Trn Mng T

Chung Gi Hn Ai

Cui năm nghe hn rt mi

Bi no trong mt cay cay

(tmt)

Bui sng ma đng ti li xe đi v pha nh th, ti đi gia hai hng cy đ rng đến chiếc l cui cng, nhng nhnh cy kh vươn ln bu tri xm, trng như nhng b xương c voi kh, trng như ai va tung ra nhng nm bt ch di ngong, trng như nhng si giy thp cong queo vt ln khng gian. Trng khng cn l cy ca ngy thng hm qua na.

mt ng tư, khi va ngưng li ch đn xanh, ti được ngm mt by hi u rt đng, khng biết t đu ko đến, chng bay vn vũ trn nhng nc nh, mu trng ca cnh pha vo mu xm ca bu tri mơ h như khng c tht, khi chng bay lao xung, chng th theo nhng tiếng ku tht thp, thp đến ni mnh c cm tưởng s nht được nhng tiếng ku đ, nhưng chưa kp lm g c th chng li bay vt ln.

Hai bn đường nhng bng đn mu đ gn như được treo trn hu hết nhng ca hng, v qun chung quanh nhng thn cy. Cy tht s khng cn l na. Nhng ngn đn xanh đỏ đ cho chng mt hnh hi mi.

mt ng tư kế, nhng bng đn mu đang chp chi trn vai hai người đn ng v gia cư ngi dưới gc cy. Gi thi đến t bn gc đường.

Ma đng tht s hin hu. Ti đi qua nhng hng cy kh, nhng ngn đn mu, qua vai người homeless. Ti nht ln được g trong ma đng?

Hai tun trước mt người bn b đi, đi tht xa Người đi, nh người đi tht . Người bn đ l nh văn Phng Nguyn. S ra đi ca anh như mt cơn gi mnh đến bt ng lm gy ngang mt thn cy, khng chng đỡ kp. Nhng th g tươi ri, rch tươm cn a nha.

Anh Phng để li mt du n khng th no phai m. Cũng khng ai thay thế được. Bao nhiu cu chuyn, bao nhiu k nim, chng cht như Thp K c ca anh. (Điếu Văn-Da Mu)

Phng Nguyn cũng để li bao nhiu d định văn hc anh đ phc tho, nhng cu phng vn anh gi cho ti (Trong mc phng vn đang ln khun ca anh) ti chưa viết xong, cn bn qua, ni li vi anh. Anh mun tr li di, m ti th ch biết tr li ngn. By gi th ch nghĩa đều theo thn xc anh bay như tn tro ri, anh c nht ln được xem di ngn thế no khng? Nghĩ m thương anh.

Ti tp xe vo mt bi đậu, ri bước xung đi vo ma đng. Nhng chiếc l nm chết thn nhin hai bn cnh đường, ti ci xung nht ln mt chiếc, như nht mt bi thơ.

Bi thơ ca thi sĩ Khnh H viết cho chng, nh văn Tm Thanh trong khi anh đang c chng tr vi ung thư. Khnh H cũng hnh dung ra đời người như l:

Đời người như l mong manh

Hm nao l s la cnh l rơi

Nghing nghing vn mt dng ngi

Mi đầu bc trng đu ri tc xưa

Tnh yu lng vn cn tha

Tri tim rng r vn chưa nht mu..

(Chiếc L Mong Manh-KH)

Chiếc l đ đ rơi vo thng Tư năm 2014, Trước Nguyn Xun Hong năm thng.

Tm Thanh vi nhng tc phm đng ghi nh trong lng độc gi: Thin Nga Gia Ci Người, G Thc Trn Rng, Thin Hương V Tri

Hai người bn văn hai bn tri cch bit cng đi v mt pha trong mt thi gian rt ngn.

Ti dong chơi t do mt thi

Ngonh li đằng sau git mnh s hi

Nhng di kh nhng lm nhng l

Nhng sui su xanh nhng đo cao cong nhng trung di m

Tri th đang mng mnh

i nga phi nước đại mt thi bng qu chn

i chim bay m khơi bng gy cnh

i ti người xa l bng quen em

( Lm Quen-NXH)

Đ l thơ tnh ca tc gi đ viết: Bi v Rc, Căn Nh Ngi Đỏ, Người Đi Trn My.

Anh cũng b chng ta đi thng 9 năm ngoi, sau hơn mt năm anh b viết. Nguyn Xun Hong viết văn nhiu hơn lm thơ, thơ ca anh cũng bun bun như văn ca anh vy.

Nguyn Xun Hong để c mt đời cho văn chương ch nghĩa. Anh dy hc, lm bo, viết văn, lm thơ. Tt c s thch, ngh nghip đều chy quanh con ch.

Anh mt, nơi thnh ph anh cư ng mt đi hnh nh mt người lm văn chương c phong cch trước 1975, mt nh văn ca thi VNCH. Đng tiếc lm!

Cũng trong năm ngoi, trong băng gi thng 12 ca Na Uy, chng ta mt Nguyn Hu Nht. Nguyn Hu Nht l phu qun ca nh văn Nguyn Th Vinh, ng c bi thơ- Người T Gi K Chuyn Mnh, rt hay, đy l mt đon trong bi thơ đ.

Anh ch em ơi

Lm sao chng ta c th tr li cho con chu

Ngy mai

V mt cu hi rt gin d

Sng để lm g?

Nếu chnh chng ta hm nay

Khng biết lm g để sng.

Nh t Cng Sn đ l nơi hun đc t nhn thnh thi sĩ.

Nhưng khng cn nh t, ngay gia đời sng bn ngoi, x hi khc nghit đ cũng v tnh to ra bao nhn ti ch nghĩa. Mt trong nhng nhn ti đ l nh văn Bi Ngc Tn v ng cũng b gi cun bay đi cng năm, cng thng vi Nguyn Hu Nht, cch nhau c my ngy.

Nh văn Bi Ngc Tn phn đng bn văn hi ngoi ch biết anh qua văn chương, nhưng đọc sch ca anh, nht l qua cun Chuyn K Năm Hai Ngn ( Được dch sang tiếng Anh, Php v Đức) ta thy tư tưởng, nghĩ, cch din t ca anh rt gn gũi vi mnh. Văn chương tht s đ gip tnh cm ca người viết v người đọc cm thng nhau, nn khi anh mt, nhng người bn văn pha bn ny cũng thy tiếc thương. Ci ln ranh bn kia bn ny, đối vi nhng người viết hnh như khng c na, khi h khm ph ra trong văn chương ca nhau đều chuyn ch mt nghĩa, mt cm xc.

Nh văn Nguyn Ngc đ nhn xt v Bi Ngc Tn như sau: S bnh tĩnh, nhn hu ca ngi bt anh cho thy đức dũng cm con người ca anh cao c biết dường no."

Ti dng li mt gc si, g ra mt trong nhng chiếc bng đn mu qun quanh thn cy, mt khc thơ khc:

Khc Thơ ca mt thi sĩ cũng Na Uy tng v, thi sĩ Dương kin.

Tr Mi

Tng em mt đa tr mi

Đầu xun tưởng cht tnh qu thơm nng

Tng em mt vt nng hng

Cm ơn tri đất lnh lng nơi đy

Tng em mt cnh chim bay

C bay v cui tri đầy nh thương

Tng em mt cht trm hương

Trong tm ng ch v thường ngt thơm.

Khng biết ng viết bi thơ ny năm no, nhưng ng đ để li đa hoa tr trn bn v ng bay theo gi.

Dương Kin b đi năm nay cng thng cng ngy vi Phng Nguyn. Chc mt gi mt tr đ gp nhau ri.

Ma đng đang rơi trn vai nhng người homeless, h phi ma đng xung ri lm lũi đi, ti đi sau h, nht nhng chiếc l nhu, ng nước.

Mt chiếc l kh to nhưng trng cũ k nht, mt chiếc l chc rơi xung t mt cy c th.

Ta đến t đu, đu biết được

Đến đy được biết c Mnh thi

Gp nhau t thu ban sơ y

Qun qut nhau khng mt pht ri.

Tin thn d c d khng c

Ta c Mnh khi ta c đời

C Mnh, ta c lun tri đất

Đ tuyt vi chưa Thn Xc ơi

(Mt đon trong T T-V Phiến)

Thng 9 ca năm nay, lng văn chương Vit hi ngoi, mt đi mt người đn anh, đn anh ca s nghip văn chương v tui tc. D đm tang c trnh trng, c đng người ti đu th ci mt cũng khng thay đổi được. Người ta lo in cun sch cui cng cho anh, lo đọc to ln nhng dng cui anh viết. Tt c ri cũng gp li, gp như nhng cun sch trn gi sch thư vin. Con người ca anh khng cn hin din, ai mun tm anh th khng th đến g ln cnh ca, ch anh ra m vi mt n cười na. Ngi nh Santa Ana ch vn , bn b xa ti vn gh thp t anh nn nhang trm.

Gp tt c quyn dy quyn mng li, như ngy xưa vua gp khăn o qu phi. Tm anh trn nhng trang mng, m nhng trang mng th khng h c mi thơm ca giy. Bun tht!

Nhưng khc vi tt c nhng văn thi sĩ ti hoa trong nước trước 1975, sng cuc đời tương đối mc thước để gi cho mnh mt phong cch no đ. Mt thi sĩ lm thơ va ngng nghnh va bi trng, c lc b gi l phn chiến cũng đ va nm xung qu nh, trước V Phiến mt thng.

Nếu đời rơi như l rơi th chiếc l Nguyn Bc Sơn cũng t mnh cun bay vo mt gc khut lp no đ, cho d khng nht ln được, ti biết n cũng tm được mt nơi rơi xung thch hp nht, v đ mt mnh.

Thơ ca Nguyn Bc Sơn mt mnh mt ci, nhưng vn Nghe ra ngm đắng nut cay thế no:

Khi cc con khn ln thế no cũng nghe k chuyn đời ba

Chuyn mt nh thơ yu ha bnh nn b đời cho đi khing đạn

Khi chiu xung, bi m tri trn ngn đồi ba đng

Ba bt đầu thương nh cc con ba

D tiu khu ny ba l tn tiu tt

Nhưng cc con nn t ho tm lng ba

i cu chuyn người anh hng l vn

Nn bi đời cng nhng k ngu phu

l cu chuyn đời ba cc con cn phi nh

i mt qung đời di l bước ưu du..

(Trong tp thơ Chiến Tranh Vit Nam v Ti)

Đon thơ bun như mt tiếng th di.

Ti vn đi trong ma đng. Thng mười hai mi người trong thnh ph đang chăng đn trn nc gio đường, trn cc khung ca knh ca cc gian hng, trước cc cnh ca ca khu gia cư. Nhng bi ht mng Ging Sinh c đin vn được mang ra pht thanh khp nơi. Trong tiếng nhc lng vo nhng tiếng chung nh th.

Ti nh lm! Nh nhng nc gio đường qu nh lun lun c gc chung. Chung ko bo sp ti gi l mi bui sng, hay l bui chiu.

Nếu bui trưa khng phi l thi kha biu ca l m chung nh th ko, th đ l tin bo mt người trong h đạo va qua đời. Mi người d đang bn lm cng vic g cũng ngưng tay, ci đầu, đọc mt li kinh ngn cu cho linh hn va được gi v. Đ l nghĩa ca tiếng Chung Gi Hn

Nhng người bn văn, bn thơ ca chng ta b đi trong vng hai năm nay hnh như dn dp qu, lm cho chng ta ht hng, chao đảo v thương tiếc.

Chao i, l ma đng!

Ti tm li tr li xe, ti nh l mnh đang trn đường đi ti nh th. Ti đi xin mt l cu hn cho Phng Nguyn, như trước đy ti đ xin cu cho Mai Tho, Đỗ Ngc Yến, L Đnh Điu, Nguyn Mng Gic, Nguyn Xun Hong, Tm Thanh v V Phiến.

Trn Mng T

Thng 12/2015

(Chung Gi Hn Ai- For Whom the bell tolls - Ernest Hemingway.)

(*) Phng Nguyn (1950- thng 11-2015/ Tm Thanh( 1940- thng 4-2014) /Nguyn Xun Hong(1940- thng 9-2014)/ Nguyn Hu Nht (1942- thng 12-2014)/ Bi Ngc Tn (1934- thng 12-2014) / Dương Kin (1939- thng 11-2015) Nguyn Bc Sơn (1944- thng 8-2015) V Phiến (1925-thng 9-2015)