LuaNen

 

 

 

-         Bok Rơ ! Bok Rơ

Giữa tiếng mưa giận dữ đập trn mi tranh v cy l quanh nh, giọng gọi bok Rơ thất thanh vọng tới, giật phắt Ring đang gục đầu trn mớ củi lửa sắp tn. Ring ngơ ngc ging tai rồi vụt đứng dậy, chạy ra đầu hồi ko toang tấm phn. Ngoi trời chỉ mưa l mưa, đục, kht, ứ đầy khng gian. Ring đưa tay vắt nước chảy rng từ tc, vn gấu o chi mặt để c thể nhn xuyn qua mưa, tm bng một người. Marie đ trở về, Marie đang lần m trượt vấp trn đoạn dốc lầy lội cuối cng để vo đến đy. Marie gọi bok Rơ ra đn hay đang cầu cứu? R rng l Marie, khng thể no khc.

-         Ring, sao đứng ngoi mưa. Cho thm củi vo Lạnh qu.

C gi khng trả lời mẹ. Nước by giờ đ lọt giữa mi, tro ngược ln mắt. Ring vẫn đứng lặng, chờ đợi. Chẳng cn tiếng gọi, chỉ gi rừng vật v. Một lc sau c mới quay người, nng phn cửa khp lại rồi lặng lẽ ngồi xuống cời đm tro xm, bỏ thm khc cy kh. Một tia lửa bừng ln. B mẹ nằm trn chiếu, nghing người sang, bắt gặp giọt nước long lanh trn g m ram hồng của con gi, chp miệng khẽ khng:

-         Cn mong g nữa hả Ring.

Chẳng thấy con đp, b lại trở mnh qua bn. Vừa ko mảnh vải d đắp ln vai vừa than :

-         Giờ ny m con Mua v mấy đứa nhỏ chưa về. Mưa gi thế, cũng bắt chng đi !

Ring vẫn im lặng. Lửa đ bn to, nổ tanh tch. C ra gc nh đổ thm nước vo ci ấm nhm đầy nhọ đen, đặt ln bếp. Rồi lại ngồi xuống m thầm, nhn lửa. Tại sao dưới lửa l tro xm x buồn b. Tại sao nh sng, hơi nng ấy bao lu nay l sự sống, l nước l cơm l rượu, l tiếng ht của mẹ v anh Rơ chị Mua, l giọng cười hồn nhin của mấy đứa chu, nay khng xua đuổi nổi ci lạnh lẽo ny ? Ring thm biết bao chỉ đốm sng nhỏ b nhưng lung linh, ấm p. Ring thm lng mắt long lanh muốn ni vạn lời của Marie qua lửa nến.

Ngy bỏ mả cho em Pia, Marie cng cả nh xuống khu mồ trong thung lũng, cầm theo mấy cy bạch lạp đ nhờ T, người đn ng vẫn theo hướng dẫn v hỗ trợ b trn cc chuyến đi lng dn ca lng Hồ, trở ra thị trấn tm mua. Marie gắn chng dưới chn những tượng gỗ m Rơ đ đẽo gọt mấy thng trời để trồng bốn gc nh mồ cho Pia. Tối ấy trở về, Marie lại đốt nến. Chị Mua v cc con nằm quanh bếp lửa, họ thiu thiu ngủ. Chỉ cn Rơ m cy đn thỉnh thoảng bng vi m tăng tăng rời r, rồi ngừng tay, với ci cần rượu cho vo miệng. Mẹ ngồi bn kia ngọn nến của Marie. Mẹ ngừng khc, b gấp tấm o sợi đen viền chỉ tm cho vo gi. Cũng ci o ny b đ mặc ngy nghe tin cha Ring tan xc dưới lằn bom r st mặt đất. Chng nẩy tạch tạch y như pho vui ngy Tết của người Kinh, trước khi nổ toang trn tấm thn cường trng của cha. Khng cn lại g để đem về chn, mẹ chẳng thể bỏ mả cho cha, nn cha nằm mi trong đy mắt vẩn bng chiều của vợ. V trong tiếng ht mẹ rung ln, cao ngất, khi đ ng ng men rượu với Marie : Mười năm em yu anh trong giấc mơ, c lần đi qua chỗ anh đứng năm xưa, đu c bng người*.

Ring thu lu trong gc nh, co hai đầu gối ng chăm vo ngọn bạch lạp gắn trn sn tre. Cạnh đấy, một chiếc ly nhựa trắng tinh, Rơ đ rt nốt rượu vo đ mời Marie, trước khi chm nước thứ hai. Ring chưa từng thấy thứ nh sng, hnh ảnh no sống động, trang trọng đến thế trong khng gian đơn điệu ủ ny. Lửa nến nhỏ nhoi, thế m đủ rọi nửa gương mặt yn ả sng lng của Marie, đem bnh an lọt vo tim Ring. Mi tc bạc của mẹ cũng nhờ n bớt kh. Từ khe hở phn tre, l rừng xao xc.

Marie đ lạc đến tận nh sn heo ht ny lc Ring mười ba, chạy lon ton, phng qua cc ngạch suối, đi hi rau bắn chim về cho anh Rơ đi mấy người tới gip gặt la. Bỗng thấy trước mặt một c b Ba Na o quần lỡn cỡn, trn quấn một tua vải xanh đỏ, chu mi hut so gọi chim, Marie vội nng ống knh. C b khựng ngay lại khi bắt gặp một phụ nữ vc dng lạ lng, tc nu mu lng se sẻ, vầng trn phẳng phiu v những chiếc răng trắng ngời. B cao hơn ng người Kinh đứng đằng sau cả ci đầu. Chỉ một giy, c nhỏ lt vo hai lng mắt xm c sắc g ng nh như hn bi m cha đ đem về cho con.

Sau đ Marie trở lại mỗi năm, gắn b với gia đnh Ring bằng những cu ni nửa Kinh nửa Ba Na, pha trộn dấu hiệu bằng cch ma hai bn tay, đảo mắt my mi. Tất cả rộn rng vui, cả cy rừng, mấy con heo v g cũng ụt ịt, tong tc hớn hở khi bng dng uyển chuyển của Marie xuất hiện ở đầu kia con dốc vo rẫy. Mẹ lăng xăng qut sn, giục chị Mua v Ring hi l m, l v chặt nứa tp về nướng cơm lam. Ring vội lấy t v, chu miệng như anh Rơ đ dạy để h gọi anh đang cuốc đất ở hai triền đồi cch đấy. Đường ma mưa lầy snh, cy đổ chắn đường nhưng Rơ chạy băng băng. Vậy m lc về tới trước mặt Marie, anh chỉ biết nhe vội mấy chiếc răng vng ố, lỗ chỗ, rồi quay ngay người xuống suối quạt o o từng mảng nước ln thn. Rơ rất t ni chuyện với Marie, ngồi xa xa anh mới nhn thẳng vo người đn b, nhưng Rơ thch mời rượu v ht vo lc bng tối trn về theo tiếng c gọi đm. Marie ngồi thật im, lắng nghe tiếng ht Rơ bay khỏi nc rạ, chạm vo cc bờ đ, ho cng giọng suối. Marie thường mặc bộ quần o trắng tuyền lc ấy, thật thanh thot, b bảo đ l nghi lễ. Rơ nghe thế nhn sững Marie, da mặt nu khẳn đ đầy vết gấp của người đn ng ba mươi quần quật nương rẫy chợt dn ra, rạng ngời.

 

Mấy ma mưa qua sạt lở sườn đồi, v em Pia đ la đời trong vật v quằn quại. By giờ th cơn nghiện khng hnh hạ n nữa. Mẹ chẳng cn phải rm r sợ hi đứa con trai duy nhất thiếu thuốc, d dao vo mẹ đi tiền. Một lần, Ring trở lại đất nh mồ, mấy cy nến trắng đ vi trong đất ct. Ngy bỏ mả Pia, c mười bảy tuổi v em Pia sống được mười su năm. Trước hm Marie rời rẫy, Ring vẫn xuống suối cọ lưng, rưới nước xả tc cho b. Đấy l lần đầu v cũng l lần cuối Marie bảo Ring hy để b cũng lm việc đ cho c. Chẳng thể no qun, chao ơi cảm gic ny. Trong những đm m mưa bị hm trn cao, gi nhốt trong đy rừng, khng kh nặng chĩu, chương, căng, chỉ muốn nổ ra cho vỡ tan trời đất, Ring xốn xang nhớ ci mt rượi, mềm dịu của bn tay Marie vuốt nước trn sống lưng mnh. Marie cười khanh khch khi Ring hinh hch ku nhột.

-         Mẹ sắp cưới chồng cho mi rồi đ.

Ring giật bắn người, quay nhn Marie. Ngy chị Mua cưới anh Rơ về nh, tối đến mẹ bảo con rể quy tấm nứa chia hai. Ring nghe chị mnh nghiến răng rồi rn cng với anh Rơ hồng hộc, ngay trn lũ lợn ủn ỉn cọ quẹt miết dưới sn, bất kể.

-         Khng! Marie! Ring khng muốn như chị Mua, nằm xuống v đẻ con. Ring muốn được đi học tiếp. Ring muốn đọc bo, Ring muốn ghi chp, lm ci việc gọi l nghin cứu g đ như Marie. Ring muốn sống m khng co cụm, nhỏ nhoi, sợ hi.

Quơ ci o vất trn hn đ, Ring chạy một mạch ln ni, bỏ Marie bn bờ nước cuống cuồng gọi với. Đến chỗ cao t ai lần tới, Ring mới đứng lại, thở. Dở chứng g m thốt ra một trng những điều như thế, c khng đin khng? Sao dm mở miệng ni với Marie như cầu xin n huệ. Nếu mẹ nghe được ! Khng thể no ! Dng ai đ gầy guộc như mẹ, đang gi gạo ngoi sn căn nh su dưới vực. Phải ở lại đy thi. Phải ở lại để m lấy mẹ vo những hm trời bo, gi muốn bứng hết cy rừng. Mẹ khẳng khiu nhăn nhu, một trời một vực khc hẳn cnh tay săn muốt v bầu ngực nở Marie. Sương lửng lơ tri ngang ni, la đ v ho trắng những chm hoa thầu đu tm trn nương. Ni đồi l một bao vy km giữ, nhưng thn thiết v đẹp chừng no. Thế giới m Marie đ kể, đ chỉ Ring xem trong cc tạp ch b đem đến cuốn ht kỳ b, lẫn phơi phới bao nhiu cũng chỉ l huyễn hoặc.

Buổi tối về, khi Marie bỏ nốt vật dụng vo ba-l, mẹ đến ngồi gần, cầm bn tay :

-         Hẹn gặp năm sau. Lần tới, xin cho Ring về thnh phố cng b. Ti ước n học được những g n đng.

Ring giật mnh, ngạc nhin nhn mẹ, rồi Marie. Giơ nắm tay, Marie nheo một con mắt, mỉm cười :

-         Ti sẽ trở lại. Quyết ch nh.

Nhưng Ring đ chờ Marie suốt hơn hai năm. Sp nến đọng trn sn tre mn mất dấu từ lu. Mọi người nơm nớp lo u. Chị Mua bảo Marie đ qun chng mnh. Rồi một hm ng T xuất hiện bo tin Marie đ lm bạo bệnh sau khi rời rừng lần ấy, phải về nước chữa trị nhưng khng thot khỏi. Marie qua đời đi thng trước đy. ng T lẩm bẩm một mnh mấy cu như thế rồi quay ngược con dốc. Mọi người nhn theo, im thinh. Ngay cả đứa chu ln ba cũng đứng lặng, qun tật mt hai ngn tay đen choắt. Nhưng chẳng lu sau, họ lại bnh thường. Chị Mua v mấy đứa nhỏ vẫn tung tẩy hn hoan khi bẫy được chuột trong rẫy về hun khi. Mẹ từng ng bệnh cng với thời Marie phải hồi hương, nhưng nay vụt đứng dậy, lc tc với đn g. Anh Rơ vẫn tụ tập rượu gh mừng la chn. Thỉnh thoảng lc mọi người say giấc, chỉ cn Ring với đm khuya, c đem mấy mẩu nến Marie để lại ra đốt trong chốc lt. Nhn nh lửa chao qua kẽ gi, nghe hơi thở mẹ đều đều v tiếng ngy ồn o v tư của Rơ tự dưng Ring nghẹn ngo bức xc. Chẳng c ai quay quắt với mất mt ny. Họ qun nhanh chng, v tnh đến thế sao? Nhất l Rơ. Ci cười by hm răng đ gẫy vi chiếc mỗi bận Marie trở lại v nh mắt nhuộm buồn Rơ nhn theo lc Marie quay về thnh phố ho ra nhất thời, hời hợt. Vậy m Ring cứ tưởng

 

Chiều tối hm qua, ngy Marie bỏ rừng cch đy ba năm, Ring đem hai mẩu nến cuối tới nơi m Marie cng c thường đến, nhn xuống một mặt hồ xanh ngắt v cả rừng d quỳ vng thắm bao quanh. Chỗ ấy hiếm người nhưng c một cổng ro dựng mấy cy nu phất bay trong gi. Ring bảo đấy l Cổng Trời, Marie gật đầu đp : Bn kia l thế giới an nhin. Chim mung thường tụ về đấy lu lo. Một vi tiếng rống gầm gừ mơ hồ từ xa. Chắc khng phải l voi. Mẹ bảo chng hờn người ph rừng, đ bỏ đi, su lắm, nhưng hẳn c ngy sẽ trở ra đi quyền sống. Trăng đ cao khỏi ni, chiếu lung linh. Ring đảo mắt nhn cy cỏ, bỗng nhận ra ở chn rừng pha đng khng xa, bng người đn ng đang loay quay bn một thn cy trụi, cao qu đầu. G đến gần giơ tay đập đập g g vo đấy từng nht, xong lại li xa ngắm ngha. Rồi g ci xuống chấm ci g đ vo một ci chậu, vuốt ln khc giữa thn cy. Những mảng trắng tinh hiện ra ma rợn dưới nh trăng. Ring đứng dậy men theo đường mn xuống gần hơn. Vừa lc c nhận ra người đn ng c vẻ thn thuộc th một tiếng r ht ln, cao vt. G dựng tượng ưỡn ngực ln trời, hai tay m đầu, lắc lư. Trt hết mấy tiếng đau thương th g bắt đầu ht.

Ring giật bắn người, bật ku : Rơ, Rơ ! Giọng ca ấy rt hết bụng v phổi, tốc ra mạnh mẽ thống thiết, chẳng cn cht luyến ly uyển chuyển vốn l ti nghệ bất hủ của Rơ. Rồi bất ngờ Rơ bung người quỳ xuống, vng tay p đầu vo thn cy quệt trắng, v Rơ chuyển giọng : ai đ từ đu đến đysẽ khng bao giờ qun sao đi mi mi v mi mi mang đi*. Tiếng ht để rơi dần xt xa ẩn ức, chỉ cn l nỗi đau dịu dng su thẳm của rừng khuya.

(sau Ty Nguyn, 2010)

* Lời ca của Hơ Ben, trch từ Ln điệu dn ca cc dn tộc Gia Rai v Ba Nar.