LeVat

Mai Ninh

 

 

Lễ Vật

 

 

Gửi chị Ming, những ngy NT.

 

 

Sấm bưng trn ngọn đảo lc gần su giờ sng. Khng c n, vị sư gi cn thiếp m man, mấy hm trước ng thầy Tu sang cha biếu sư thang thuốc gia truyền giảm đau xương cốt. Phải một hai pht, sư mới nhận ra trời đang chuyển ging. Khng chỉ tiếng sấm ng ng m bọn ch cũng đương thi nhau sủa rần rộ khng ngừng ngoi sn. Sư ngạc nhin, sao khng ai trong cha qut ch? C khch no viếng cha giờ ny? Mỗi sng thức dậy, ch Tư li xuồng chuyn chở khch sang đy cn phải đưa vợ ra lng chi lấy c. Vị sư gi lồm cồm chống tay vo tường ngồi dậy, ngước nhn mặt đồng hồ tối lờ mờ, rồi với đẩy cnh cửa sổ. My đen đng thnh trn đầu những cy xoi l đang xoay trong gi. Sư chợt nhận ra lũ ch khng sủa m tru ln sợ hi. Con mực đầu đn nghe tiếng động biết sư đ tỉnh, đập chn co từng lt dữ dội vo liếp cửa. Mi sư mới xỏ xong đi dp, tm được cy gậy chống đi ra. Con mực đ chực ngay bn ngoi, n khng lại liếm tay mừng như thường lệ m vội vng chạy xa vi bước, đầu v đui ngỏng cứng, hai con mắt trợn trừng. Bỗng n xoay thn chạy ra pha ra đảo c tượng Qun Thế m đứng nhn ra biển. Lũ ch cn lại cuống qut đằng sau. Con mực chợt dừng, quay ng đăm đăm vị sư gi, mm tru cao, giục mau theo chng.

Trước khi lần bước theo bầy ch, sư ng qua chnh điện, lại cng ngạc nhin trước cnh cửa đng kn, tri với thng lệ giờ ny đ mở v hương đn sẵn sng cho thầy trụ tr tụng kinh kho sng. Thầy trụ tr l đồ đệ của sư, lun thức dậy lc năm giờ cng ch điệu, mở cửa sau ra vườn tĩnh toạ rồi tập kh cng dưới chn Bồ Đề Đạt Ma. Khng lẽ by giờ thầy vẫn cn ngồi đ? Sư gọi ch điệu, chẳng ai trả lời. Trời chưa mưa nhưng my x thấp, khng gian đục v thiếu mặt trời, sương muối đm cn đọng trn cy cỏ, đất đ. Hương thơm hoa l vẫn thoảng khắp cảnh cha từng sớm mai, vậy m hm nay ngột ngạt nặng nề, chng mi biển. Đn ch nhảy phom phom qua cc tảng đ. Thỉnh thoảng chợt nhớ vị sư gi gầy ốm đang lần d từng bước kh khăn, chng ngừng lại chờ, miệng tiếp tục sủa lin hồi lm đầu sư căng bức. Sư muốn mắng chng im nhưng chẳng cất được tiếng, nỗi lo sợ c việc g nghim trọng đ xảy ra trn đảo muốn cắt đứt hơi thở v lm đi chn yếu ớt cng xiu chnh trn đ ẩm gập ghềnh. Khi vị sư gi biết mnh khng thể bước thm được nữa th cũng l lc lẫn trong m sng ồ ạt tiếng người văng vẳng. Cch mấy thước xa, t o trắng của Đức Qun Thế m bay trong gi.

Lc sư mở mắt ra, thầy trụ tr v ng Tạo đang xốc vai m chn, kh nhọc gấp rt khing ln một thn người quần o ướt đầm đa, ci đầu trn gục cằm xuống ngực, hai bn chn co rt ti tm. Mấy con ch hết sủa, leo đ chạy trước hai người một khc. Ni c Tm Phước đang xoa bp thi dương cho sư, miệng lầm rầm tụng kinh. Sư ra dấu cho c đỡ mnh dậy, đi theo thầy trụ tr v ng Tạo. Khi họ ln đến nơi đ c ba người cứu thương do thằng con trai ng Tạo, vẫn đưa cha qua cha sng sớm, trở sang kia bờ gọi tới. Họ đang gấp rt cng nạn nhn xuống thuyền vo đất liền. Sư chỉ kịp nhn thấy, trn khun mặt người thanh nin gắn ci chụp kh ốc-xy, vnh mắt khp v một vầng trn tươi phẳng lạ lng.

***

 

Ch điệu vo tu ở ngi đại tự của thnh phố được bốn năm th về hn đảo ny. Cha trn đảo xy cch đy mấy mươi năm, khng cổ cho lắm nhưng lụp xụp, tuy mấy cy cột vẫn vững chắc m mi ngi xnh xao, cửa cổng xiu xiu trong gi biển. Chnh điện chỉ đủ chỗ cho chừng mươi mười lăm thiện nam tn nữ vo lạy Phật, hậu liu cng nhỏ xu. Nhưng hai bn chi rộng hơn, một bn l chỗ ngủ của ni c Tm Phước, c đ gi nhưng vẫn ngy hai buổi lo cơm nước v xi ch những ngy vi Phật. Bn kia ngăn lm hai phng cho n v Thầy. Trước kia n nằm gian trong để yn tĩnh nhưng một năm nay ngồi dậy đi đứng qu kh khăn, ng Tạo đ bồng n ra phng ngoi. Người ta ng dng n cong queo quay mặt v vch im lm, đon l n ngủ, nhưng chẳng ngờ thỉnh thoảng n thốt ln bất chợt :

- A Di Đ Phật, lu nay khng thấy ra cha, mấy ci xuồng đ đủ tiền sơn sửa lại chưa?

Người đi ngang vội vng chắp tay lạy rồi gh xuống th tho bn tai n mấy tiếng. n giơ tay đập đập trn chiếu ra chiều an ủi. Những ngy đầu mới tới cha, ch điệu cứ chăm bẳm vo hai bn tay lớn qu khổ, nhất l so với thn hnh b nhỏ của n. By giờ n gầy cheo choắt, chng lại cng xương xẩu, treo lủng lẳng ở đầu hai cnh tay di qu đầu gối. Ngy nhỏ, cha đ chỉ cho ch nhn tay v tai Phật Thch Ca, ch cho đ l dấu hiệu của những con người thấu hiểu nhn sinh, từ bi bc i v đ ln sờ hai di tai dầy của tượng Phật.

Sng no ch điệu cũng thức dậy đng năm giờ, c Tm Phước ku ch l đồng hồ bo thức. Ch rất thch chỗ mnh nằm trong một gc hậu liu, dưới khun cửa t v, bn ngoi l cy mộc lan. Con trăng hạ tuần thường ngả xuống trn những đi hoa tm lung linh. Từ ngy về cha, ch được giao nhiệm vụ qut dọn chnh điện, chm đn chm tr sng sớm, cn lại suốt ngy l chăm sc cả khu vườn trn đảo. Cuối chiều cơm nước xong, nếu Thầy khng đi vắng th ch được nghe giảng kinh, bằng khng ch ngồi học với ni c đến chn giờ khuya rồi tắt đn đi ngủ. Trừ ngy rằm mồng một hay Phật Đản đng đc tn đồ từ đất liền ra, ồn o tiếng người v chung m, cuộc sống đều đặn như thế. Chỉ c hương hoa, nhang trầm cng mi v sng gi của biển, nhưng ch điệu vui. Trong bộ quần o nu, với ci nn vải rộng vnh trn đầu ch lăng quăng giữa những cy xoi lượm tri cn xanh đ rụng, hi tri ửng mu cng Phật hay để dnh trn đống l kh chờ lm lộc cho phật tử đến cha. Ch chăm chỉ cắt tiả l hoa, tr chuyện với cy cỏ để chng tươi vui đm chồi mọc l. Cha ch hay than:

- Qu mnh đất cằn kh khốc, mạ con hồi cn sống thm trồng mấy cy vạn thọ để c bng cng Phật m cy mọc ln rồi quắt lại. Nắng chang chang

Tuy thế, chẳng biết tự lc no, cứ lối bốn năm giờ chiều khi con nước bắt đầu rt, chiếc xuồng my của ch Tư khng cn thể chở khch sang cha, mọi sự trở về tĩnh lặng th ch điệu bỏ vườn cy, nhảy qua những mỏm đ, xuống ra đảo để đứng ng mng lung. Dưới chn sng đập tung bọt trắng, chung quanh đ nu nhẵn thn ng đượm ln dưới nắng cuối ngy, v trn trời rin rt tiếng yến rủ đn về tổ. Xa xa, hn đảo đối diện mum mp như con ra đen nằm giữa hong hn đỏ cạch. Lc ấy ch ưng hut so nho nhỏ, một điệu g đ nghe mấy đứa con trai hut sau lưng cc c gi tung tăng sang cha ngy hội X tội vong nhn. n khng ra được đến bờ đ, Thầy v c Tm Phước giờ ấy cũng chẳng ai rảnh để xuống chỗ ny, nhưng ch điệu e họ bất thần ku ng Tạo ra đy tm ch. Đ một hai lần ng hiện ra sau lưng, chẳng ni g m mắt nhay nhy, vnh mi ngậm miếng thuốc vấn trễ ra chế diễu. Cũng may ng khng hỏi ch học ở đu mấy ci điệu ty phương đ. Khi trước cha ch ưa thổi so, ng cng ch ln đồi ct với con diều nan.

- Người ta thả diều so ở đồng qu, đồng mnh nứt nẻ, diều kht nước khng ht được con , thi để cha thổi cho con thả diều.

Hm đưa ch từ vng đất cỏ khng sống nổi đ vo ngi đại tự, ng ln mạng dy diện giăng chằng chịt trn cc nc nh thấp cao lổn ngổn của thnh phố cha đ thở di:

- Trẻ nhỏ ở đy chắc khỏi biết mặt mũi con diều.

Nhưng thằng con vội vng ku:

- Coi ka! c diều đ cha.

Trn ngọn cột đn, cnh diều giấy mắc nghẽn giữa mấy sợi dy điện, thn hnh rch tươm bươm nhưng ci đui mu vng bị đứt cn một khc lất lay, khắc khoải trong gi.

 

Ngy ấy ch điệu đu ngờ mnh cũng mắc kẹt trong ngi cha đồ sộ ấy như con diều kia. Từ mười hai đến mười su tuổi, gọi l tu trong cha nhưng ch chẳng lm g khc hơn l qut sn, phụ bếp hai ba tiếng đồng hồ mỗi ngy, cn th tha thẩn ng những đứa thiếu nin cũng ở cha như ch, chạy ra chạy vo chẳng biết lm g cho hết thời gian, ngoi vi lc tập g m v nghu ngao học kinh m khng hiểu. Cc buổi giảng kinh cng lc cng hiếm, kể từ khi sư thầy của cha ch bị bệnh mất. Sau ngy mạ ch chết, cha thường xuyn vo lm cng quả cho cha ngoi lng, cha khng tu nhưng trở thnh một cư sĩ mộ đạo thuần thnh. Sư thầy l người đạo hạnh, dn lng ưa đến ngồi chụm dưới gốc cy si nghe thuyết php. Ch cũng theo cha ngồi đ, từ năm su tuổi cho đến hm cha về hỏi ch c ưng theo sư thầy vo tu ở cha trong thnh phố. Sư thầy khng cho ai biết v sao bỗng nhin phải bỏ cha lng, nhưng đ nhờ cha trng chừng trong khi chờ đợi c thầy khc ra thay. Cha trực nhớ tới thằng con nn xin cho n đi theo, cha vẫn nghĩ rằng n c căn tu.

Tiễn thầy của mnh v con vo tận thnh phố mất hai ngy đường rồi cha trở ra qu. ng ở biệt ngoi đ cho đến hm nghe tin sư thầy qua đời, mới lật đật v chịu tang v thăm con. Ch điệu vẫn nhớ dng cha ngồi trn bực xi măng, nhn ra khoảng sn đất kh rang, ống quần vải rộng cng lm r lng chn gầy đen sạm. Ch cũng ngồi xuống cạnh, nắng quơ ln những sợi tc xm của cha một thứ nh hiu hắt. ng đ chp miệng thở di khng biết bao lần khi từ tấm ghế bố của ch điệu, ng sang mấy đứa thanh nin đang ngủ trưa bn cạnh, chng tu trong cha m sao tc tai lởm chởm, tay chn thừa thi. Khi chng ngủ đ đnh, ban ngy họp nhau dăm ba đứa hoặc đ cầu, hoặc lm những việc lặt vặt loanh quanh trong cha, đầy vẻ nhn cư thất lạc. Cha nhn họ rồi ng lại thằng con, nh mắt dọ hỏi hoang mang. Đấy l cha khng biết c những buổi tối mấy anh ny ln rủ nhau ra khỏi cha, trước cn đứng men men ở cổng ng phố phường xe cộ, sau đ đi xa hơn đến gần khu chợ v bến xe. Ch điệu đi lần khng cưỡng được cũng đi theo. Mới đầu thch th ng ngang ng ngửa con người nh cửa, nhưng sau ch cảm thấy mnh lạc lng. Nhất l bữa ra tới nh ga, người đi kẻ đến giỏ xch thng khun vội v chen lấn. Quang cảnh đ khng những lm ch điệu nao lng m cho cả bọn, đa số mấy đứa bạn tu của ch cũng từ lng qu về đy. Tiếng tu hụ gọi ku thc bch, ch chỉ muốn được leo ln, con tu sẽ ngược bao nhiu dặm đường đưa ch trở về căn nh nhỏ cheo heo cuối xm. Hnh khch lẫn đm người bun bn ở nh ga lươm lươm ng mấy ch thầy cha tay khng lơ ngơ. Đứa bạn hơn ch hai tuổi, ngơ ngẩn khng dm chừng nn đ đm vo thng tri nhung rớt tung to. Con b bn hng chẳng ngần ngại ku tht ln:

- Quỷ thần ơi, mắt mũi đu khng ng trước ng sau, tu th ở trong cha thỉnh chung g m, mắc mớ g ra đy ph lng ph xm...

Ch cng cc bạn vội hớt đống tri nhung ln, nhưng hơn nửa đ rơi vo vũng snh đặc quệt, chng nằm đ như những con ruồi khổng lồ đen xịt. Cả bọn gom mấy đồng c trong người, khng đủ tiền bồi thường, mặt ti mt. Tối hm đ ch nằm ngay đơ trn ghế bố nhưng lại thấy mnh vật v như xc diều mắc giữa dy điện. Cha đứng đu đ muốn gỡ ch ra m mi khng xong, ng khụm xuống giữa dng xe khi xả mịt m.

 

***

 

Cứ vi bữa ng Tạo mới nhờ con trai cng mnh mang nước ngọt v gạo củi sang cha một lần. Ngọn đảo khng cao lắm, nhưng ng chẳng cn khoẻ như xưa, vả chăng phải hai sức trai cỡ thằng nhỏ v ch điệu mới khun nổi mấy thng nước uống leo từ bến ln cha. Chứ ring ng, hầu như ngy no cũng qua, gặp nước rng ng chờ xuồng ch Tư, chiều biển cạn ng xắn quần lội trở về, chẳng nhờ tới ci thuyền thng của mấy người đn b ra đ bắt ốc. Dạo xưa hồi n cn khoẻ, ng Tạo m nghe ci giọng khn khn của n cắt nghĩa chuyện thế sự. Mỗi ngy ng đọc bo, nghe đi trước khi sang cha. n mắt km nn t đọc, nhưng nằm trn giường với ci đi st bn tai, vặn bắt hết ln sng ny qua ln sng khc. ng Tạo chẳng biết bao nhiu nhưng sao chuyện g ng mới hở mi l n cũng đ biết rồi. Ch điệu lc mới v tu khng quan tm, nhưng dần dần ch cũng mong chờ những cu chuyện của n vo giấc trưa, sau khi thọ trai. n nằm trn vng, ng Tạo v ch điệu ngồi ghế đẩu hai bn, thỉnh thoảng c thm c Tm Phước nếu c khng phải loay hoay dọn dẹp trong bếp. Sư thầy trụ tr lun mỉm cười khi bắt gặp hai ci đầu, một đ điểm sương một trn trơn, gục gặc l th.

Thực ra, ch điệu ham được nghe thầy trụ tr của ch thuyết php cn hơn nghe n nữa. Đối với Thầy, ch tm thnh ngưỡng vọng. Khch lễ cha gặp ch trong vườn hay dưới ra biển, thấy ch nhanh nhẹn thường đứng lại hỏi thăm, lc cu chuyện vn đi xa hơn ch hứng phấn kể v đi lần khng đừng được ch thốt ln :

- Thiệt khng biết ni lm sao cho hết, chứ Thầy con giỏi v cng, ai cũng nể trọng. M khng phải chỉ giỏi về kinh php, Thầy cn biết tường tận bao điều trn thế gian.

Ch cn nhớ rnh rnh năm ngoi, mấy ng cầm quyền chức vị đ ra tới ngi cha khuất lnh ny. Nhưng mỗi lần, nếu Thầy của ch đang tụng kinh hay bận ni chuyện với bất cứ một phật tử no th Thầy vẫn điềm nhin lm cho xong việc rồi mới tiếp họ. Thầy khng bao giờ tỏ ra khm nm, sợ sệt, phong thi Thầy điềm tĩnh an nhin. Đối với ch điệu, thầy trụ tr l người chn tu thng thi m mỗi khi nghĩ đến cha, ch mơ ước mnh sẽ học được ở Thầy d một phần nhỏ thi, để lấy đủ vốn liếng tr huệ rồi trở về trng coi cha ngoi lng với cha. Từ hm ch về tu ở đảo, cha an tm hơn. Tuy thế lu lu thư thăm con vẫn khng qun nhắc nhở : Tu khng phải l v ở trong cha, tu l phải học hnh đạo l.

Một thời gian nay, ng Tạo để thấy ch điệu lắm lc tư lự, đầu c đi đu. C khi trời sụp tối, c Tm Phước đ dọn chn đũa ra sn, cn ng quẩy ci ti vải ln vai sắp ra bến về nh m vẫn phải chạy ngược bờ đảo để gọi ch điệu trở ln. Từ trn chồi đ cao nhn xuống, ch điệu đứng thẳng băng, khng đụng đậy, ci nn vẫn chụp trn đầu dẫu chẳng cn một vệt nắng. Tuy vậy, vốn qu quen thuộc, ng Tạo nhn ra cả tm tc nhỏ, di khng qu bốn phn ch điệu vẫn giữ lm đui sau t. Ghềnh đảo phi ty ny mở ra đại dương, sng mạnh hơn cc mặt khc, n trở thnh giang sơn ring của ch nhỏ. Vứt ci x đựng dao ko tỉa cy, xẻng cuốc xới đất trn đ, rồi hoặc kiếm một tảng bằng phẳng nằm ngửa nhn trời hut gi hoặc ngồi th chn trong mảng nước sủi bọt, tay cầm cuốn sch học kinh. Thỉnh thoảng ng Tạo thấy ch c cả vi trang nhật trnh của khch thập phương dng gi bng v tri cy đem sang cng Phật. Nhưng ci kiểu đứng sững người, mặt hướng về hn đảo con ra trước mặt thế ny thật lạ. Chẳng lẽch ngng sang bn đảo ấy để nhớ lại mấy lần gần đy ng v ch đ bước chn qua đ? nghĩ ny lm ng Tạo xốn xang, ray rứt. Gần một năm qua, khi mặt trời đỏ thắm đ ln vo biển, bng tối chm ln mn nước mnh mng th cứ nhn sang, sẽ thấy bao nhiu sao trời dường rơi tụm hết xuống hn đảo ấy. Mu ra lặng lẽ, tăm tối khi xưa by giờ chiếu nh xanh đỏ nhấp nhy rộn rng. Chỉ nhn từ xa đ tưởng nơi đ l thin đường, huống chi

 

***

 

Khu vườn mở ra bất tận dưới bầu trời sng rực, khng một vắt my. Chưa bao giờ ch điệu chi mắt đến thế, chịu chẳng nổi ch ko chụp vnh nn. Nhưng chỉ vi giy lại giở ln, ngỡ ngng nhn cảnh tượng. Bn cạnh, ng Tạo cũng đứng chết lặng, ng đ bị thi min. Bỗng đu một cơn gi mạnh lốc ln, đẩy cả thn ch lao về phi trước, vượt qua vm cổng mở lớn. Hai chn ch hổng cao, đầu bay theo ci nn. C tiếng ng Tạo thất thần gọi cản đằng sau, nhưng ch vẫn cứ phng vt vo trong khu vườn. Những tng cy l to hơn ci rổ quạt o o vẫy gọi. Cc con chim lng cnh rực rỡ ẩn trn ngọn vụt tung ra, đảo vng quay lộn lm một mn lun vũ, chng rc ln những m thanh chi loạn của một dn đồng hỗn hợp tưng bừng. Cả thn thể nhẹ tnh, o quần phơ phất, ch lướt qua bao bụi hoa. Rất nhiều loại hoa m hnh thi lẫn sắc mu cng hương thơm ngo ngạt thật lạ lẫm, ch chưa từng biết. C bng trn xoe như quả cầu m xanh biếc, c bp đứng thẳng một mnh cnh tm lịm sẫm đen vừa vương quyền vừa khắc khổ yu ma. Rồi giữa những chuốt l cứng ngắc đầy gai, cc cọng hoa vươn cao cả thước, cnh xo nhiều lớp tua tua như vy nng vũ nữ. Bao kỳ hoa cy cối ấy hẳn đến từ một miền đất đai rừng rậm no xa thẳm. Tuy thế, hnh ảnh quyến rũ nhất chnh l thảm cỏ mịn mnh mng. Từ nhỏ xu ch hằng ao ước được nằm thnh thang trn đồi cỏ, nhưng qu nh ch ton ct oằn trong nắng gi. V tới thnh phố cỏ c mọc ln cũng nt dưới chn người, ln đến cha trn đảo th đ nhiều hơn đất nn cỏ mọc vi cụm loi choi ngho nn d ch đ mất cng tưới nước. Nhưng ch khng biết lm cch no để rớt xuống bi cỏ, lực đẩy cứ tốc ch bay tới, lao theo hướng mấy căn nh trng lệ xa xa. Bờ tường trắng tinh, khung cửa sơn xanh, mi ngi đỏ thắm v bao tn d xinh xắn mọc ln như nấm quanh ci hồ nước trong mu ngọc. Thấp thong những con người nhỏ cht bơi lội trong hồ tung tăng. Cng lại gần ch điệu cng thấy thế giới ấy hoang đường, nhưng ch giật mnh khi nhận ra một dng người rất quen thuộc đang cầm cy vợt di đập những c banh đm đốp. Đột nhin một quả banh nhắm vo hướng ch phng vụt ln. Ch hoảng sợ chưa biết lm sao trnh n th gi đằng sau đ thổi tốc ch xuyn qua khung cửa knh to nhất trn tầng lầu cao của ngi nh chnh giữa. Triệu triệu mảng knh bắn tung, tiếng người ku la oai oi. Ch điệu thấy ci thn thể ghim đầy miểng thuỷ tinh nhọn hoắt của mnh đảo lộn mấy vng, rồi rơi. Rơi, rơi mi. Cứ thế. Chẳng ngừng.

 

Mồ hi đầm đa mảng lưng, ch điệu lảo đảo ngồi dậy trong bng tối. Đm m u. Thng chn ở ba giường, hai tay gh mp chiếu, ngực trĩu nặng, ch cố lấy lại hơi thở. Mi lu ch mới hơi định thần, để nhận ra đốm sng thu lu sắp lụi của cy đn dầu trn ngai thờ sư tổ Huệ Tn sng lập ra cha. Con tắc k thường b tới b lui giữa hai cy cột treo phướn ở gc kia hậu liu, đm nay khng nghe tắc lưỡi. M ch cũng chẳng nghe ra được tiếng sng lẫn l xoi r rầm than thở. Ch biết mnh đang ngồi giữa đm v ở đu, nhưng đồng thời những tia sng chi lọi v sắc buốt của mặt trời cng miểng thủy tinh vẫn chẳng ngừng đm nhi vo mắt v mng tang. Bụng ch quặn từng chặp, tri banh trong giấc mơ vẫn tiếp tục bắn trng bao tử. Mỗi c vợt của cậu thanh nin ấy vung ln l một ci đau bể ruột. Mắt ch điệu lại hoa đi, trang thờ bnh hương hnh sư tổ lặn dần vo bng tối, tri lại gương mặt tươi sng v thn thể rắn rỏi dẻo dai của cậu ta hiện dần sau mảnh phướn bạc mu. Hai con ngươi đen long lanh, mi cười nở hm răng trắng, y hệt như lần đầu tin ch nhn thấy cậu ấy, hm ch sang đảo con ra chặt củi.

 

***

 

ng Tạo thường ni đảo ra chẳng những to rộng hơn đảo của cha m cn c rừng bao quanh, v rừng ny mọc nhiều loại cy thn chắc, lm củi giữ lửa rất tốt. ng cứ rao vậy rồi thi, cho đến một hm bỗng nhin nổi hứng, ng mượn ci xuồng my của ch Tư rồi ku ch điệu theo ng qua đ kiếm củi mang về. D từng thấy bao đn xanh đỏ nhy sng trn đảo ra dạo sau ny, hai người vẫn khng ngờ nơi ấy l một thế giới khc hẳn đời thường. Ch điệu bị cỏ xanh v cc loi hoa lạ lng m ảnh. Ch xin ng Tạo cho mnh quay lại đy để kiếm vi giống hoa đem về cha trồng thử. ng Tạo đăm chiu, ậm ừ. Nhưng cuối cng ng đ chiều ch vi ba lần, r rng mỗi bận ng đều bị sững người d chỉ đứng men men bn ngoi khng gian huyền ảo ấy. Sau đ ng Tạo bị bệnh, ch điệu một mnh sang đảo ra lượm củi. Mới đầu ch khng để mấy đến những con người ra v nơi đ m chỉ ch tm đến thin nhin. Cho tới một hm, ch vừa xuống khỏi xuồng th một chiếc ca-n trắng tot cũng cập vo đảo con ra. Trn tu c hai gia nhn v ba mẹ con. B mẹ mập mạp, bề thế oai quyền, tay vung vẩy, mắt đảo qua đảo lại quan st. Người con trai độ tuổi ch điệu, da trắng tc mềm, gương mặt tinh anh, nt hồn nhin lộ r khi cậu ta ni cười dắt tay đứa em gi chừng tm tuổi leo những bậc bến trơn trượt. Ch điệu ng trng hai anh em cho đến khi họ đ khuất ở một khc quanh dẫn ln khu dinh thự.

Với ch điệu, khung cảnh đảo ra quả l hoang đường, nhưng chng trẻ tuổi ấy th c thực. Mấy người lm vườn cho ch biết cc loi hoa kỳ dị l của b chủ đ đem từ nhiều nơi ở ngoại quốc về. Người đn b giu sang ấy đ mua hn đảo để dựng ln một trung tm nghỉ mt thượng hạng, c một khng hai trn đất nước ny. Ch điệu thong thấy b ta vi lần, giọng người đn b rang rảng chỉ huy qut tho đm cng nhn, ồn ả chuyện tr với du khch sang trọng. C b gi v người anh dường như sống ở một nơi xa khc, chỉ về đy trong những ngy nghỉ. Từ buổi đầu tin ở bến, dng vc v khun mặt tươi tắn của cậu thanh nin cứ lởn vởn trong đầu ch điệu, lạ lng. Nhất l một chiều ch v tnh bắt gặp cậu ấy từ một mũi đ cao, tung cả tấm thn hồng nắng vo giữa biển. Một vt bung người, rồi mấy vng quay tuyệt diệu để cuối cng đm lt vo mn nước xanh thăm thẳm, lm bắn tỏa ln bao cnh hoa nh ngời bọt nước. Hnh ảnh thật quyết liệt m cũng thật tự do, phơi phới. Chng thanh nin bơi lặn, chng thanh nin vung những nht vợt điu luyện, chng thanh nin với thn hnh cường trng nhưng vẫn c nt g ấu nin trn mi cười v vung trn rạng rỡ, by giờ mỗi chiều, ch điệu xuống ra đ đứng lặng nhn sang đảo con ra v hồi tưởng. Ch bỏ cả hut so, tai ch văng vẳng mấy điệu nhạc sống động, giần giật pht ra từ chiếc my ht bn chng ta nằm phơi nắng. Nhưng, như cc nhnh cy ch xin được đem về trồng thử, cứ chớm đm chồi rồi lại ho a, niềm thanh thản c được từ khi về tu trn đảo r dần như vải mục.

Đm hậu liu by giờ khng cn l một bng tối đồng nhất nghỉ ngơi an tĩnh. N vừa l gc đen su nơi trang thờ sư tổ v những chiếc cột thm nghim, vừa l nh lung lay chập chờn của tấm phướn như một mảnh diều khng bồng nổi gi. Rồi l hai ba vng sng lao chao bn khung cửa, ở đầu giường. Ch điệu nằm trn manh chiếu, hoang mang. Một khoảng sng l cha, một l Thầy. Mảng của cha nhn nhạt toả ra hiền lnh bao bọc, cn của Thầy l một đốm xanh sắc ngời, su ht. V mảng sng thứ ba, gương mặt cậu thanh nin trong rỡ bnh minh. N khng c nh minh quang tr tuệ của Thầy m chan ho một bầu trời với nắng đang rộn rng bốc hơi, phập phồng lồng ngực. Thế nhưng, ch khng thể tan theo cng nắng, ch trăn trở giữa cc mảng sng tối ấy cứ chập chờn lấp mở, chồng xếp ln nhau.

 

***

 

Bầu trời nặng đến kh thở, mấy hm rồi ch điệu dằn lng để ng Tạo đi lượm củi một mnh. Xong cng việc hằng ngy, ch khng xuống bờ đ nữa m trở ln cha, cố chăm ch học kinh. Gi đ dịu nhưng những con sng vẫn đập cuồng quanh hn đảo. C Tm Phước bồn chồn, đi ra đi vo, niệm ch Đại Bi. Khắp đảo phủ một mn bụi nước xm đục, khng kh u uất hai ngy trước vẫn chưa tan. Bữa đ, sau một trận gi khua biển động dị thường, n bật đi nghe tin tức, hốt hoảng kể lại bao vạn người vừa mất mạng trong sng thần vũ bo đ vng dậy tn ph mấy nước ln cận, bn kia vng biển. Chiều tối hm sau, Thầy cho by lư hương gạo muối tr đường ra bờ đảo. Cả cha, năm người qi gối giữa mấy tảng đ cao che bớt gi. Trời sầm my đen nghịt, gi quất bốn bề, đn chim mỏ khoằm to xc từ đu bay về vần trn mặt biển cuồng lộng. Chng đảo lộn như khng chịu nổi sức gi vậy m vẫn chi xuống biển rnh rập. Những cặp cnh tối tăm vươn ra đập vo nhau ginh giựt dữ dằn. Giọng kinh cầu siu của n v Thầy nhỏ nhoi trong tiếng sng cồn co. Ch điệu chỉ lo thn hnh gầy nhom của n khng đương nổi. Tụng xong, n tự đứng ln v chnh tay mnh rảy xuống biển những thứ đ by cng vong linh. Cơm gạo nổi dềnh mặt nước. Thầy v c Tm Phước trở ln cha. n đứng lại trn hn đ cao, chăm ch nhn ra khơi. Khun mặt lc no cũng bnh lặng ấy đột nhin nhm lại, thảng thốt, xt đau. Một hồi sau, n giật mnh như bừng tỉnh một cơn mơ, lảo đảo. Trn mặt biển, lễ vật đ tri di, mất ht.

 

Hai tuần trước buổi cầu siu hương linh những kẻ tử nạn trong sng thần, b mẹ cậu thanh nin đ sang cha cng với ba người đn ng. Trong khi chờ Thầy ra tiếp, b đi quanh đảo, soi mi chỉ trỏ. Lần đầu tin ch điệu nhn r mặt b ta, n thật khc với người con trai. nh ro hoảnh sắc sảo trong cặp mắt, nt cương quyết mm theo vnh mi v vẻ tnh ton nhu lại giữa hai lằn chn my bi đen sậm lm ch bỗng cảm thấy lo ngại cuộc thăm viếng chẳng lnh. Sau khi họ về, Thầy cho biết người đn b muốn mua quyền sở hữu đảo. B tnh biến cha thnh thắng cảnh tham quan du lịch. Ba ng lớn kia cho rằng cha đ nhỏ lại lụp xụp m chiếm cả một trong những hn đảo đẹp nhất của tỉnh lỵ. Theo họ, đảo ny xứng đng được tu bổ thnh một vườn địa đng như hn con ra. ng Tạo nghe chưa hết đ tức tối bơi ngay vo đất liền, khng thm đợi ch Tư đem xuồng sang đn.

Ch điệu ở miết trn cha, băn khoăn, bồn chồn, ch muốn được nghe giọng Thầy điềm đạm, trấn an, nhưng Thầy đi vắng. Mi tới hm ảnh hưởng sng thần đ bớt, c Tm Phước than sắp hết củi v ng Tạo khng chịu đi nn ch đnh mượn xuồng ch Tư trở sang đảo ra. Ch định bụng sẽ đi thẳng vo rừng lượm củi rồi về, nhưng vừa xuống bến, chn lại quẹo qua mạn biển nơi cậu thanh nin thường ra bơi lặn. Trời chưa chiều m đầy my xm, gi im, khng kh nặng ẩm, ch tin rằng sẽ khng c ai ở đ. Nhưng vừa ln tới nơi đ thấy bng người đứng đấy. B chủ đảo mặc bộ đồ trắng mong manh, tc thường bới cao hm nay xo rối, hnh ảnh khc thường. Bỗng b ta ngồi thụp xuống, hai tay bụm mặt, r ln những tiếng ku đau đớn. Khng g cản nổi, ch liền chạy tới. Người đn b ngửng ln nhận ra ch tiểu bn cha, lng mắt khng cn cht sắc bn uy quyền vốn dĩ, chng mờ mịt nước v trn bờ thống khổ. Ch điệu cn đang lng tng th một đm người từ khu dinh thự đổ ra, đứa b gi chạy o m chầm lấy mẹ, khc khng thnh tiếng.

Cứ thế, họ du người đn b đi trước, ch điệu l lết theo sau. Hai lng chn muốn gy đi v ngực đ xuống bụng. Những tri banh từ bốn phương lin hồi bắn tới, đập thốc vo lưng, ngực v bao tử, bụng ch vỡ toang, cả thn cứ chực nho về phi trước. ng lm vườn quen biết từ một dạo nay bồng c chủ nhỏ trn tay m mắt ng ch trng trng, ng ta chẳng hiểu v sao ch tiểu ny lại đau đớn đến thế khi ng ni cho hay cậu con trai b chủ đ mất biến trong biển mấy ngy rồi. Bao nhiu tu lặn, người nhi tm kiếm vẫn chẳng thấy dấu tch g ngoi chiếc dp chng thanh nin v ci my ht nằm trn tảng đ. Người ta bn tn cho rằng khng phải tai nạn, v ai cũng biết ti nho lặn tuyệt vời của cậu. Đm người trở ln khu vườn, lũ chim đứng im phắc trn cnh, thảm cỏ xanh nhung tối sầm mu đất ải. Khng ai để đến ch điệu, ch cũng khng thức mnh đang bước vo nơi từng l miền đất cấm với những người như ch v ng Tạo. Họ đưa người đn b tới nằm trn chiếc ghế nệm đỏ tươi trong một sảnh đường rộng thnh thang. Bao nhiu nh đn chiếu rực cc mảng gương quanh tường cng chai rượu, ly cốc sng ngời. Nhưng ch điệu chẳng để tm, ch đứng một gc khuất, chắp tay niệm kinh. Khi người đn b đ định thần, nhn thấy ch liền vẫy lại. Ch điệu đến bn, trước mặt ch bấy giờ chỉ l một sinh linh khốn khổ. Ch nắm lấy ngn tay lạnh ngắt, lạnh như những đốt kh gi của mạ m ch đ đưa bn tay su tuổi nhỏ xu của mnh rờ rẫm lần cuối.

Đm tối hm ấy, cả đảo ra tắt hết đn đm. Chỉ nơi bờ đ, nến hương nghi ngt, ch điệu g chung cho một sư thầy m người đn b đ bắt gia nhn tức thời vo ngi cha trung tm tỉnh lỵ, mời ra đảo tụng kinh. Ngồi mọp trn mặt đ, b ta khng nghe được kinh, mắt chỉ chăm ch nhn xuống biển đen tăm tối. Như n hm no, mọi người đ dốc xuống biển cc thứ đồ cng. Ch khng ngờ họ chuẩn bị nhiều đến thế, từng bị gạo, nếp, đường, bột, tri cy, cơ man no m kể. Mẹ cậu thanh nin đuổi mọi người về hết khi cuộc lễ kết thc, để một mnh b ở lại tiếp tục cầu trời. Ch điệu đ đi một qung xuống bến, ngửng ln thấy dng người đn b in trn nền trời xốn xang qu nn qunh lại cch mấy thước ng chừng. Một hồi, thấy khng c g khc thường ch mệt mỏi nằm ngay xuống đất. Ch cứ thiếp đi, giựt tỉnh, thảng thốt canh bng b ta cho đến lc vnh thi dương đỏ cam nh ở chn trời.

Người đn b vẫn cn ngồi đ, nếu khng nhờ bộ quần o trắng, đằng xa trng sẽ tưởng l một khối đ nhọn đầu. Khi ch chạy đến qi bn cạnh, người đn b khng nhc nhch. Nhưng vừa mở miệng định ni th khối đ nổ toang, một bn tay ging thẳng vo ch điệu những ci tt bm bốp. Mi tc hất ra để lộ một khun mặt ti xanh v hai lng mắt tuyệt vọng. Ch điệu bất ngờ bị đnh chi xuống, cũng vừa lc ấy ch nhn thấy từng mảng gạo, tr, thực phẩm thả trong lễ cng hm qua nổi như rc rưởi trn ln nước, những con sng nhỏ từng đợt đẩy chng ập vo bờ đ rồi lại ko ra, lềnh bềnh vất vưởng.

 

***

 

Ch điệu về tới cha lc bnh minh sng trắng. C Tm Phước nghe bầy ch rộn rng, tất tưởi chạy ra, vừa mừng rỡ vừa bực bội, định la ch mấy tiếng. Suốt đm qua, c khng thể nhắm mắt, đi ra đi vo ngng xuống bến thuyền. Sư thầy đi vắng ngy mai mới về, cả cha chỉ cn c n v c, nhưng n đ ngủ m từ chạng vạng tối sau khi uống thuốc của ng thầy Tu. Lng c lửa đốt. Giữa bng đm mập mờ cy l, thấp thong khun mặt tươi tỉnh m hiền lnh của ch nhỏ ngy đầu ln cha, tay xch ci ti đựng vỏn vẹn hai bộ quần o ngắn ngủn cha ch đ mua cho từ bốn năm trước. Ngy c xin về tu ở cha, sư thầy cũng ở tuổi ch, cng gương mặt trẻ măng. Nhưng một anh t ni điềm đạm, t cht trầm tư, cn người kia tung tăng nhanh nhảu. C thương lời ch điệu thật th :

- Cha ngoi lng biết con đang l con diều bay lượn thanh thản khng trung, cha yn bụng lắm. Nhưng cha bảo tu khng phải chỉ đi tm an thới cho chnh mnh. Sao kh vậy ?

ng Tạo hm g i ngại :

- Dạo ny n hay đứng ngoi bờ, tư lự kỳ cục.

Nghĩ tới đ, c Tm Phước băn khoăn, phải chăng con diều đ bay tm một khung trời khc, rộng mở mời gọi sống động hơn chốn an tĩnh ny ?

Nhưng khng, ch điệu đ về. Thất thểu. Ci nn rộng vnh lệch một bn vai, quần o ướt v dnh trắng những hạt gạo, xc tr. Hnh như ch khng nhn thấy ni c, ngay cả đn ch đang gu ln mừng qunh. Chẳng thốt một cu, ch lạng quạng đi vo hậu liu, nơi gc giường của mnh, rũ xuống. Ch điệu sốt m man cho đến lc ngả trưa, sư thầy về. Thầy bắt mạch rồi cho sắc thuốc, ngồi cạnh canh chừng ch mơ hoảng suốt buổi chiều. Đến khi hong hn đ lịm trong khng gian u tịch của một bầu trời im gi, c Tm Phước nghe tiếng ch tỉnh dậy, to nhỏ:

- Con khng trnh n, cứ để cho b ấy tt. Đau đớn, giằng x, b la ht than khc, go tn con trai cho đến lc trời sng, người trong khu vườn o ra. Con chẳng nhớ tới xuồng của ch Tư cn cắm ở bến từ chiều hm qua, con nhảy xuống bơi v bờ cng cc mảng gạo.

Giọng sư thầy đp:

- Con đ lm những g phải lm, nhưng tinh thần con chấn động khng phải hon ton v vậy.

Ch điệu lặng im giy lt, tiếng ni chậm hơn, ray rứt :

- Từ ngy con gặp người con trai ấy, sao cứ nằm mơ hoi. Khun mặt hiện rồi biến trong bng l, trong sng biển, trong tiếng chung. C bận con thấy mnh đang thả diều với cậu ta trn đồi ct. Cậu ấy ở trần, gương mặt thiệt hiền lnh đẹp đẽ, rạng ngời nh nắng, con diều của cậu bay lượn tung honh trong gi. Cn con, v mải ngắm cậu nn qun bẵng để con diều rớt xuống, mũi chc vo ct bỏng, rồi một luồng lửa từ dưới lớp ct chợt phừng ln chy thiu con diều. Khi con quay lại, cậu ta đ biến mất.

Tiếng sư thầy nhẹ nhng:

- Điều mnh thấy vuột mất đi thường chỉ v mnh manh tm cầm giữ, muốn c. Thi ngủ một cht cho khoẻ.

Ch điệu nu lại:

- Dạ, m thưa Thầy...Con biết người đn b tức giận qu đ đnh con, v tưởng con lừa b về chuyện cng dường hương hồn ngoi biển cả, như cha mnh đ lm bữa nọ. Chỉ tại thấy b ta qu đau đớn khi nghĩ con trai mnh tự tử, nn con ku phải lm vậy để cầu nguyện cho cậu ấy. Nhưng ai ngờ bao nhiu phẩm vật vẫn cn trơ trơ trn mặt biển. M tại sao? Tại sao vong linh ruồng rẫy lng b ta, khng về tiếp nhận hả Thầy? R rng n đ ni

 

***

 

Đứng trn tảng đ cao ny hm cng cầu siu, n xoy nhn ra biển. Đm ấy, ngoi khơi đẩy vo những xc thn vật v, o quần tc tai nổi chm tan tc. Họ sấp ngửa ngoi ngp từ vng sng thần giạt đến, trn tới tri ra. n kể, một hồi sau tất cả biến đi cng lễ vật của cha.

Biển by giờ đang đợi cơn ging, bọt sng trắng tinh cồn trn mn nước xanh ngắt, khng một hnh ảnh g của gạo cơm tri nổi. Khng gian ba giờ sng trĩu nặng, người cn vang vng nng nhưng lng bớt quặn đau, ch điệu chăm ch tm xem đu l chỗ xoy nước cuộn ra khơi. Khi nghe ch thắc mắc c phải hương linh phn biệt kẻ dữ người lnh, Thầy lắc đầu, nhếch nhẹ mi, gần như l một nụ cười, rồi ni:

- Giữa hai hn đảo c một luồng nước khp, nước từ đảo chng ta tuốt ra biển th ngược lại n cuộn vo đảo ra nn vật cng bn ấy khng bị cuốn ra khơi m giạt lại vo bờ.

Ch điệu thở ra nhẹ lng, quả l điều g Thầy của ch cũng giải được, cả lc ch hoi nghi c thực cậu thanh nin tự vẫn, Thầy đ trả lời :

- Nếu con thấy từ con người cậu ta lun pht ra nh tươi vui trong sng, đem đến cho người khc cảm gic an ho, th đ l một người biết yu đời sống.

 

Hừng đng sắp ln nhưng mn sương dng từ biển ngăn chia hai hn đảo, lc ny vẫn chưa tan. Con ra bn kia m mờ xm đục. Ch điệu cảm thấy n lại trở thnh một vng đất m u xa lạ, như ch chưa từng bước chn sang đ. D my đen v sấm đang sng sục vần ra biển, một bnh minh nữa rồi sẽ ln. Ch tự nhủ, tất cả sẽ phải giống sng hm qua, như bao buổi sng trước đy, thời thin đường chưa hiện. M no c thin đường, ch chỉ nghe Thầy ni về bờ gic. Từng sng, ch sẽ lại chm đn, mở cửa chnh điện, từng chiều lấy dao ko cuốc xẻng ra vườn, trở về giữa hoa l, v từng tối chăm chỉ trn những trang kinh. Ch sẽ lại nằm trn đ ny để mơ về một cnh diều bay lượn trong tiếng so. Nhưng ci xuống, vừa chạm mắt vo mặt biển su xanh buốt, ch chợt nhn thấy một gương mặt long lanh, nụ cười ngời sng, cậu thanh nin đang nhy mắt tươi vui. Mừng qunh, ch buột miệng gọi tn cậu ta, lần đầu. Khun mặt ấy xoay xoay lấp lnh trong nh nước rồi đột nhin lặn xuống su hơn, hai bn tay trắng xanh khua vẫy. Ch điệu biết chng thanh nin đang gọi, vội vng chồm xuống muốn nắm lấy tay. Cậu ta lại trồi ln, mi vẫn cười rạng rỡ. Ch vui sướng với người theo, v thấy mnh rơi. Rơi. Nhưng kỳ lạ thay, khng một cảm gic đau buốt của thn diều bị găm miểng thủy tinh, tri lại thn thể mt rượi, ẩm hơi sương muối. Chung quanh khng c m thanh knh vỡ m l tiếng sng ồ ạt cng gi mơn man. Rồi ch thấy mnh cũng đang xoay, đang quay bao vng tuyệt đẹp như cậu thanh nin từ bờ đ cao tung mnh xuống biển.

Chỉ trong khoảnh khắc vun vt của một ci rơi, ch điệu đ nhận ra tất cả những điều hn hoan ấy, v dưới su kia, một khe ct trắng mịn giữa hai k đ.

Mai Ninh

(thng 8, 2005)