MienCoHoangTranThanhHa

MÌN CỎ HOANG

Tr̀n Thanh Hà

 

Trong vườn, c một khoảnh nhỏ b trồng đủ cc thứ rau: chn vịt, m đề, díp c, cả rau dền đất. B dng thn lau nẹp thnh liếp, ken dy đến nỗi g con cũng khng chui vo được. Suốt ngy b ở ngoi đm đất, cuốc xới, nhặt cỏ, ươm cy. B bảo cc thứ ny đừng nghĩ n di, thuốc nam hết cả. Ma h b luộc rau sam, rau chn vịt "ăn cho n mt", nhưng đến bữa cả nh em ăn hết gc đa, bởi . n cứ nhơn nhớt, nhn nhạt thế no ấy. Hơi nng sốt một t . l y như rằng b nhai diếp c bắt đắp ln trn, hi ơi l hi. Chỉ bữa no c cua đồng, mẹ nhổ rau dền nấu canh, c Sửu mới khen ngon.

Ngy c Sửu đm cưới, đm thanh nin lng h nhau đạp gy ci hng ro của b để vo xem ci video bố đem từ trn huyện về chiếu bộ phim đnh chm nhau của Hồng Kng. Sng sau ra vườn, th́y đất bị giẵm đạp v số dấu giy, rau cỏ nt bt lẫn với đầu mẩu thuốc l, b xt ruột, chửi um, đ́n ñi mẹ phải gắt b mới thi. Chiều lại đ thấy b mang cuốc chét ra cuốc xới. Ch Thao từ bn kia đồi vc sang mấy b rau, lụi hụi trồng lại ci liếp ro cho b. Bố cằn nhằn: Khng c việc b nghỉ cho khỏe, việc g phải đất với cỏ". B thở di, dặn nhỏ: "Nhớ đi vo ci mng sau nh cho b để b tưới cy.

x

Lối dẫn ra nh ch Thao băng qua một vạt đồi cỏ lc cao qu đầu người. Men bờ khe c hơi nước, lc xanh um tm, l to v di, trng rợn cả người. Trong rừng khng c loại cy no l sắc như cy lc, chỉ cần vương nhẹ, nghe đau, y như rằng l lc cắt. Thế nhưng ch Thao khng pht đường, cứ đạp lc xuống m đi, thn lc gy kh cong rẽ ra hai bn tạo cho lối đi hnh ci mng vm. Ma kh, những người đi bứt l về bỏ chuồng hay đi qua lối nh ch Thao; nhưng hễ mưa xuống trn phin lc thỉnh thoảng c vắt, sn, nn con đường hầu như bỏ hoang. Lu ngy từ những gốc lc gy, những mầm lc non l tươi v mềm vươn ln vẫy vẫy.

Ch Thao l người trở về cuối cng của xm. Ngy ch m chiếc ti lp bước vo cổng nh, thm Hồng đ hai mặt con, ở với chồng bn chợ, cch sng v một thi đường. B m lấy ch m khc, m kể rể thi l kể lể. Mẹ v c Sửu khc tht tht. Ch đứng trước bn thờ mnh, chẳng ni g, cơ m tri giật giật. Mặt ch trng chẳng giống mặt người trong ảnh, pha hay giật giật đen một mảng v đầy sẹo nhỏ.

B nhắn qua chợ cho thm Hồng. Thm về c một minh, mắt đỏ hoe. Vừa thấy ch Thao thm liền sụp xuống lạy. Cơ m tri của ch cng giật mạnh hơn. Ch bảo: "Sự thể đ thế, đừng nghĩ ngợi g. Cố m sống vung trn với người ta". Thm Hồng về, rồi lu khng thấy sang nữa.

Ở nh được t lu, ch Thao lm ci nh by giờ. Căn nh lc mới dựng nằm chỏn lỏn giữa bạt ngn cỏ lc, đứng xa khng trng thấy. Ch Thao cặm cụi cuốc đất trồng khoai,trồng sắn. Đất tốt, chả mấy chốc vườn ch đ c ci để thu hoạch. By giờ, những cy xoi, cy mng cầu đ lớn nhanh vượt ln khỏi ngọn lc. Nghe đu ch cn định xin x cho khai ph mấy vạt đồi pha sau để trồng bạch đn nhưng x khng cho. ng Bnh chủ tịch ni l đất ấy nhiều bom đạn đụng vo lỡ xảy ra chết chc, khng ai chịu trch nhiệm. Ch gặp bố nhờ ni hộ. Bố bảo: "Khng dễ. Ch nhắc lại: "Vng, khng dễ  rồi về.

Những chiều muộn chăn tru bn ny đồi nghe vẳng từ bn kia tiếng so dặt du nn nao. Tiếng so phảng phất trong sương khi chiều nghe c ci g quằn quặn trong lng. Cả rừng lc rập rờn theo tiếng so. Lũ chăn tru đứng ngẩn qun cả ngy đang tắt, qun cả đi v lạnh. Dứt tiếng so chng mới lục tục la tru về, thầm th kho nhau: "ng Thao trng mặt sợ thế m thổi so hay đo để, nhỉ ".

B kể, ngy con gi thm Hồng xĩnh nhất lng Thượng, nh đ gả chồng rồi vẫn nhất quyết chối chỉ bởi m tiếng so ch Thao. Đm văn nghệ no c ch thổi so, thanh nữ đứng xem đng nghịt, hết thảy đều ngy ngất. Tiếng so như c ba quyến rũ hết con gi lng, đến nỗi trai lng c bận dọa bẻ hết ống so ch Thao, cấm ch thổi. "Ấy vậy m by giờ...". Ni thế, b lại khc. Mỗi lần nghe b khc, c Sửu nhăn mặt: "Ai người ta cũng biết, mẹ kể m lm g".

Qung gần Tết mấy cy chanh ghp trong vườn ch Thao trổ bi. Giữa một vng chỉ cỏ l cỏ, hương chanh đm ngo ngạt, tinh khiết. Ong rừng nương theo mi hương rủ nhau bay về, rập rờn trn những vầng hoa trắng. Ch Thao ngồi hng buổi trầm ngm, mắt vời vợi mng lung trng ra bạt ngn ngọn lc uốn cong theo gi, cơ m tri giật giật.

Từ độ hoa chanh lườn ch Thao nở, c Sửu thỉnh thoảng sai: "My chạy vo nh ng Thao kiếm t hoa về gội đầu. C đm nghiền thứ nước bồ kết nấu thả vi cnh chnh trắng, hương thoang thoảng, thanh v cay, gội xong nhiều ngy m hương cn ủ trong tc. Hoa chanh nở c kỳ, nhưng c Sửu bao giờ cũng c để gội đầu l nhờ ch Thao nhặt hoa rụng, hong kh, cất kỹ, mỗi bận lại cho c Sửu một t. C Sửu c lần đa: "V mấy cy chanh nh ng Thao m tao lấy được chồng". C hếch mặt: "Cn my, đến thời khng b gi bằng hoa chanh được. Bảo bố my sắm cho t vng xuyến...".

C Sửu vốn khng đẹp, da đen, vc người to ngang, ăn ni đốp cht. Học xong trung cấp nng nghiệp, về x lm kỹ thuật vin, cũng chn lấm tay bn như ai, nhưng hễ trai lng bung lới tn tỉnh l c bĩu mi ra chiều coi thường. C ni c thch người trinh độ. Ngoi ba mươi, c cn ở vậy. Ấy thế nn c nhận lới lấy anh kỹ sư cng cơ quan bố.

B cũng thường hay sai mang những thức rau trong vườn cho ch Thao. Mỗi lần b sai đi b lại đem chuyện ch Thao hồi chưa đi bộ đội ra kể, no l ch Thao tt c về bắt b nấu canh rau tập tng ra sao, no l chuyện ch Thao cuốc đất khỏe như thế no. Thi th đủ chuyện, di c khi hết buổi, lm mẹ phải nhắc khẽ: "Chạy đi rồi về học bi.

Ch Thao t qua nh nhưng hễ qua l thế no ch cũng mang cho chục trứng, miếng thịt nhm, thịt chồn bẫy được ngồi với b một chốc, ni dăm ba cậu l đi ngay. C lần c Sửu bảo: "Hay anh lấy vợ đi. Đ gi đu. Em sẽ mối cho anh con bạn học...". Khng chờ c Sửu ni hết, ch Thao trừng mắt lm c ấn gy thỏi son đang t mi dở, xịu mặt. Ch Thao đi rồi c mới toang toang: "Dở hơi, ng Thao ng ấy dở hơi. Thời ny đn b rẫy ra, khối đứa thm đn ng khng ai để mắt. ng Thao c hơi bị chy mặt một cht nhưng cứ l đn ng. C vợ, c chồng cứ hơn thui thủi một mnh. Biết toan tnh, chăm chỉ như ng ấy, chả mấy chốc m giu. Hay cn chung thủy với b Hồng? B ấy đ l vợ người ta, cn thương tiếc nỗi g nữa khng biết...". Bố gắt: "Biết th ni, khng th đừng. C l hay ni liều". C Sửu đng đng: "Thấy phải l ti ni chứ! ng lm như ng thương ng Thao lắm khng bằng. Thương sao để ng ấy ra ở rừng một mnh? Sao khng chạy cho ng ấy ci giấy thương tật? M ng chỉ bảo với x một tiếng l người ta cho ng Thao thầu ci đồi lc, thế m khng. Để cho cỏ n mọc bạt ngn, người ta muốn lm kinh tế lại khng cho . "Đ bảo lắm bom...". "Bom ci g? ng khng phải sợ cho ci tnh mạng của ng Thao, ng sợ ci khc. Đạo đức giả tuốt !". "C đừng c hồ đồ. Im đi cho ti nhờ !". Bố bực bội. C Sửu khng im, c xỉa xi: "ng đừng ỷ m qut ti nh! ng bắt ai im được chứ ti th đừng hng. Ti biết tỏng trăm ngn chuyện xấu xa của ng. Ti biết cả ci giấy gọi nhập ngũ l đề tn ng, nhưng v ng sắp đi nước ngoi nn phải cậy cục lo cho ng Thao đi ngay. C ng Thao gnh hết thiệt thi ng mới thnh ng ny ng nọ. Ấy thế m gi ng Thao chết đi c khi ng lại dễ chịu hơn l thấy ng ấy l t dẫn xc trở về...". My, my, my...  bố lắp bắp, mặt đỏ ngầu. C Sửu ngoảy mặt bỏ đi. B rn rẩm: "V phước, tao v phước...". Mẹ lặng im, cắn mi ngồi một mnh trong buồng. Bố nổ my xe phng ra huyện d chưa hết ngy chủ nhật.

x

C sửu lấy chồng chưa đy năm th tay xch nch mang về nh. Mẹ ko c vo buồng, mặt ti nhợt: Lm sao thế hả?". C Sửu khc, ni trong lời nước mắt: "Em dại. Đ trt ở đến chừng ấy thế m khng ở lun, lấy chồng lm g cho n nhục...". Mẹ đảo mắt chung quanh, hoảng sợ:  Th nho nhỏ thi ! C g c ni đi no". C Sửu quệt nước mắt: "Ci số em n khổ. Ngt ba chục tuổi đầu ai cũng cười ế ẩm, lấy chồng trnh độ, ăn trắng mặc trơn thin hạ tưởng sung sướng. No ngờ vớ phải thằng cha bất lực. Biết em c bầu, n đnh chửi em thậm tệ ... . Trời ơi l trời ! - mẹ bưng mặt.

Ti bỏ chồng. Ai ni g th ni  - c Sửu tuyn bố khi c đủ mặt cả nh. B tru tro, b bảo rằng chnh c lm nhục gia phong, rằng c bi tro trt trấu vo mặt b. B khc, b chửi ầm nh cửa. Bố im lặng ht thuốc, mi sau mới ni: Chuyện xấu, chẳng biết giấu đi, cứ vạch o cho người xem lưng. Ci lng ny khng kho đến lc c Sửu đẻ, họ ko cả đến xem đứa b giống ai...". "Muốn xem ti cho xem chứ ! ti sợ g m giấu với giếm". "Hay hớm lắm đấy, c ln phố m xem, mấy hm nay đầu đường x chợ, đu cũng thấy tụ tập đm tiếu chuyện vợ chồng c. C khng ngượng nhưng m ti ngượng, ti nhục...". C Sửu ci nhn ci bụng sắp sửa vượt mặt lại khc. Nh buồn như c đm.

x

Thng chạp thứ hai, hoa chanh vườn ch Thao nở. C Sửu đ khng cn sai chạy sang ch Thao lấy hoa chanh nữa. Cỏ lc vẫn rập rờn xanh biếc một mu, ngn ngn lớp sng x đuổi nhau chạy qua, xn xao, khấp khởi. Heo may thổi lồng lộng buốt ln tận c. Lại mưa phn hay đổ vo buổi chiều tối, giăng mắc ln lng mạc một mn sương mờ dy đặc. B by giờ chỉ cn ngồi hong tay trn bếp lửa, hết sng đến chiều, hết chiều tới tối. Đm b ngủ mẹ cũng phải vi than dưới giường cho b. Lu b khng cn nhắc đi vo ci mng sau vườn nữa. Khoảng đất của b dền đất gi nở từng bng hoa xanh xm di ngoằng ngoẵng, chen chc với lũ cỏ hi hoa mu hồng hồng, l phủ một lớp lng mỏng nham nhm. Ci liếp ro mỗi lần gi lay l xiu vẹo chực ng. Phần ci cuốc chết, cn gy mẹ đ cho vo bếp đun, lưỡi sắt hm qua thằng cu Ki đ bn cho thằng đồng nt.

Con c Sửu xinh như tranh, chỉ mỗi tội hay đi dầm. Khng thấy xm lng đến xem mặt đứa b như lới bố, chỉ c ng Bnh chủ tịch khng con đến nhận thằng b nhưng c Sửu cười bảo: 'Ti đẻ, con ti, chẳng con ai cả".

C đặt thằng b vo ci ni bung mng trắng rồi ht:

Ci vạc my ngủ cho ngon Mai sau my lớn, tm cho ra gi ngoan m hẹn h...

C bảo:  My trng chừng em cho c nh! C chạy qung đi một t. Lu ngy nằm ổ, buồn qu ! " C vấn tc, trm khăn kn mặt, đi. Qu bữa c mới về. Từ ngoi ng đ nghe tiếng c oang oang: "Đin, ng Thao nh ny đin mất rồi". Mẹ tất tả chạy từ dưới bếp ln. C Sửu vừa tho khăn vừa ni: "Đn b khng chồng lng ny thiếu g. Lấy ai chẳng lấy, lại đi rước mẹ con con mụ Nền. Mang gng suốt đời m khng trnh khỏi miệng thế gian" . . .

, ra c Nền về ở với ch Thao. C Nền nh ở gần trường học, khng thấy ni c chồng nhưng c ba đứa con. Bọn học tr hay vo nh c xin nước uống, lợi dụng bứt tri đu đủ non, dăm quả ổi xanh trốn học chấm muối ớt, c đứa to tợn cn lấy cắp trứng g, bồng cả g mẹ. C Nền biết nhưng khng chửi, c khuyn bảo nhẹ nhng rồi cho về. Được thể bọn trẻ cng lm qu. C l đối tượng trong những cu chuyện của đm đn ng tụ tập khi rỗi ri. Họ đa pht vo lưng nhau đm đốp: "Em Nền ấy , cứ xuống xề kể lể nỗi bất hạnh l em mềm lng, cho tuốt...". Đn b khinh nhờn c ra mặt. Họ bảo c đĩ tho, họ bảo c khốn nạn. Quanh năm suốt thng, ngoi lũ học tr chẳng c ai tới nh c ban ngy ban mặt.

C Sửu lay gọi b, than thở chuyện ch Thao. B ngồi lặng im hong tay trn bếp, chẳng ra nghe, chẳng ra khng. Mắt b đục mờ như c phủ sương khi. B cười, ph hm lợi trống trơn sm sm. Lu b mới hỏi mẹ: "Thế bao giờ đến giỗ thằng Sơ ? Mẹ dại mắt, nhắc khẽ: "Ch ấy cn sống, đ về " " thế...". Mắt b nh ln một cht sng, rất nhỏ, rất mỏng, rồi nguội tắt nhanh chng, lại chỉ thấy sương khi đục mờ. Mẹ v c Sửu nhn nhau, khng ai ni.

x

Trong hơi may, trn những triền đồi hoang chỉ cn độc mỗi lũ trẻ chăn tru. Chng co ro trong o tơi, da ti xm giữa lồng lộng gi. Trn mun triệu l lc xanh xuyn qua lớp lớp mưa phn l trong trẻo, l ro rắt, l huyền hoặc tiếng so. Chưa bao giờ tiếng so nỗi niềm da diết đến thế. Khng đứa no ln tiếng. Chng nắm chặt tay nhau nhn về hướng ngi nh nhỏ bn kia đồi. Pha đ, một ln khi bếp mỏng bay ln, vẽ một đường cong mềm mại, rồi tỏa tỏa vo trong chiều muộn.

TTCN, 12-5-1996