh cạn chỉ cn lại ct trắng v rc rến. Khng một vết tch của sự sống, khng một lm cy bụi cỏ. Thực vật cn lại chỉ c một vi cy dừa xơ xc l, c cy đ mất ngọn trơ vơ vươn thn trn nền trời xm nhạt.. Qua bi ct đến một gờ ct, vo su cũng l bi ct, chng ti mới thấy được hai ngi nh cn st lại đứng cch xa nhau như đang hờn dỗi. Nh chỉ cn lại vch, cửa lớn cửa nhỏ đều bị nước cuốn tri. Chung quanh cn lại một vi gốc tre v gốc xoi chỉ c gốc v rể. Cnh quan  giống như cảnh một lng bị bom B52 hủy diệt. Cảnh bị bom cn để lại vết tch của cc hố bom nhưng ở nơi ny hm nay chỉ ton ct trắng phẳng l đến gh rợn. Người dẫn đường đưa chng ti đến một khu ct phẳng, lưa thưa một vi cy dừa v chỉ dưới chn:

Nơi đy l khu xm Nước Nng cn c tn gọi Trim Đức thuộc x Xun Quang 2 huyện Đồng Xun tỉnh Ph Yn. Nước lũ đ tn ph, cuốn đi tất cả. Những g cn lại vĩnh viển bị chn su dưới hai thước ct.

Một sự  yn lặng bao trm, một khng kh nặng nề vy kn . Khng một tiếng g ku, ch sủa. Một cnh đồng ct  trơ trọi quạnh hiu. Chng ti quyết định tm gặp những người cn sống của  gia đnh người bị nạn.

Gia đnh ny chỉ c hai ng b cn gia đnh hai người con trai đều ở ring. Người con cả ở tận lng Xun Quang 2. Người con trai thứ hai tn Tn cng vợ, 2 con ( một trai một gi ) ở nh ring cng trong khu vườn của bố. Gia đnh sống bằng nghề nng. Ngy ma trồng la, khoai v ma. Nh c nui heo, nui b. Quanh năm vừa đủ gip hạt. Chiều 3 thng 11 cơn bo đổ bộ vo Ph Yn. Nhờ được chnh quyền loan bo trước nn gia đnh chuẩn bị tinh thần ứng ph cng bo. Pha Bắc xm c một con sng. Nước quanh năm đủ để tưới mt cnh đồng v ruộng vườn trong xm. Ma đng nước lũ cũng trn về song chỉ đủ để c lập xm Nước Nng với xm ln cạnh. Nước ngập chỉ trong vng nhiều nhất l hai ngy. Người con trai  vốn tnh lo xa nn la b định lội qua sng gởi ở nh người anh cả, nhưng đến bờ sng th thấy nước đ trn bờ bn lật đật quay về.  Chạy thẳng qua nh cha mẹ lo gip mẹ cha thu dọn đồ đạc trnh lụt. ng b vốn chẳng c gia sản g nhiều  lắm nn yn tm. Đm hm đ nước lũ bỗng o ạt trn về. Trong chốc lt nước vy quanh rồi cuồn cuộn đổ vo thn xm. Ban đầu ng b ln bn trnh nước ngập v cuối cng phải ln tạm tr ở chuồng cu để rồi cng  bị nước cuốn tri với ngi nh. Gia đnh người con trai thứ cũng sống trong tnh trạng như cha mẹ. Hai vợ chồng mỗi người m chặt trn mỗi ngọn dừa. Hai đứa con đ tri theo dng nước. Sng hm sau, giữa trời nước mnh mng khng một bng người, một bng ghe thuyền. Vẫn bền gan, hai vợ chồng bm chặt lấy thn dừa, bnh tm chờ đợi cứu hộ. Trong thời gian ny, mọi sự lo u khng cn, chỉ cn lo tự cứu lấy mnh. Mọi sức lực tự nhin tăng trưởng gip cho họ bm chặt lấy thn dừa d trời vẫn mưa nặng hột. Chiều hm sau nhờ c ng Su ở lng Xun Quang 2 cho chiếc ghe nhỏ đi cứu trợ bắt gặp. Vừa cho ghe ng vừa h ln để gọi những người cn sống  st. Khi nhận được tiếng h đp lại ng liền cho ghe gh lại. Mỗi lần thuyền ng chỉ đn được hai người. Sau khi đưa người bị nạn vo bờ ng lại tiếp tục cho thuyền đi tm người gặp khc. Hai vợ chồng anh Tn được cứu vớt cuối cng. Đm hm đ anh Tn trong giấc ngủ chập chờn đ nghe tiếng cha gọi cầu cứu. Anh nghe rất r rng tiếng cha mnh bảo phải ra hướng Ty cạnh bn gốc tre để cng mnh về song v đm tối dy dặt v nước ngập mnh mng  khng biết đu m lội nn anh đnh gạt nước mắt nằm chờ đến sng hm sau. Trời vừa tảng sng  anh vội lội đến gốc tre ờ cạnh vườn nh th gặp được xc cha nằm kẹt trong chm rể tre trốc gốc. Vừa mang được xc cha về anh như bị thi thc bằng một bản tnh  tự nhin của tnh thin ling mu mủ, anh lội thẳng về hướng cha bị nạn v gặp được xc hai con. Đau thương qu lớn lao song sự trng phng hi hữu ny gip anh c thm nghị lực tiếp tục lội tm thm xc mẹ. Nhưng than i! Thi thể mẹ vẫn chưa về cng với chồng v hai chu. Bỏ cả ăn uống, qun cả mệt nhọc gia đnh anh sau khi lo chu ton đm tang cha v hai con, anh lại lặng lội đi tm thi thể mẹ.

Xm Nước Nng gồm 47 gia đnh, c 38 căn nh bị nước cuốn tri, v 18 người bị tai nạn. Thi thể được tm thấy l 17. Vẫn cn thi thể b mẹ anh Tn. Huyện v tỉnh tăng cường bộ đội v cng an c ch nghiệp vụ về gip địa phương săn tm thi thể song đến nay vẫn chưa c một dấu vết no. Hm chng ti đến sự tm kiếm được tăng cường thm một nhm người trong đon  thầy Thch Tm Nhẫn ( thầy nhất bộ nhất bi ) đang hnh lễ trn đo Cả cng xuống lng tham gia tm kiếm. Những con mương, hốc đ tuy đ bị ct phủ kn đầy vẫn được đon kin nhẫn dng cuốc xẻng moi ln tạo thnh những đường hầm, hố su bn cạnh cc gốc cy bụi tre trốc gốc.

Những người nổi danh về thuật giao cảm để tm  những hi cốt đ thất lạc từ xa xưa, cũng được ku mời gip đỡ. Tuy nhin đ 11 ngy rồi m vẫn chưa tm được một vết tch no. Bn lề đường vo xm, chiếc quan ti mu đỏ vẫn nằm chờ đợi dưới nắng mưa. Gia đnh của hai người con vẫn lang thang đi khắp nơi tm thi thể mẹ, đn ch nghiệp vụ vẫn khng ngửi thấy một mi hi thối no từ một nơi khuất kn trong bi ct vắng lặng mnh mng.

Trời  đ về khuya m khng một hơi sương trn nền ct của thn Nước Nng. Chng ti khng cảm thấy cảnh vật lạnh lng song trong lng vẫn man mc, bi ngi. Cảnh hong hn lc đi qua ci trại cất tạm để qung 17 xc nạn nhn chết trong mưa lũ mi lẩn vẩn trước mắt.

Người con du của gia đnh gặp nạn yn lặng nắm tay ti ngồi bất động, sau khi kể hết cu chuyện. Một con đom đm xanh l bay từ phương xa lại. Đom đm khng lập le như thường ngy m yn lặng di chuyển như một đm ma trơi tri trong đm tối, lượn lờ khắp vng rồi khuất lấp  nơi xa. Người con du khẽ thầm th nguyện vọng duy nhất l sớm tm được thi thể mẹ chồng. Hỏi c cn mong muốn l về ở lại vng qu ny khng? Người con gi bất hạnh ny cho biết l khng cn muốn trở về nơi đy sinh sống nữa m chỉ mong muốn được định cư ở một nơi xa cch nơi đy để lng được qun đi những k ức thảm thương m chắc chắn thời gian kh phai nha đi được. Sống lại trn một vng đất chỉ ton ct l ct. Trn mỗi bước đi m dưới chn mnh nghe như xo xạc những l ma, những chm cy. Những buổi trưa trời khng c gi m vẫn nghe từ lng đất vọng ln tiếng xo xạc của chm tre trước ng. Một tiếng g gy trưa, một tiếng b ku dưới bng xoi xanh mt, giờ đy chỉ cn trong c quạnh tịch liu. Nhn bng dừa nghing bn bờ ct, lng khng khỏi hi hng khi nhớ đến những giy pht phải bm chặt lấy thn dừa để mong cho thot nạn. Đứng trước cảnh hiu quạnh của bi ct trống trơn vi dập những kỷ niệm thanh bnh m ấm, lng sao khỏi nhớ nhung đến cha mẹ, con ci. Bơ vơ v trống lạnh khiến chn bước đi như bước trn ci vắng tm hồn.

Ti ci nhn người đn b bất hạnh, trong nh sao đm, khun mặt như nha đi v mnh mng chỉ ton l  ct trắng. Trong đi mắt long lanh, khng một giọt lệ  no ứa ra m cả một trời mnh mng buồn ơi l buồn. Bn trong đi mắt chứa ngậm nỗi buồn thương đau mất mt. Bn ngoi khng gian im vắng đến rợn người.

Ti theo đon người ra về trong im lặng. 

Quch Giao