TayHen

Truyện ngắn

 

 

TẨY HẸN

 

Phạm Trọng Luật

         

Ngy ấy cng say trong qun rượu

Sầu tư đ cạn rượu hồ vơi

Hai chng trai trẻ ca rồi ht

Bắt chước người xưa đề vch chơi... (1)

 

Gi luồn qua rừng cy thung lũng, lồng lộng đổ vo thn. Ở đy trời tối trong chớp mắt. Chỉ mới cuối giờ thn m mươi căn nh quy quần hai bn con lộ chnh đều đ kn cửa. Cả ci qun trọ tiu điều chơ vơ cuối lộ. Tất cả chm trong một mu đen - bao la, ẩm v lạnh.

Lo chủ qun ngồi chống cằm ngp di. Lo chỉ cn chờ người khch duy nhất kia đi ngủ để rt vo giường. Song người đn ng đứng tuổi, từ chiều đến giờ cứ khề kh bn hai chung rượu, vẫn chưa động đến đĩa thịt nai trước mặt. G chỉ lồng lộn, hết nhn chiếc ghế trống đến chn rượu chờ trước mặt, trn trề nước mắt.

Tiếng gi rt nghe chừng mạnh hơn, lẫn trong tiếng ngựa h. Cnh cửa trước mặt lo bỗng bật tung. Chng thanh nin khập khiễng bước vo, rồi quờ tay ra sau sập mạnh cửa. Ngọn đn dầu khng đủ sng để nhn r mặt anh ta. Nhưng ở tận gc đằng kia, người khch duy nhất trong qun bật phắt dậy, gạt nước mắt:

- Trời, hiền đệ! G ku to, sửng sốt nhưng mừng rỡ. tưởng khng bao giờ gặp nhau nữa...

 

- Hiền huynh!

 

Họ cng bước tới, để cng ng vo tay nhau. Người anh chới với như qu say, hơi khựng lại, nhn chằm chặp vo mặt em, rồi m hai vai lắc mạnh. Anh ta du người em đến tận chiếc bn cộc kệch của mười năm trước trong gc.

 

- Hiền đệ chẳng khc chi cả! G tiếp với giọng si nổi. t nhất về dung mạo.

 

- Thật ư?

- Nhưng sao ướt t, bụi bặm, thế ny?

 

- ệ ng ngựa, rơi xuống lạch. Người trẻ tuổi đp nhẹ như tiếng thở di.

 

D vai em, trng chng phong sương hơn, nhiều nt hon ton tương phản với g đứng tuổi. o quần đạm bạc, hơi lếch thếch c lẽ do ng ngựa. Mặt my xanh xao, tc cắt rũ xuống vai chứ khng bi ngược. Ống so vắt cho kiểu người đi săn đeo cung.

 

Vẻ phảng phất buồn, chng dn mắt ln vch như đang hồi tưởng hoặc tm kiếm. Người anh cũng quay mặt lại, giơ cao ngọn đn. Trn vch tường cũ kỹ, cu bẩn, hiện ra mấy hng chữ viết bằng than đ nhạt, rất kh đọc nếu khng thuộc nằm lng:

 

Nhớ Bạch Vn thn qun rượu ny

Nhớ ngy, nhớ thng, hẹn rồi đy,

Mười năm sau sẽ cng nhau lại,

Xem cuộc đời qua mấy đổi thay (1)

 

Bn dưới l ngy thng, nguệch ngoạc hai chữ k với lời thề thốt.

 

- Thật l ngng cuồng! Chng thanh nin bỗng cau mặt.

 

- Khng đu hiền đệ, g kia ni. Chng ta đng hẹn đấy chứ! Cũng ngy ny, thng ny Chỉ hơi trễ thi. Bao người cn sống được như cổ nhn? Phải uống mừng mới được. Qun chủ đu, mang thm rượu ra đy!

 

Gọi mi vẫn khng thấy tăm hơi chủ qun, người đứng tuổi cu nhu giờ ny cn đi đu, rồi loạng choạng vo bếp mang ra hai vại mới với mấy đĩa thịt. Họ nng chn ngang my.

 

- No, cạn chung! G khoan khoi thi thc.

 

Rượu được vi tuần, người em xem chừng bớt ủ dột song giọng vẫn mơ hồ chua cht.

 

- Ngng cuồng!

 

Người anh nhu my khng hiểu.

 

- Tự cao tự đại ...

 

- Khng đu hiền đệ. Chợt hiểu ra, g ci. Bọn chng dốt tuốt. Ngh cống g cũng thế thi. Hơn chi ta!

 

- Nhưng ta đ lm g hơn? Chng trai hỏi vặn.

 

ến lượt người đứng tuổi ly bệnh đăm chiu. G lặng lẽ nhn tay nải, đặt tựa cy đn trn bn bn cạnh. Mi mấp my định ni g, nhưng chợt đổi .

 

- ng thế! Nhưng ta cn thời gian. Phải giữ lấy hoi bo chứ! Giọng vỗ về nghe đ mang hơi hướm trch mc.

 

Chỉ c tiếng thở di đp lễ. Dưới nh đn nhợt nhạt, g nhn chăm chăm vo mặt người thanh nin trẻ hơn mnh gần một gip m lng đ đầy nghi hoặc, cố tm lại nt hăm hở của mười năm trước.

 

Họ đ thong gặp nhau ở trường thi. Rồi hai sĩ tử bị đnh hỏng v phạm trường quy lại khng hẹn m gặp nhau ở đy, trong qun trọ ẩn khuất ny. Tiếu tự thư sinh lạc đệ th! Hai nụ cười gắng gượng lm quen, dăm tiếng thở di hậm hực theo hơi men dần d bốc thnh những lời kh phch v một dự phng tm huyết.

 

- Biển xanh cn c ngy biến thnh ruộng du, m học hnh thi cử th mun đời vẫn thế! Cậu trẻ hơn than vn.

 

- Hừ, hết từ chương, trch c, lại cấm tự, kỵ hy! Chng kia bĩu mội phụ hoạ.

 

- thế th ta mắc lm g vo ci nợ lều chng hả hiền huynh? Giọng khi ny đ đổi thnh bực dọc.

 

- ng thế! Bọn ngh cống no c chi hơn mnh...

 

- Văn chương l của chung, trường thi l cuộc sống. Cậu con trai bỗng si nổi khẳng định.

 

- ng! Lưu danh văn miếu trăm năm sao bằng để lại một tc phẩm nghn đời? Chng kia gật đầu tn đồng.

 

- Nhưng hiền huynh ơi, phải lm g để c thể hon thnh một tc phẩm như thế? Cậu con trai chợt hỏi, giọng mơ mng đượm cht ưu tư.

 

- Ta sẽ đi khắp nơi, sẽ lm mọi nghề, rồi cũng c ngy... Chng vai anh đp, rồi hất hm. Thế cn hiền đệ?

 

- Ngu đệ sẽ tm một nơi thật hẻo lnh, để nhn suốt chỉ một ci chữ tm b ẩn! Cậu trẻ tuổi đp như một đạo sư gi khổ hạnh.

 

- ấy! Khng hẹn m hai định lại bổ tc cho nhau đấy! Sau một thong sững sờ, chng đn anh hn hoan kết luận. Ci tc phẩm lưu danh thin cổ kia biết đu chẳng l của hai ta viết chung!

 

Thế l họ kết nghĩa anh em, bắt chước người xưa hẹn đến ngy ti ngộ, mỗi người sẽ kể cho nhau nghe những biến đổi trong cuộc sống ring tư, trn con đường thực hiện mối hoi bo chung to tt ấy. Hoặc c khi, lc đ, mỗi người cn mang theo cả ci tc phẩm chờ đợi kia cũng nn.

 

Quyết định đổi đời ghi trn vch qun một sng đầy my trắng tung tăng trn bầu trời trong xanh, chỉ cần hai chung rượu với vi nn nhang l Bạch Vn thn v Qun Hẹn đ nghiễm nhin trở thnh tn gọi của chỗ qua đường một ngy. Từ ấy, người xui Nam, kẻ ngược Bắc, họ như đi tnh nhn trng ngng tin nhau.

 

My thn Bạch Vn đ thay hnh đổi dạng bao lần qua suốt mười thu? ng ngy hẹn, g đứng tuổi trở lại qun rượu từ sng, tay m đn, tay xch chiếc tay nải nặng trĩu, c lẽ đựng tc phẩm đời mnh. Sau vi cu hỏi han, chừng như sốt ruột, g dặn lo chủ qun đặt bn, dọn sẵn rượu thịt, rồi ln yn đi đu mất. ến qu giờ ngọ, g mới trở lại qun ngồi lặng lẽ bn vại rượu. Thời gian cng qua, g cng vật v chờ đợi, khng ăn uống g, chỉ vừa khề kh vừa tức tưởi trong tiếng nấc. ến khi mu đen bao trm vạn vật, th cố nhn mới đến, nhưng lại mang theo ngọn lửa rực của hoi nghi. Tốt hơn cả l đừng ni g, ngoi việc cổ động tinh thần cho nhau.

 

- Hiền đệ xem, ngu huynh cũng thế, đ lm được g đu? G vỗ về.

 

- Mười năm ny khng đủ, ta lại hẹn nhau mười năm nữa sao? Chng thanh nin hỏi, giọng ngần ngừ.

 

- ng thế! Tc phẩm để đời no m khng ăn thời gian? ... Song chỉ cần c một m thi! G ni tiếp.

 

- Miễn l tuyệt tc. Người trẻ tuổi buột miệng, khng hiểu như cu hỏi hay lời tn đồng.

 

- ng, phải l tuyệt tc. No, cạn chung! Như lần trước, g đn ng kết luận.

 

Chng thanh nin nghe tim mnh rộn rng trở lại. Họ lại khề kh, tiếp tục kể cho nhau nghe những v thường của cảnh vật, của kiếp người. Họ nhắc nhở nhau giữ nguyn hoi bo, ci khng thể đnh mất nếu muốn để lại một vết tch đủ năng lực cầm cự với thời gian. Họ cười đa, ngm nga, đn so đến qu giờ t th chng trai bỗng đổi nt mặt, rồi nghim giọng:

 

- Hiền huynh , c hai điều ngu đệ rất tha thiết ...

 

- ...Thứ nhất l xy dựng tc phẩm của đời mnh, chng thanh nin ni tiếp khi thấy kẻ đối ẩm ngước nhn với nh mắt chờ đợi, nhưng sao cng viết cng thấy khoảng cch xa thm, cứ viết xong lại x đi ...

 

- Cn điều kia? G đn ng khng dấu nổi sự t m.

 

- Thứ hai l đến qun hẹn ny, nhưng ngồi đy rồi m sao vẫn thấy như chưa đến!

 

- H h! Ci trước th chỉ cần kin nhẫn thi. Cn ci sau th c chướng ngại g, g ni nửa đa nửa thật, hiền đệ cứ chỉ, ta gỡ cho. H h!

 

- Hiền huynh ti sức bao nhiu? Hoạ c l Trời!

 

- H h! Cứ ni! Cải lo hon đồng, ci tử hon sinh, g g ta cũng lm được tuốt!

 

Rồi g cười rống ln như khc, v cớ. Cười như bỗng nhận thức được tất cả sự ngng cuồng của cu ni. Khc như chợt cảm biết tất cả ci hữu hạn bất lực của nhn sinh. Cười rung cả người đến nỗi bật ngửa ra sau. Khc như đin dại trn chiếc ghế đổ dưới đất, nước mắt rn rụa. Chng trai cũng khanh khch cười khc theo. Rồi họ nằm gc chn ln bụng nhau m cười, m khc. Cho đến khi cng thiếp đi trong giấc ngủ mỏi mệt của trẻ thơ.

 

*

 

Khi người đn ng giật mnh ngc dậy th mặt trời đ ln cao. Trn bn cn đầy những chung, vại, đĩa, đũa. đy ngổn ngang vi chiếc ghế đổ.

 

Chng thanh nin đ ra đi từ tiếng g gy đầu tin. Khi người v ngựa đ lững thững rời sn, g mới tựa cửa rưng rưng nhn theo cho đến khi cả hai mất ht trong mu đen cn dy đặc sương m. Rồi g trở vo gục đầu trn bn, vai rung bần bật cho đến khi lại đổ xuống khng cn biết g nữa.

 

By giờ g ngồi bắt cho chn, mắt nhắm nghiền như đang định thần hay hồi tưởng những g đ xảy ra suốt ngy hm qua, chẳng buồn để tm đến lo chủ qun đang chằm chặp nhn người khch duy nhất từ cửa bếp với vẻ v cng i ngại. G ngồi như thế lu lắm mới đứng dậy sửa soạn đi, nhất định khng ăn uống g.

 

Mắc tay nải ln g yn ngựa, g dng dạc gọi:

 

- Qun chủ đu, ra cho ta hỏi cht việc.

 

- Qu khch c điều chi sai bảo? Lo chủ qun hỏi, mắt hấp hy nghi ngại.

 

- Lo bn lại cho ta ci qun ny! G ni như ra lệnh.

 

Lời tuyn bố thẳng đuột xc nhận với lo chủ qun rằng người khch ny l kẻ đin. Lo đ ngờ thế từ tối qua. Khi ngọn gi độc thổi bật cnh cửa, đập thẳng vo người, lồng lộn trong qun rồi sập cửa lại, lo cảm thấy mặt my xy xẩm, hai chn khuỵu xuống, rồi nằm bất động lun dưới gầm bn trong một gc. Nhưng lo khng m, lo vẫn đủ tỉnh để nhn thấy tất cả mọi việc...

 

- ủ khng? G rt từ tay nải ra một gi đầy, cả vng lẫn bạc.

 

... Người khch ny cũng trng độc như lo. Ở gc pha bn kia, cạnh cửa sổ, y ma may, ăn uống, đối đp, đn ht, cười khc đến gần sng mới ng xuống ngủ thiếp đi cho đến trưa. By giờ y lại muốn mua lun cả ci qun hoang phế của lo, m trả những ngần ấy! Như sợ kẻ đin đổi , lo chụp vội lấy ci gi.

 

- Nhưng ta đặt một điều kiện...

 

G ni tiếp khi thấy lo chủ qun trố mắt dọ hỏi:

 

- Chốc nữa, khi ta đi khỏi đy, lo phải đốt ci qun ny cho ta. Muốn lấy chi th lấy, nhưng phải đốt hết...

 

Rồi g nắm tay chủ qun, li vo trước bức vch c bi thơ:

 

- ... trừ tấm vch ny. Chiều nay ta trở lại. ể cho ta một t nhang đn.

 

Lo khng biết lm g hơn l vội v gật đầu.

 

G vỗ nhẹ đầu ngựa ni tuấn m dẫn ta trở lại chỗ hm qua. Như quen đường, n từ từ cất v rồi sải theo lối mn dẫn tới vng đo ni pha Bắc. Vi dặm sau, n ngừng trn một bờ vực. Chung quanh khng một ln khi, một mi tranh. G do dc nhn quanh, rồi mon men đến mp vực tm đường xuống. G ngừng lại trước nấm mồ sơ si ngay cạnh xc chng thanh nin. Ci xc vẫn chưa c mi, nhưng ẩm ướt v dnh đất.

 

Tr nhớ của g cn đậm nt cảnh vật v sự việc hm qua. Biết mnh tới trước, g bỗng nảy ra định chận đn người em kết nghĩa sẽ đến chỗ hẹn từ phương Bắc. Một con ngựa v chủ cứ quẩn quanh bn bờ vực hoang vắng ny như muốn ku cứu xui khiến g t m nhn xuống. C ai bị thương nằm ngang lạch nước dưới kia. G đ xuống tận đy để rụng rời, lạnh tot người khi nhn ra xc chết chnh l kẻ hẹn h với mnh. au đớn đến chết lặng một lc lu, g đo mồ chn bạn với một khc đ nhọn. Cũng với mảnh đ ấy, by giờ g đo su thm, khẽ khng đặt xc chng thanh nin vo, rồi lăn từng phiến đ nặng nề đ ln. Quỳ bn cạnh, g dặn trong tiếng nấc:

 

- y l lần thứ hai ta chn hiền đệ. Từ nay hy ngủ yn.

 

Khi g trở lại thn Bạch Vn chiều hm ấy với hai con ngựa, Qun Hẹn chỉ cn l đống tro m ỷ. Song tấm vch vẫn đứng sững đấy, cy đn dầu với một b nhang bn cạnh.

 

Xuống ngựa, g nhặt một mảnh than gạch cho bi thơ hai lần, đốt ba nn nhang rồi lầm thầm khấn:

 

Tha cho ta ci tội đại ngn! Tc phẩm nghn đời chỉ l một mn nợ m kẻ yu chữ nghĩa tự trng vo cổ, để v tnh lm mnh bại liệt. Hiền đệ viết rồi lại x. Cn ta th chẳng viết chi được nữa, lm đủ mọi nghề rồi trở thnh ph thương tự bao giờ cũng chẳng hay. i bun chuyến ny về, ta đến thẳng đy, định ni với hiền đệ như thế. Ngờ đu chỉ gặp đặng ci tm can khắc khoải của hiền đệ bn ci kia, ta hổ thẹn khng dm th thật! Thi, từ nay ta xin rũ nợ... Tha cho ta ci tật hẹn h. y chỉ l một tr chơi m kẻ đa tnh tự đặt ra, để chẳng lập tm m thnh ra hnh hạ người, dằn vặt mnh. Cổ kim đ c ai với ai thật sự ti ngộ đu, dẫu cho trở lại đng nơi, đng ngy? Bởi kẻ hẹn với người đến c bao giờ l một? Người hẹn với hiền đệ năm xưa l thi nhn, kẻ đến nay l thương gia. Kẻ hẹn với ta trước kia l người dương thế, kẻ đến với ta hm nay đ thuộc về ci m. Thi, từ nay cho ta tẩy hẹn.

 

Trời chưa tối hẳn. Trn yn ngựa, g giơ cao ngọn đn trước vch tường, nhn hai chữ k với lời thề dưới bi thơ hẹn năm xưa lần cuối cng. Rồi g nm cả cy đn vo chn vch đất. Ngọn lửa b theo vết dầu, chạy dọc chn tường v bắt đầu từ dưới liếm dần ln. Cng với những hnh ảnh chập chờn của ci thuở ngng cuồng m lửa đỏ đang gọi về, bn tai g bỗng văng vẳng tiếng ai cười đa cảnh bo:

 

- Thề như thế m cũng thề hả hiền huynh? Chng thanh nin lặp lại cu g vừa viết trong trng cười giễu cợt. Chỉ c ci chết mới ngăn huynh đng hẹn!

 

- Th hiền đệ cứ thề độc hơn đi no!

 

- Xem đệ thề đy ny. Từ mảnh than giằng lấy trong tay g, hiện lần trn vch từng con chữ định mệnh. Dẫu chết rồi, đệ cũng sẽ đng hẹn!

 

 

 

Phạm Trọng Luật

HỢP LƯU, 6 & 7/2001

 

 

 

 

___________________

 

(1) Trch v mượn từ một bi thơ cổ thời trung học, khng nhớ tn (Hạnh Hoa Thn?, Lớp tang thương?), của ai v do ai dịch (L Bi?). Mong bạn đọc thng cảm.