Truyện ngắn

Con rạch nhỏ qu mnh

Tiểu Tử

 

 

conrachnho

 

Mầy cn nhớ khng? Hồi tụi mnh cn nhỏ, thời tiểu học, c ngy no m tụi mnh khng đng xuống con rạch trước nh để tắm. Mầy cn nhớ con rạch đ khng? N c ci tn cục mịch v qu ma: rạch Cồn Cỏ.

Người ta gọi như vậy bởi v ở pha sng ci c một ci cồn kh lớn gần như l một ci c lao lm tch con rạch ra lm hai nhnh. C lẽ hồi xưa, trn cồn chỉ c cỏ nn họ gọi l Cồn Cỏ, chớ hồi thời tụi mnh, trn đ thấy đầy cy cối m một số l cy ổi chim ăn v cy xoi hột. Mầy bỏ xứ ra đi lu qu, khng biết cn nhớ ổi chim ăn v xoi hột khng?

Ổi chim ăn l loại ổi nhỏ bằng trứng chim ct, bn trong ton hột l hột nn khng c ai trồng. Chim hay mổ ăn mấy tri chn, cn tha đi chỗ ny chỗ nọ. Hột ổi rớt mọc ln cy, nh vườn chặt bỏ để lấy đất trồng thứ khc. Cn xoi hột th như tn của n ni: tri nhỏ bằng nắm tay con nt, bn trong chỉ c ci hột lớn với cht xỉu cơm! Người ta cũng gọi l xoi mt bởi v muốn ăn loại xoi đ phải lựa tri chn muồi, lột v rồi mt ci hột với lớp cơm mỏng dnh dnh chung quanh. Người lớn khng ai thm ăn bởi v ăn khng đ miệng m mt xong một tri l hai bn tay dơ hầy! Chỉ c con nt l khoi! Cho nn vo ma xoi cũng l ma mưa khi thấy trời nổi gi, trẻ con thường lội qua cồn để lượm xoi, được tri no l đứng ngay dưới cy xoi mt lia mt lịa. Tao nhớ c lần mầy với tao cởi quần đội ln đầu rồi lội qua cồn cỏ lượm xoi. Mầy nhớ khng? Mnh phải đội quần để quần x lỏn đừng bị ướt bởi v tụi mnh lội ch đầu li ra khỏi nước. Mới nt được c mấy tri th trời mưa ụp xuống lm hai đứa ướt ngoi. Lần đ về nh tao bị bắt qu gối gần nửa tiếng. Tao tưởng my l chu đch tn của ng Cả, được cưng nhứt nh khng ai dm rớ. T ra hm sau đi học, mầy kể lại mầy cũng bị ng nội mầy bắt qu cũng như tao! Mầy coi! Ci x hội của mnh hồi đ n tốt như vậy. Quan quyền hay dn d g cũng dạy con dạy chu na n như nhau hết.

Trở lại với con rạch của tụi mnh. Con rạch cong cong quanh quanh chạy tuốt v xm chợ, chui qua cy cầu đc của con lộ ci rồi đi mất hai con đường đất dng cho người đi bộ v xe đạp. Nh cửa cất di theo hai con đường đất. Mỗi nh nằm trong một khu vườn đầy cy ăn tri v hoa kiểng. Hai bờ, lu lu, được nối với nhau bằng một cy cầu khỉ. Mỗi cy cầu khỉ đều c một ci tn: cầu cy gừa (v n nằm cạnh cy gừa), cầu cy trm (cạnh cy trm), cầu b Su Lộc (nằm trước nh b Su Lộc, chớ khng phải bả dựng cy cầu đ!) Cầu vn (lm bằng hai tấm vn thay v hai cy tre) v.v

Ta tao ni về sau, ng nội my bỏ tiền ra xy một cy cầu đc, gip cho dn chng đi lại dễ dng. Mầy nhớ ci cầu đc nằm ở xm chợ khng? Đ, ci cầu đ, đ! Người ta gọi l cầu ng Cả. Khng biết mầy c biết rằng ng nội mầy hồi đ được dn chng thương lắm khng? Ta tao ni rằng ổng thi lm Cả từ thời Ty lận, nhưng dn trong vng vẫn gọi ổng l ng Cả. Hồi tro Việt Minh, ng nội của mầy l người chức sắc cũ duy nhứt khng bị cho đi m tm. Để thấy ổng ăn ở c nhơn biết chừng no.

Ni đến cầu khỉ, tao nhớ hoi chuyện b Năm Chiện t rạch. Bả t đu hồi tụi mnh chưa sanh. Lớn ln nghe kể lại m bắt tức cười. Mầy biết khng? Hồi xưa, rạch Cồn Cỏ chỉ c loại cầu khỉ một cy tre, trơn trợt kh đi. (Về sau, dn chng cặp thm một cy tre như tụi mnh đ thấy.)

Một hm b Năm Chiện đi tới giữa cầu, hụt chn t xuống rạch. Người ta nghe tiếng b Năm la chi li, Bớ lng xm! Bớ lng xm!

Rồi giọng bả bỗng thấp xuống, Ủa m cạn!

Th ra bả khng biết lội, hồi t l la lng ku cứu, chừng coi lại thấy nước mới tới lưng quần, bả t nhằm nước rng. B con lối xm nghe la, chạy ra th thấy b Năm Chiện lp ngp b ln bờ rạch, miệng cười lỏn lẻn mắc cỡ! Chuyện ny về sau khi tao đi lm việc ở Sign, tao c nghe kể nhiều lần. Họ kể c b đ chớ khng ni l b Năm Chiện, v họ kể như l chuyện tiếu lm đặt ra để cười chơi. Đu c ai biết l chuyện tiếu lm đ xuất xứ từ con rạch Cồn Cỏ của qu mnh!

Ở lng Nhơn Ho Cồn Cỏ, trẻ con chia ra thnh bọn để đi chơi với nhau. Bọn mnh c ba đứa: thằng Đực Nhỏ, mầy, tao. Mầy cn nhớ thằng Đực Nhỏ khng? Ci thằng học dở ẹc, tnh tnh th ngổ ngo, học chung với tụi mnh nhưng lớn hơn tụi mnh tới ba tuổi. Vậy m cũng chia v n hay bầy đặt tr chơi ny tr chơi nọ. N lc no cũng ra vẻ đn anh bảo vệ mầy với tao.

N ni với bọn trẻ khc, Thằng Cương, thằng Ln l bạn của tao, đứa no đụng v l biết!

Mầy c biết n ni với tao lm sao khng? N ni, Thằng Cương hiền kh nht ht. N l chu ng Cả chớ tụi xm Chợ đu c coi ra g. Tụi n khng nể nang ai hết, bắt nạt được l tụi n bắt nạt. Tao phải dằn mặt tụi n trước như vậy.

Rồi n nhn tao, Cn mầy th tao khỏi lo. N biết rằng tao cũng khng vừa g!

Khng biết mầy cn nhớ vụ bọn mnh đi ăn cắp tm khng? Bọn mnh ở xm Cồn, gần sng ci, nn biết mặt gần hết mấy ng thợ cu.

Một bữa nọ thằng Đực Nhỏ hỏi, Tụi by muốn ăn tm nướng khng?

Tụi mnh hỏi lại: Tm ở đu m nướng? Mầy cu hả?

N ni, Muốn ăn th đi theo tao.

N dẫn tụi mnh ra ngoi vm, chỉ tay ra đ, Tm cả đống ở ngoải.

Tụi mnh ni n x gạt nn vừa x một tiếng vừa quay trở v định về. N nu lại, Thiệt m! ng Hai Sầm cu tm ổng rộng tm ngoi đ đ.

Rồi n giải nghĩa, Tao thấy ổng đi cu về l ổng thả ci rọ tm c treo cục đ xuống sng. Ci rọ c sợi dy dnh v khc củi nổi trn mặt nước để lm dấu. Tụi by dm coi.

Nước đang rng. Cch bờ độ ba thước c khc củi nhỏ lắc lư lắc lư như muốn tri m bị ci g rị lại pha dưới. Mầy ni: Tm của người ta, ăn cắp chng bắt chết.

N cười, Mnh lặn xuống xin mỗi đứa một con ăn chơi. Ăn nhầm g? Chừng no rinh hết ci rọ của ổng mới l ăn cắp chớ!

Ba đứa dợm bước xuống sng để lội ra đ th tao khựng lại: Khng được! Phải c một thằng đứng canh. Rủi c người thấy tưởng tụi mnh ăn cắp ci rọ th khổ.

Vậy l mầy được chỉ định đứng canh trn bờ. Tao lại nghĩ lại: Khng được! Nước rng chảy mạnh, ba con tm, tay no cầm tay no lội?

Thằng Đực Nhỏ Ờ rồi ngồi bẹp xuống như ci bong bng x. Bỗng n đứng phắt ln chỉ vo ci quần di bằng vải đen n đang mặc, Tao cột tm ống quần lại, mnh bỏ tm v quần rồi lội v!

Rồi n vừa cười ha hả vừa chạy lại mấy cy chuối hoang gần đ tt mấy sợi dy thn chuối cột ống quần. Mầy ni, Mẹ! Coi chừng cng tm n kẹp cho thấy b!

Đực Nhỏ vừa ni vừa ra dấu, Mnh bẻ cng n!

Tao chen v, Ờ, m cn ci răng cưa trn.

Vậy l hai đứa tao đng xuống sng, lội ra khc củi, m theo sợi dy lặn xuống. Như đ giao hẹn hồi lội ra, tao lnh phần bắt tm, n lnh phần bẻ cng bẻ răng cưa rồi nhốt v quần. Đang lm tới con tm thứ hai th bỗng thằng Đực Nhỏ trồi ln mặt nước la lng chi li. Tao hết hồn nắm đầu n vừa lội vừa ko v bờ. N vng vẫy như đin, hất tay tao ra rồi chm xuống nước. Trn bờ, mầy nhớ khng, mầy vừa nhảy đng đổng, vừa la, Chết cha! Thằng Đực Nhỏ bị ma da rt rồi! Chết cha!

V tới bờ, tao chưa biết phải lm sao th thằng Đực Nhỏ trồi đầu ln, mặt mi nhăn nh, vừa lội v vừa rn, Đau thấy mẹ! Trời ơi! Rt thấy mẹ!

Chừng n đứng ln mới thấy ci quần n tuột xuống hai ống chn, cn hai bn bắp vế của n th mu me tm lum như bị đm bị cắt. N ni như mếu, Mẹ b n! Mnh qun con tm cn c ci đt giấu ở dưới đui nữa! N bng đui chm tao đau thấy ba bốn ng Trời! Tao phải lặn xuống cởi quần cho n phng ra sng!

Thằng Đực Nhỏ vừa ni vừa khot nước rửa mu chừng đ mới thấy ci đm giữa của n cn nguyn chỉ bị thương ở đi. H va! Thằng Đực Nhỏ sau ny đi lnh đnh giặc rồi chết trận ở Kontum. N chưa vợ chưa con, cũng may cho n.

cautreTrở về với con rạch của tụi mnh. Trẻ con đi học về l nhảy m xuống tắm. Người lớn cn đợi nước lớn mới tắm chớ con nt th nước lớn nước rng g cũng tắm được hết, bởi v tắm lội l một tr chơi. Nhắc đến vụ tắm rạch, tao cn nhớ tới chuyện ny. Chắc, tao nghĩ, mầy cũng cn nhớ. Hm đ, mầy bận ci quần x lỏn mới tinh của m mầy vừa may cho. Mầy sợ quần ướt nn cởi quần vắt ln cy gừa, ở truồng nho xuống lội. Hồi thời tuổi nhỏ, tụi mnh tắm ở truồng l thường. Tắm giỡn đ rồi leo ln bờ th đứa no đ ăn cắp ci quần mới. Mầy mếu mo khc, tao phải qua nh tao lấy ci quần cho mầy mượn m mặc đi về. Hm sau đi học, mặt mầy buồn xo. Mầy trật đt ra cho tao coi hai lằn roi đỏ ửng! Vụ đi tắm mất quần đ, chắc mầy cn nhớ m! Cho d đ mấy chục năm, hai lằn roi đ lm sao qun được?

Vậy m đ mấy chục năm! Tụi mnh xa lần con rạch Cồn Cỏ từ hồi ln tỉnh học trung học. Rồi xa lun từ ngy mầy đi Ty, cn với tao th kể cũng gần như xa lun từ ngy tao đi lnh. Mầy khng biết chớ hồi tao đi lnh, tao đnh giặc l lắm. Bạn đồng đội ni tao l, Thằng Ln ăn pho, chỗ no Việt Cộng bắn rt l c n lăn tới.

Rồi tụi n đặt cho tao ci hỗn danh Ln pho, hỗn danh ny tao mang tới ngy mất nước. Suốt cuộc đời nh binh của tao, tao đnh giặc khng biết bao nhiu trận, c vo sanh ra tử, c thắng c thua, nhưng khng hiểu sao tao chưa hề bị thương một lần! Vậy m hm tao phải liệng sng đầu hng vo cuối thng tư 75, tao nghe đau điếng như vừa lnh một vin đạn. Lần đ, tao khng đnh giặc vậy m tao lại bị thương, bị thương ở trong lng. Vết thương đ, by giờ, gần hai mươi năm sau, vẫn chưa chịu lnh. Mầy thấy khng? Kể lại cho mầy nghe m tao vẫn cn rơm rớm nước mắt.


Bn vợ tao c cơ sở lm ăn ở Marseille. Nhờ vậy, tao mới qua Php theo diện đon tụ gia đnh bn vợ. Mầy thấy khng? Cuối cng rồi tao cũng được đi Ty như ai! Trước khi đi, tao c về thăm Cồn Cỏ. Con rạch nhỏ by giờ n rộng huỵch, tại v ghe thuyền by giờ ton chạy my nn sng đập lở bờ. Cầu khỉ được thay bằng cầu vn. Cầu ng Cả gy hết một chn li cốt sắt rỉ st. Người ta ni hồi mới v, mấy cha Việt Cộng thch đố nhau bắn chơi! Ci cồn đ được một ng lớn no đ chiếm ngụ. Ổng xy bờ k, xy tường ro kin cố, pha sng c cầu tu, nh thủy tạ, bn trong l nh lầu kiểu cọ theo điệu Tu.

By giờ mầy c về mầy nhn khng ra đu! Người cũ chết bớt, đi bớt. Người mới, phần đng l dn cch mạng tụi mnh khng quen, về cất nh lầu di theo rạch. Tao c đến thăm con Hu, ci con nhỏ m lm đồng tiền học chung với tụi mnh đến hết lớp nhứt, đ, rồi về sau n bn vải ở chợ nh lồng; c năm đ trong dịp Tết n tặng mầy một ci mu-soa thu trước khi mầy đi Ty, mầy nhớ hn? Con nhỏ đ, đ! By giờ n vẫn bn vải, vẫn chưa c chồng, coi hơi gi hơn tao một cht nhưng vẫn cn c duyn. N với tao nhắc khng biết bao nhiu chuyện cũ, để lu lu thở di

Khi con Hu tiễn tao ra đến cổng, n đứng ngập ngừng một cht rồi bỗng ni một mạch l lẹ như tụi mnh trả bi thuộc lng thuở nhỏ, Anh qua bn Ty, c gặp anh Cương ni em gởi lời thăm ảnh.

Ni rồi n bỏ chạy vội vo trong, tao thấy n đưa tay ln quẹt mắt mấy lần. Tao đứng chết trn, nhớ lại lời con Nhn, em con Hu, ni với tao cch đ kh lu hồi tao gặp n bn vải ở chợ An Đng, Anh Ln biết khng? Chị Hu thương anh Cương từ hồi cn học lớp nhứt lận!

N vừa ni vừa cười, tao tưởng n ni chơi, t ra n ni thiệt. Tao kể lại chuyện con Hu cho my nghe, tao biết my khng lm g được, nhưng tao vẫn kể. Để cho mầy thấy người con gi ở dưới qu mnh n thật th trung hậu đến mức độ m khi đ trt thương ai th thương cho đến chết. Họ coi đ l sự tự nhin. Cũng như, hễ đ l con rạch th tự nhin phải c nước lớn nước rng.

Hồi hm, coi tl chương trnh văn nghệ đi TF1, nghe ht bi Dng sng tuổi thơ, tao bỗng nhớ tới con rạch nhỏ qu mnh. Rồi tao nhớ mầy Cương ơi! By giờ mầy ở đu?

Truyện ny ti viết theo lời yu cầu của người kể. ng đ ni, Nhờ ng viết lại dm. Biết đu chừng thằng Cương sẽ đọc. Để nhắc n đừng qun con rạch Cồn Cỏ, đừng qun thằng Đực Nhỏ, thằng Ln, con Hu.

 

Tiểu Tử