Nhng hng cy ng xung

 

 

Ngy xửa ngy xưa. Nơi ti ở c một khc đường nhỏ rất thơ mộng nằm băng ngang giữa hai ng tư của hai con đường chnh. Con đường c hai hng bạch dương.

 

Thật ra chỉ mới cch đy trn mười năm thi. Nhưng nhắc lại chuyện chặt cy ti thấy như l chuyện cổ tch. V đ l chuyện cổ tch th bao giờ cũng bắt đầu như thế.

 

Con đường đ thơ mộng v hai bn c hai hng cy bạch dương (Paper White Birch) Cy bạch dương thn trắng, vỏ cy mỏng, đi khi c thể bc ra như trang vở học tr. L cy bạch dương nhỏ, c kha răng cưa, xanh như ngọc vo ma xun v vng như kim nhũ vo ma thu.

 

Đ rất nhiều lần thả con đến trường xong, ti li xe thật chậm đi dưới hai hng cy chụm đầu vo nhau đ. Vo một thời điểm no đ trong năm, ti khng nhớ r rệt, ti c thể bc nhẹ một lớp vỏ của cy, như giở một trang giấy trong cuốn vở học tr.

 

Đ rất nhiều lần, sau khi tan Lễ, ti rủ chồng để xe trong sn nh thờ đi bộ ra đ. Rồi chng ti hai người đi hai bn đường, đếm xem được bao nhiu gốc cy. Đếm sai, lại quay đầu về gc đường, đi lại, đếm lại. Ci th được đếm đi đếm lại đ, chng ti lm nhiều lần. Cuối cng chng ti đếm được 102 cy bạch dương. Ti yu những cy bạch dương ny lắm v nhận con đường ny l của ring ti, ti chỉ cho chồng đếm k, hưởng k m thi.

 

Những cy bạch dương ny l những người bạn thn của ring ti, những bi thơ của ti.

 

Ma xun ti đi dưới tn l xanh ngọc, cứ qua mỗi thn cy ti lại đặt bn tay ln cy như đặt ln vai người bạn, lắng nghe chm l rung nhẹ dưới nắng xun ấm p, th thầm tnh tự. Ma thu từ xa ti đ thấy cả một vm kim nhũ lấp lnh dưới nắng thu như những bn tay vẫy ti lại gần. Đi khi một thn cy như nghing xuống với ti, ti bc lớp vỏ cy mỏng như lụa, tưởng tượng ra, bạn đang cho mnh một chiếc khăn tay. Rồi mơ mộng xa hơn nữa:

 

Mnh về ta chẳng cho về

Ta nắm vạt o ta đề cu thơ

 

 

Bỗng một ngy cc con học xong Tiểu Học, chuyển ra trường khc. Mỗi ngy ti khng đi qua con đường thơ mộng đ nữa, trừ cuối tuần.

 

Bỗng một ngy ti đi qua đ, gh thăm con đường khng phải l ngy cuối tuần, thấy mấy ci xe cần cẩu, với một ton thợ đang từ đầu con đường thơ mộng, dng cưa my, đốn những cy bạch dương của ti.

 

Ti bng hong cả người, xuống xe chạy tới can thiệp, nghĩ rằng mnh sẽ cứu được những người bạn của mnh. Ti nu lấy tay một người thợ đang đứng ở vng ngoi hỏi:

-         Tại sao lại cắt cy?

 

-         Để mở rộng đường?

 

-         Cắt bao nhiu cy?

 

-         Cắt hết, v lm lại cả con đường. Mở rộng thm lối đi hai bn.

 

Ti đứng chết lặng, ngực ti như c tảng đ đ ln, nước mắt ti tro ra. Ti hấp tấp quay vo xe, li sang gc đường bn cạnh. Ti khng muốn gy ngạc nhin cho người thợ. Ti đậu xe lại, gục đầu trn tay li, thở khng ra hơi. Mỗi lần ti nghe tiếng cy đổ, tiếng cnh con gẫy vụn, ti nghe như c ai chặt những ngn tay mnh.

 

 

 i! 102 cy bạch dương, 102 người bạn thn, 102 bi thơ của ti! Lm sao ti cứu được by giờ?

 

Anh,

 Chiều nay người ta đốn

nguyn cả hng Bạch Dương

những thn cy nằm xuống

như những nấm mộ buồn

một trăm lẻ hai cy

em đếm hoi trong tr

những thn cy lụa trắng

bao lần em gỡ ra

những thn cy trăng ng

bao lần em bc mảnh

những thn cy trang sch

em x ra từng tờ

những thn cy cuốn thơ

em chọn bi hay nhất

em bc cy, bc cy

cy khng bao giờ khc

vẫn một lng bao dung

tặng em từng lớp mỏng

khng một lời trch mc

ma xun cho l ngọc

ma thu cho l vng

ton thn cy quấn bạc

trao em nỗi bng hong

mỗi lần đi dưới cy

mu long ra một cht

tim đập nhịp nồng nn

hai bn chn cuống qut

đất trời cũng mang mang

by giờ người ta chặt

những nht dao vo cy

em đau như bị cắt

hết cả mười ngn tay

Bạch Dương i! Bạch Dương

gọi tn, em bật khc

những ngn tay đu rồi

lm sao m p mặt.

 

Anh cn bn tay nguyn

mở ra cho em khc(*)

 

 

 

Mấy tuần nay trong nước xn xao về việc hạ đốn cy ở thnh phố.

 

Nhiều người phản đối v tiếc thương những cy bị chặt. L do duy nhất l do tnh cảm gắn b của người với cy. Mỗi thn cy ở mỗi con phố mang biết bao kỷ niệm. Nhiều người lớn ln cng tuổi với cy. Khc cười, mưa nắng, hẹn h với hng cy.

Trong chiến tranh, np bom đạn cũng chạy vo gốc cy khi khng tm ra được nơi no an ton hơn nữa.

Cy gắn b với người như bạn. Cy được mang vo trong tnh yu, m nhạc v tiểu thuyết. V khng cần phải c xương da, mu thịt như sc vật. Con người cũng nghĩ cy cỏ c tm linh v rung động với mnh.

 

Nay bỗng nhin thấy cy bị hạ xuống, trnh xao khng xc động.

 

Ta c trnh được nỗi buồn nhn cy bị chặt khng? Chắc l khng?

 

Cy vẫn tự mọc ln hay được trồng xuống v bị chặt đi mỗi ngy trn mặt đất với nhiều l do khc nhau. Chặt cy để mở mang thnh phố hay nối di mở mang một con đường, bắc một chiếc cầu, xy một cao ốc mới.  Chặt cy v cy đ đang mục rỗng, bị su ăn, để trnh cy bn cạnh bị ly. Chặt cy để xử dụng vo việc xy cất nh cửa, lm đồ đạc hữu dụng. Cy cũng được xay ra lm giấy. Cng dụng của giấy th mun vẻ, mun hnh.

 

Ở nước Trung Hoa người ta cn đốn rất nhiều cy để lm đũa. Trung Hoa c diện tch 3.705 triệu dặm vung (9.597 triệu cy số vung) Trong đ c rất nhiều rừng. Dn số của họ l 1.35 tỷ người. Để cung cấp đủ số đũa cho người dn.  Mỗi năm họ cần sản xuất khoảng 80 tỷ đi đũa gỗ loại dng xong một lần, vứt đi.

 

Theo tường trnh của New York Times (vo năm 2011).  Để sản xuất 57 tỷ đi đũa gỗ, dng xong l vứt đi ny, người ta phải hạ đốn 3.8 triệu cy.

 

Đy mới l ni đến việc lm đũa gỗ, nhẹ hều, vứt đi khng tiếc. Chưa ni đến việc dng gỗ cho cng việc xy cất nh cửa, đng đồ đạc cho ngần ấy con người của nước ny.

Cy cỏ đối với người Trung Quốc c nghĩa lắm chứ. Trong văn chương của họ cy cối cũng c hồn, c tri tim. Thế m họ c ngừng được việc chặt cy đu.

 

 

 

By giờ những cy xưa, bng cũ trong thnh phố của H Nội, Si Gn khng cn nữa. Chng theo nhau gục ng dưới những lưỡi cưa.

 

Theo tin tức trn bo Tuổi Trẻ trong nước: H Nội con số cy bị chặt ln tới 6,700.- cy. Trong đ c tới 550 cy cổ thụ, thuộc cc vng Thi H, Lng v Nguyễn Tri.

 

Si Gn, trn đường ra sn bay Tn Sơn Nhất 116 cy xanh sẽ bị đốn.

 

Kon-Tum hng chục cy cổ thụ, gỗ qu như cy gỗ dng v x cừ cũng bị đốn.

 

Người dn c tm ra được chỗ cy ng xuống được đem tới hay ai sẽ tham dự vo việc mua bn những thn cy đ cũng chẳng ch g. V họ khng được lợi nhuận g vo những việc đ. Họ chỉ biết tiếc cho đời cy v buồn như chia tay những người bạn cũ thn quen.Họ phản đối, họ biểu tnh. Cy vẫn bị chặt, gỗ đi về đu?

 

Nh nước c l do chnh đng của nh nước. Muốn mở đường rộng, muốn lm trạm xe hỏa, xe đ, th phải đốn cy. Cy gi, mục rỗng hay c mối su cũng phải đốn. Ton những l do chnh đng.Nhưng ai cũng lo sợ v nhiều l do chnh đng qu m c nhiều cy bị chết oan.

 

Những hng cy theo nhau ng xuống đ lm cho bao nhiu tri tim thổn thức.

Như ti ở bn ny tri đất cũng nao lng nhn hnh ảnh những hng cy xanh nơi qu nh đang bị chặt đốn khng thương tiếc như hng bạch dương đng thương của ti.

 

Trần Mộng T

Thng 4/2015

 

(*) Thơ