Trần Mộng T

Thư Gửi Cc Bạn Thời Trẻ Dại

(Trường Tiểu Học Thạnh Mỹ Ty II-Thị Ngh)

 

Cc bạn rất cũ. Lu qu khng gửi thư cho nhau, c lẽ cũng do chng mnh ở xa nhau qu, tuổi mỗi ngy một nặng thm nn lười, rồi lc nhớ lc qun, cứ ni sẽ viết, tiếp theo l sẽ qun. Hm nay bỗng nhớ đến cc bạn, v thấy cần phải viết để chia sẻ với cc bạn một điều m chng ta đ v vẫn chia chung. Cả hai tuần nay từ lc bắt đầu chiếu phim về Chiến Tranh Việt Nam trn truyền hnh, ti nhận được rất nhiều bi viết, nhiều phản ứng về bộ phim ny.

 

Chng mnh l bạn từ thời Tiểu Học 1954, theo cha mẹ chạy Cộng Sản vo Nam. Đi ra từ chiến tranh, sống trong chiến tranh, rồi lại chạy ra khỏi chiến tranh. Chặng đường hơn 20 năm thật qu di, nhưng khi đ hết chiến tranh (t nhất l với chng mnh), sống rải rc trn địa cầu hơn 40 năm thanh bnh, vẫn chưa thot ra khỏi hai chữ chiến tranh.

 

Đọc những bi viết nhận định về bộ phim 10 kỳ lin tiếp ny. Nhiều người phn tch rnh rọt về Cộng Sản, về Quốc Gia, về Đồng Minh Mỹ rất chi tiết, rất tỉ mỉ. D phn tch đ rất nng cạn hay rất thuyết phục, nhưng cuối cng cn lại hai chữ Chiến Tranh, d nhn bằng gc cạnh no chăng nữa cũng vẫn đau lng.

 

Những con số người chết cho cuộc chiến ny, con số trận đnh hai bn, con số những trận bom rải thảm. Con số người chết trong Trại Cải Tạo, chết Vượt Bin Giới chết Vượt Biển v Đồng Minh chết cho đất nước bạn. C cố ni thế no, biện minh ra sao, th ci phần đau đớn hậu quả đ khng lấy bất cứ l lẽ g m cứu vn được. Chỉ c thể kết luận l rng mnh

 

Ci hậu chiến tranh giống như khi hun vo phổi chng ta, khng thể no lấy ra được. Chng ta sống với buồng phổi đ cho đến lc chết .

 

Chiến tranh Nam- Bắc Việt Nam d được suy diễn cch no, d đặt tn cuộc chiến l g ta cũng thấy r rng l Huynh Đệ Tương Tn Những người lnh sau một trận chiến, chết nằm p mặt, lật ln mu đỏ da vng, nếu cn thoi thp sẽ ni cng ngn ngữ với ta. Cộng Sản hay Quốc Gia lc đ chỉ cn trơ ra một hnh hi Việt Nam khốn khổ. Ta chỉ cn biết thốt ln:

 

Trời ơi những xc thy la liệt

Con ai, chồng ai, anh em ai? (T Thy Yn)

 

Từ lc no chng ta đ khc cho chiến tranh v chng ta sẽ lại phải khc v chiến tranh vo lc no nữa, trong khi thế giới cng ngy cng hoảng loạn, căng thẳng. C thể chng ta khng cn cơ hội khc nữa v chng ta đ qu gi nua v sắp ra khỏi đời sống, nhưng con, chu, chắt chng ta liệu c bnh yn mi được khng?

 

Ti nhớ lại một bi Thơ khc con của Rudyard Kipling, nh văn, nh Thơ người Anh nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết cho trẻ em,The Jungle Book (1894), con trai ng, Thiếu y John Kipling của qun đội Anh đ tử trận trong Trận Loos, ở vng Artois của Php trong Đệ I Thế Chiến v khng tm thấy xc. ng khng khc ring cho con trai mnh, m cho tất cả những người con đ hy sinh trong Đệ I Thế chiến (*)

That flesh we had nursed from the first in all cleanness was given

To be blanched or gay-painted by fumes to be cindered by fires

To be senselessly tossed and retossed in stale mutilation

From crater to crater. For this we shall take expiation.

But who shall return us our children?

 

Da thịt con tinh khiết

Cha mẹ nui ấu thơ

Khi đ nhuộm xm đen

Bom đốt thnh tro bụi

Xc con nm qua lại

Trn những hố những hầm

Xc con đ nổ tung

 

Chng ta sẽ đền b

Những điều đ xẩy ra

Nhưng ai sẽ trả lại

Con thn yu cho ta (tmt dịch)

 

Người chồng chết, người vợ trẻ cn đn con nhỏ để tm niềm an ủi trong vất vả hy sinh. Người con chết, cha mẹ khng tm ra điều g thay thế vo được.

C người ni Bộ phim Vietnam War chỉ cốt chống chế cho thể diện của Mỹ hơn l sự trung thực cho cuộc chiến.

Hy đọc một bi Thơ về sự trung thực trong cuộc chiến ny của Kyle Schlicher  (USMC 5/15/1968) Một người lnh trong qun đội Đồng Minh Mỹ.

 

They Didn't Know

Chng Chẳng Biết G Đu

he lay there

chng nằm đ

under the sun

dưới mặt trời

dried blood on his lips

mu kh trn mi

the heat was oppressive

sức nng nung người

his clothes were dusty,

quần o chng bẩn thỉu

dark blotches on them

bầm đen từng mảng

i could see the ants

ti thấy những con kiến

moving,

chuyển động

entering him

chng vo trong chng

and

rồi

exiting him

ra khỏi chng

how i hate this place!

sao ti ght nơi ny thế

how i hate the people

sao ti ght mấy người ny thế

who are responsible

mấy người c trch nhiệm

for all this unbelievable madness

cho những đin cuồng khng tưởng

how i hate myself

sao ti ght cả chnh ti thế

for volunteering to be here!

sao lại tự nguyện tới đy

i watched the ants crawling

ti nhn những con kiến b

over the body

qua lại trn xc chng

i wanted to hate them too!

ti muốn ght lun chng nữa

but

nhưng

they didn't know

chng chẳng biết g đu

and

v

the hating

ci sự ght ny

had to stop somewhere

phải chấm dứt ở một nơi no đ.

 

Hai đoạn của hai bi thơ tiếp theo, của người lnh miền Nam v một của người miền Bắc.

 

Hnh như cy sng con lạ lắm

Sao n run ln khi đạn ln nng

Tm hồn n như tm hồn con vậy

Một kẻ nằm, kẻ đứng, xt xa khng ?

Trước mặt con: những ngọn đồi ct mu

Đm th thầm cng những nấm xương

i, tri tim con mi tn thờ M

Đ dạy con hai tiếng yu thương.

 

(Nguyễn dương Quang trong  bi Đm cuối năm viết cho M )

 

 

 Buổi chiều sau chiến tranh

 

Ngy trở về

anh đi lệch một bn

Một ống quần

phất phơ trong gi...

B mẹ ngho lẩy bẩy

Ra ng đn con

Con du mẹ, mẹ du con

Hai dấu chấm khp chiều nắng lửa...! (Trần Sĩ Tuấn)

 

Cc bạn của ti ơi! Ngy 23 thng 10 ny ti sẽ nhận lời mời của Thư Viện Seattle đến nghe b Lynn Novick ni về cng việc lm một cuốn phim về chiến tranh thế no.Ti sẽ đọc một bi thơ về cảm nghĩ của mnh khi xem phim về chiến tranh (Theo yu cầu của Thư Viện). Ti sẽ khng dự buổi bnh luận về cuộc chiến trong phim, đ khng thuộc khả năng hiểu biết của ti, v ngay cả Ken Burns v Lynn Novick những người hng đầu về lm phim chiến tranh đều thừa nhận Cuộc chiến Việt Nam l chủ đề kh khăn v phức tạp nhất m họ từng thực hiện khi c qu nhiều luồng quan điểm, qu nhiều cch nhn nhận từ cc đối tượng khc nhau. Khi được hỏi v sao lựa chiến tranh Việt Nam, mở lại những hồi ức đau thương v tranh luận cay đắng khng c hồi kết, hai đạo diễn cho rằng Việt Nam vẫn l cng việc cn dang dở của nước Mỹ. Khng c ai thực sự hiểu cuộc chiến đ xảy ra thế no v những người trải qua n phải chịu đựng ra sao.

(Trch: Nghiencuuquocte.net)

 

Đến bao giờ nước Mỹ mới hết những cng việc dang dở ny trn thế giới?

 

Những người bạn thời Tiểu Học của ti. Những: Nam, Gio, Tm, An, H 1, H 2, Bnh, Hạnh, Giao ơi! Hy yu thương Việt Nam mnh với tri tim của thời tuổi dại, hy cố qun đi những người thn yu trong gia đnh mnh, những người bạn của mnh đ chết ở Bắc hay Nam, v AK-47, v B-40, hy cố tha thứ v thương yu như trong một cu Thơ của người ga phụ trẻ miền Nam đ viết:

 

Anh tặng em mi mu

Trn o trận sa trường

Mu anh v mu địch

Xin em cng xt thương.(tmt)

 

Trần Mộng T

(*) Joshep Rudyard Kipling 1865-1936- Nobel Văn Chương 1907

9/30/2017