Phelan

 

BỨC MN

 Curtain , Jim Phelan

 Nh t Fenfield, bn phải . Chiếc xe ca chạy chậm lại v du khch dn mắt vo cảnh tượng qui dị : giữa phong cảnh xanh tươi dễ chịu của đồng qu, một to nh khổng lồ bằng gạch đỏ sừng sững đứng chen mấy dy nh nhỏ san st nhau cng lm n tăng thm vẻ bao la.

 T khổ sai, bn tri . Hướng dẫn vin du lịch biết r việc mnh lm, biết đng chỗ no c g đng xem trn con đường anh ta đi qua mỗi ngy. Khoảng hai chục ci đầu quay từ nh t sang t nhn, đng y như những du khch khc đ lm trong cc cuộc hnh trnh khc. Họ h mồm ra nhn với vẻ ngỡ ngng, nhu my hay rng mnh quay mặt đi ty tnh kh mỗi người, trong khi chiếc xe ca từ từ lăn bnh xuống đồi.

Vi trăm người đang lm việc rải rc trn đồng v đường lng. Trang bị bằng cy, cuốc, ru v bay thợ nề, người của nh lao đang b đầu với cng việc khổ sai của họ. Chỗ ny một nhm người ko cy đ đẵn, chỗ kia một nhm khc đang cố ko ci xe m chnh họ bị mc vo đấy. Nhiều nhm khc, mỗi nhm c một người bận đồ xanh trng chừng, đang xy một bức tường sắp xong. Gần đ một đứa con nt chơi đa v một c gi đứng bn đường ci, nhn du khch đi qua.

Thỉnh thoảng một du khch bnh phẩm rằng Fenfield đ đổi khc. Họ lun lun chờ thấy một bức tường, một bức tường cao khp kn ci im lặng v điều b ẩn bn trong nh lao. Cc hướng dẫn vin biết r điều ấy, nn lun lun giới thiệu nh t trước, rồi sau mới cho du khch ci cảm gic rờn rợn với cu  T khổ sai, bn tri . Thng thường du khch bị xc động mạnh khi nhn thấy t nhn lc đc khắp nơi - pha bn ngoi bức tường kinh dị đ.

Xe ca vừa chạy nhanh vừa rt ln v du khch hướng ci nhn về chỗ khc. T nhn cc nhm lm việc hơi ngẩng đầu ln. Mấy ci tr đ đ quen thuộc qu rồi. Mỗi ngy, nhiều xe ca chạy qua với cng một thứ khẩu hiệu  Nh t Fenfield, bn phải. T khổ sai, bn tri . Mỗi ngy, du khch dn ci nhn vo t nhn đang lm việc trn đồng, nhn vo những người cai t, nhn vo bức tường chưa hon thnh.

Bức tường bao một vng th rp chung quanh nh lao. C lẽ di khoảng một dặm. Hng trăm năm nay, nơi đ vẫn mở ngỏ cho mọi người. T khổ sai lm việc trn đồng cỏ hay trn đường, trong khi cư dn quanh vng chăm lo cng việc của mnh, khng ai để ai. Rồi từ mấy năm nay, bức tường được bắt đầu xy ln. Chậm chạp trong ci vng trn bất thường, n b di ra tới cc đầu ranh giới của nh lao. Cuối cng, by giờ n hầu như gặp lại điểm khởi đầu. Ci vng trn gần như ton vẹn.

 Fenfield... bn mặt... T khổ sai... bn tri . C gi đứng gần đường ci quay bỏ đi khi một chiếc xe ca khc đang chầm chậm xuống dốc. C đi ngang qua trước nhm người đang lm việc chỗ bức tường v tiến về pha một căn nh lớn nằm cạnh cửa nh lao. Nhm người lo việc xy cất khng để g đến c, c lẽ c l người qua lại thường xuyn. C gi c vẻ người gip việc, mang giỏ thức ăn v tờ bo ; cả c cũng vậy, c cũng c vẻ quen thuộc với khung cảnh ny lắm rồi.

Khi đi qua lỗ hổng bức tường, c chậm bước. Vin cai t quay lại ni chuyện với t nhn. Một gi nhỏ từ tay c gi rớt ra trn đống đ. Rồi c quay trở lại lối đi dẫn về nh.

Lỗ hổng trn tường nhỏ, rộng khoảng hơn hai mươi bộ, hai mươi bộ cuối cng của một dặm. Một con đường nhỏ băng qua đ, dng cho cả cư dn quanh vng v t nhn. Sắp tới, khi bức tường hon thnh, cư dn sẽ phải tm một lối đi khc v sẽ khng thấy t nhn xuất hiện nữa. Nhưng hiện tại con đường cũ vẫn cn đ, điểm tiếp xc cuối cng giữa hai thế giới - t tội v tự do.

Khoảng hai mươi người lm việc trong nhm xy cất, đang nng từng tảng đ to, trộn vữa, đẩy xe ct kt. Xa hơn, một người lm việc một mnh với ci bay v ci bn xoa. Chng thanh nin c lẽ vo khoảng hai mươi bảy tuổi, cao lớn, tc hoe vng, mang nẹp xanh trn tay o v con số thu xanh trn mũ ct kt. Khi c người lm đi ngang qua, anh khng ngẩng đầu ln. Nhưng khi c vừa đi khỏi, anh đặt ci bay xuống v băng qua lỗ hổng của tường.

Vin cai t khng để g. Ngay cả cư dn vng đ cũng thừa biết l một người  mang nẹp xanh  c thể di chuyển đ đy khng hề bị theo di. Người t khổ sai nng vi tảng đ trong đống đ bỏ ln xe ct kt rồi đẩy đi qua lỗ tường. Sau mấy pht anh lại trt vữa với vẻ chuyn cần, nhưng bn tay cầm ci bay c dấu một gi con con. Ln lt, nghe ngng như một con chim hoảng sợ, anh chọn lc người cai v cc t nhn khc đang bận bịu, nht nhanh ci gi nhỏ vo dy nịt.

Vi pht sau, c gi ra khỏi lối đi v bước chầm chậm xuống đường. C ngần ngừ một giy rất ngắn gần đống đ, lấy lại tờ bo rơi dưới đất rồi rảo chn rời xa sau khi liếc một ci tới  anh chng mang nẹp xanh .

Trn băng đ gần lối đi cng cộng, trong khi những du khch đi ngang qua, c đọc mảnh giấy m anh đ thả rơi trn đống đ, anh viết :  Maeve yu qu, v Cha, xin em đừng lo lắng qu như vậy. Ngay cho d anh c bị ở đy suốt đời chăng nữa th mnh vẫn cn c thể gặp nhau kia m. Em yu, khi thnh hn, mnh khng hề nghĩ rằng chưa đầy một năm sau anh lại bị t. Tuy vậy su năm nay anh cảm thấy gần như sung sướng ở đy, nhờ vo tnh yu v lng can đảm của em. Sẽ c, sẽ phải c cch no đ để mnh gặp nhau .

C gi lm một cử chỉ sốt ruột rồi vẫn ngồi, với ci nhn trống vắng, đầu c c ch mục nghĩ tới cu chuyện đ xảy ra. Su năm trước, đang ở tột đỉnh hạnh phc th tai hoạ ging xuống đầu họ. Buổi tối lin hoan ai cũng uống nhiều, rồi ci cọ, một tiếng sng nổ v cuộc điều tra tiến hnh. Vụ kiện xử qua loa v được n giảm khinh nhờ lng khoan hồng. Rồi những năm tinh thần bị dằn vặt với giải php tuyệt vọng l đi lm con sen cho người ta để được gần anh.

Họ rất cẩn trọng. Khng bao giờ, chưa một lần no dm liều lĩnh. Một mẩu giấy vứt xuống đất hay một lời ni nhanh ; đi khi nếu tnh hnh thuận lợi, họ trao nhau vội v một ci hn nồng nn. Chỉ thế thi. Tuy nhin như anh đ ni, l anh hầu như hon ton sung sướng. Nhưng by giờ - c lm một cử chỉ nhỏ lần nữa rồi chụp vội mảnh giấy trn đi, với vẻ bứt rứt.

Trở lại gần bức tường mọc cao dần ln, người t mang nẹp xanh quỳ trong một gc vắng để đọc mảnh giấy anh vừa nhặt khi ny. Maeve viết :  Jack, anh phải nghe em. y l cơ hội cuối cng của anh. Anh khng c g để mất cả, bởi nếu anh bỏ qua dịp ny, chng ta sẽ xa nhau vĩnh viễn. Nếu anh nắm lấy cơ hội v thất bại th điều tệ nhất c thể xảy ra l sự xa cch thi. Chiều nay, trước khi mọi người đi về th anh đến nh. Thật l tuyệt vọng, em biết, nhưng chng ta cũng đang tuyệt vọng lắm rồi .

Người t khổ sai nhn quanh một cch ln lt với vẻ g cn nặng nề hơn l nỗi lo u trong mắt anh. Anh loy hoy viết vội v trn mảnh giấy cn giữa chừng, rồi ngừng lại, thở di rt ln v bắt đầu viết tiếp. Cn đủ thời gian vừa đng cho một lần chuyển đ nữa trước khi cc nhm lm việc đi ăn trưa. Mấy pht sau, t khổ sai về từ cc cnh đồng v bi đường, nối tiếp nhau vượt qua lối đi của bức tường ; người ta nghe một tiếng gầm nặng nề, tiếng x xo nổi ln trong nh lao lớn rồi sự im lặng của buổi trưa rơi xuống Fenfield.

Trong sự yn tĩnh của bữa ăn trưa, Maeve nhặt mảnh giấy thứ hai khng kh khăn g, trước khi nhanh chn trở về với những bận rộn thường ngy trong căn nh bn cạnh. Nhiều lần trong suốt buổi chiều, những khi nghỉ chốc lt giữa cc việc lm, c cố kềm chế tiếng nức nở khi đọc lại mảnh giấy cuối cng. Anh viết :  Maeve yu qu, anh tin chắc l em c l. Nhưng khng cần g phải vội em ạ. Gượm đ, Maeve ạ, hy gượm đ. Vẫn cn ngy mai, hay một ngy no đ, trước khi bức tường hon thnh. Liều lĩnh hấp tấp c khi l đin rồ. Ngy mai - hay ngy kia - ni với cc anh ấy hy sẵn sng. J. 

Chiều xuống, khi xong mọi việc, Maeve trở lại chỗ lỗ hổng nơi con đường băng qua. C nhn thẳng pha trước, khng hề liếc về pha cc t nhn đang lm việc. Rồi, thnh lnh, c dừng lại, nhn sững, kinh hi.

Pha bn trong lỗ hổng c rất đng người đang lm việc. Tất cả nhn sự t khổ sai của Fenfield đều ở đ, một đm đng khổng lồ đang ở gần lỗ hổng. Khng một người bận đồ xm no c mặt trn đồng hay trn đường. Mọi người đều ở bn trong v bức tường mọc ln rất nhanh. Lỗ hổng khp lại.

Jack ở đ. C thấy anh bn kia thnh lũy đang mọc dần ln trong khi anh đang lm việc giữa đm đng. Nơi lỗ hổng đ cao ln khoảng bốn bộ rồi, một bức tường dựng ln trước mắt c. Số người lm việc đng hơn trước gấp năm lần v những tảng đ được đưa ln như c php lạ.

Maeve nhn chồng, đưa tay ln giữa chừng rồi bung thng xuống. C ku ln cục cục ngớ ngẩn v nghĩa, trong khi chnh anh đẩy tảng đ cuối cng vo chỗ. Hng cuối cng trải di ra hết sức nhanh đến khi chỉ cn một khoảng trống nhỏ, chỉ một vung vừa đủ lồng khun mặt anh trong chốc lt. Anh nhn khng ni g, nhưng đi mắt như bật ln một tiếng ku thảng thốt. Rồi tảng đ bịt kn khoảng trống cuối cng v Maeve im sững, chết lặng trước bức tường khổng lồ khp kn mun đời sự im vắng v b ẩn bn trong.

 

MING

Paris, Aout 1995


 

 

PHELAN, Jim (1895-1960)

Viết truyện v tự truyện. Sinh trong một gia đnh ngho ở Dublin, Jim Phelan lần lượt lm diễn vin, thợ rn, nhn vin nh băng, k giả... ng sống cuộc đời lang thang, đi khi phải vo t. Từ kinh nghiệm sống ny ng đ viết  Letters from the Big House  (London, Cresset, 1943) một tuyển tập truyện ngắn miu tả thế giới lao t với một ci nhn sắc bn của thảm cảnh đi khi xen lẫn khi hi đen, như trong truyện  The Curtain  ở đy. Jim Phelan cũng viết  Bog Blossom Stories  (London, Sidgwick & Jackson, 1948), nhiều tiểu thuyết, v một quyển tự truyện  The Name's Phelan  (London, Sidgwick & Jackson, 1948).