BUỔI SNG, BNG TỐI, C ĐƠN...

 

BUỔI SNG

 

Bức tranh sống động của con đường ra biển vo 5 giờ sng ngy no cũng hệt nhau khng thay đổi: gc đường đầu tin l đi vợ chồng trẻ by bn ghế chn đĩa ln vỉa h rộng trước nh. Hai l than to ngọn lửa hiu hiu từ từ hực ln nhờ cy quạt trời buổi sng rất ấn tượng. C vợ xinh xắn li hi bn mấy nồi nước dng to chảng, anh chồng lo dựng mấy cy d vĩ đại nặng nề. Đi thm vi trăm mt sẽ nghe nước chảy rc rch từ hn giả suối m ti thường bảo l ph năng lượng, ban đm th ngoi sn để điện lm g. Ở gc đường tiếp theo một b ko tủ bnh m ra lề đường, bật đn, đn b cười khc khch sắp hng bn trong lớp knh nhy mắt với khch bộ hnh. Gc đường đối diện một ng bận may d trắng ngồi quay lưng ra đường rt đầy mắm hay tương ớt hay g g linh tinh vo chai lọ lủ khủ trn bn, hẳn l theo lịnh vợ. Vừa qua khỏi l qun c ph giờ ny thường năm ba ng tr chuyện rm ran. Thm t bước nữa ở ng ba con đường nhỏ, hng bnh canh chả c đang xun xoe bn ghế m sng no b mẹ trẻ cũng được c con gi nhỏ lăng xăng phụ gip. Thm ba bước cũng rộn rịp ghế bn cho riu cua, bn c. Đối diện bn kia l hng bn b c hng phở nằm kề. Rồi ngay ng ba đường chnh th đủ loại xi thơm lừng mi hnh phi sng sớm. Băng qua đường, qun c ph nữa gồm ba chiếc bn con st vch h, c chủ lun lun đội mũ sụp che kn, giờ đ hy cn tối v vnh mũ rộng nn chỉ đi ngang qua th khng bao giờ thấy mặt. Chiếc ra d hay my ht hay điện thoại đi động pht ra những bản tnh ca thời trước 75, mi mẫn. Rộn rng cc sinh hoạt đầu ngy phục vụ bao tử v khẩu vị mỗi người. L sự sống. Gần tới biển th khỏi ni, khng c lề đường cho người đi bộ, bn ghế đ chiếm hết rồi v mỗi l than c một chiếc quạt my thổi v v, đi gần tn lửa bn quần o như chơi. Cc nồi nước lo si sng sục, lỡ trượt chn ng vo đấy sẽ thnh thịt luộc. Rồi ci chợ chồm hổm bất thnh văn dọc đường dnh cho người đi biển về tiện mua, bắp, sữa đậu nnh, đậu hủ, khoai lang khoai m, bnh dầy, bnh đập... Chẳng thế cn rau cỏ v ma no tri ấy cy nh l vườn tươi ri, những ngy gần Tết cn c g sống m người bn chẳng ngần ngại cắt tiết lun nếu khch yu cầu. Một bức tranh sống động trong khi trời chưa r mặt. Khng ai to tiếng. By giờ từng nhm người đi ngược trở về đ nhiều, dm họ ra biển từ ba giờ sng.

 

Những hm trời mưa hay v l do g khng ra biển th đng 6 giờ, tiếng cy chổi xương nh ai thong dong đưa đẩy. Tiếng suốt cy chổi ln mặt đất nhẹ nhng, hơi di, trong trẻo, thanh tao. Đng bảy ci th ngưng. Mười lần như một, nhất định khng trước hay sau su giờ, khng t hay nhiều hơn bảy lần chổi qut. Thường ti nằm im v đếm, khng c t m ra xem nh ai m đều đặn ngăn nắp vậy. Cứ để n vẫn l huyền b, bởi bảy suốt chổi đ vừa dễ thương vừa đằm thắm. N đặc biệt qu, ấm cng qu, dịu dng qu. Khng cố đnh thức ai dậy muộn, khng vội vng tất bật cho xong, khng nặng nề đuổi rc, n thong dong điệu đng như con gi vừa đi vừa ngoy lại mỉm cười. Khng biết người qut c cố đng bảy ci th ngưng hay tới đ vung sn đ hết. Bảy suốt chổi m đ hết th sn hẹp lắm, ngắn lắm. Vậy m n nổi bật trong buổi tinh mơ nhờ người chủ qut. Ta c thể tưởng tượng b chủ hay c chủ nhỏ cầm cn chổi yểu điệu như cầm chiếc quạt trầm, phe phẩy lịch sự đuổi bng đm v mấy chiếc l đi m khng nỡ thẳng tay. Rồi cầm chổi lững thửng quay vo nh, bỏ mặc mấy chiếc l vng vừa tm tụm c thể nhởn nhơ với gi sớm theo chn người vo sn trở lại cng nh sng mỗi lc một hồng ho.

 

Nhớ lại thuở no nh b chị ở Hng Xanh nằm đầu con hẻm, c ci chợ nhỏ. Buổi sng chưa r mặt, trong khi cc b m thầm by thng mủng v khẽ khng tr chuyện th mi cc loại rau thơm rau ng từ từ len vo khe cửa. Mi thơm tinh tuyền thanh tao qu đỗi, n lch vo khứu gic v cả thn hnh như được ươm hoa. Sch vở ni xưa kia Đức Phật nghỉ trưa trong phng ướp hương sen, chẳng biết thơm cỡ no, nhưng dạo đ chẳng cố m sng no cũng được rau ng lừng lững bước vo, nhẹ nhng đnh thức dậy với nụ hn ngọt ngo khiến mnh sảng khoi v bin. Những l ng mỏng manh tru ghẹo, lẳng lơ một cch kn đo. T canh nng hổi bỏ hnh ng xắt lt sực ln nồng nn quyện mi tm thịt, trong khi rau ng buổi sng chỉ c mi hương mt dịu đượm sương đm, thơm v thanh. Dạo đ ti nằm im min man ht thở nhẹ nhng, cảm nhận từng hạt khng kh thng vo phổi mnh c hơi hướm rau l, một sản phẩm thin nhin tao nh. Người ta ni bộ nhớ của khứu gic dai dẳng lắm, nn giờ nhớ đến vẫn cảm nhận được mi hương rau cỏ năm no...

 

 

BNG TỐI

Trưa nắng, nh ti vừa ra khỏi cổng, b cụ bn cạnh đang ngồi dưới bng mt cy sứ đứng bật ln:

Ch ơi, con nhỏ chu tui đi m từ sng chừ chưa về, bỏ học.

 

Rồi b hớt hải tỉ t:

Tui đang nấu cơm, hắn đi học thm ton bn nh thầy Bnh về, dắt xe đạp ra ni nụi ơi con ra ni mua ci ni cht xu ri về. Tui biểu ăn cơm để mười hai giờ cha hắn về đưa đi học, hắn ni hắn về ngay. Vậy m chừ chừ chưa về ch ơi. Cha mẹ hắn đi hỏi khắp nơi ri, nh thương, nh bạn hắn, m bạn th đứa m cũng đi học đầy đủ.

 

Chiều, con đường nh chng ti ngắn, nhỏ, cng lc cng đầy người đứng ngồi. Ai cũng băn khoăn. V rất nhiều giả thuyết được đưa ra, rằng chắc n lm mất xe đạp nn trốn lun chẳng dm về, c ruột n đnh chnh ngay l n khng thuộc loại sợ kiểu đ, rằng con nhỏ suốt ngy m mạng, mẹ n đ cấm rồi, đi học về l lu lo điện thoại di động nn mẹ n cũng rt cạc Sim ra rồi, nghĩa l cắt đứt con b với thế giới my mc, chỉ bắt n chi mũi vo sch vở thi, cho nn con b nghe lời ai trn mạng dụ dỗ rồi, chuyện đ đ xảy ra cho (ai ai đ, ở xm g g đ) rồi, rằng n rất ganh tỵ với con em (mới ln ba) sao mẹ chỉ lo cho em m khng lo cho n, cho nn p dụng một c đi hoang cho cả nh hoảng, rằng với ci tuổi đ m khng trng nom cẩn thận l chết, rằng ci dở nhất của người mnh l cứ ni (g g đ, nghe c vẻ ch ch l gia đnh khng biết cư xử với con). Chưa bao giờ thấy xm mnh biểu lộ lng đon kết v cng lc nhiều kiến... siu phm như vậy. Ai cũng c để gp, c để khuyn nn cư xử với con ci như thế no th mới khng bị xất bất đi tm...

 

Bố mẹ con b chẳng ăn g từ trưa, chạy xe hết nổi, c hng xm đo mẹ, anh hng xm đo bố, tm ngoi bi biển, trong cc tiệm ăn, tiệm sch. Trời ạ. Đứa em gi n được c hng xm c con cng tuổi đem về ăn tối, xong một c khc vo nh b cụ lấy bộ đồ dắt về nh tắm cho n, một c khc đi mua cho về p b cụ ăn để cn uống thuốc tiểu đường. Trời cng tối nỗi lo cng gh gớm. Ti cũng lng ngng như thể nếu vo nh lấp đầy bao tử l c tội. B cụ mệt mỏi hụt hơi:

 

Giờ n m hắn chưa về th chắc hắn hư đời con gi ri c . Bị ai dụ dỗ đi ri, chứ hi giờ hắn c rứa m.

 

Lại tm lời an ủi m trong bụng cũng sợ qu. Hng xm m mnh cn thắt ruột huống chi gia đnh. Bố mẹ n về nh. Mới một ngy m mặt tọp xuống, thất thểu gi nua, đen gần bằng cột nh chy. Chị hng xm nh gio ni nhỏ vo tai ti:

 

Tiu rồi, kiểu ny l tiu đời rồi. Đng lẽ phải bo cng an ngay từ hồi trưa, cng an hnh sự họ c cch truy tm, họ biết đối tượng no hoạt động khu vực no l tm ra ngay. Phải vo khch sạn tm nữa chớ. M hồi trưa đng lẽ phải chận ở bến xe, bến tu lửa. Chớ giờ ny dm n đ ra tới Huế rồi. Ci g chớ chuyện ny em kinh nghiệm lắm.

 

V chị kể hồi nẵm, thằng chu hơi mt giy ở Si Gn tuyn bố sẽ ra Nha Trang tự tử. Chắc n nghĩ chết dưới nước biển th thn thể mặn m mt mẻ. Buổi tối khng thấy n về ngủ sau một vng đảo khu Nh thờ Đức B như thng lệ, l gia đnh Si Gn điện ra, sng sớm hm sau gia đnh chị ở Nha Trang đ tc trực ở bến xe, nh ga. Tm gọn thằng nhỏ vừa loạng quạng bước xuống toa tu với ci ti ny lng đựng hai bộ o quần, xuống nước cũng cần c ci m thay. Cuộc du hnh của n ngắn ngủi một đm, mộng nằm chết thnh thang trong nước muối bị vỡ tan, nhưng t nhất cũng cho d n l b bạn hng xm của ti tự ho l c kinh nghiệm trong việc tm bắt thanh thiếu nin muốn sống mu giang hồ. M con b đ gh lắm nghe chị, n c tnh lắm, n ni mẹ n ci miệng cứ loẹt choẹt suốt ngy. Cn bố n th hiền hơn Bụt, v Bụt th cn ln giọng dạy đời chớ bố n con m cn khng dạy đừng ni chi đời, bố n cũng cm hơn hến, v hến vo nước si cn mở miệng. (Xin lỗi, ti qun kể chi tiết l hồi chiều trong một lc tạt về nh, mẹ con b ln lầu lục lọi một hồi, xuống tuyn bố với b con đang tụ tập l n đem theo một quần rin, ci o thun vng v hơn năm trăm tiền l x m mẹ n khng lấy cất). Chị thấy khng, như vậy l n c chủ đi rồi, bị dụ dỗ rồi, chớ phải ai bắt cc g đu. Mắc cỡ nỗi g, cứ đưa hnh cho cng an v đi truyền hnh, họ đăng tin ln th thằng no dụ dỗ n đi cũng biết sợ chớ.

 

V rồi như thm tử tồi trong phim trinh thm, một đứa thiếu nin no đ g tn con b ln G gồ Mp, ng G ny cho điạ chỉ nh một ng Ty ở con phố khc, vậy l thin hạ lại khẩn thiết go ln Tm ra n rồi!. C người bắt thang leo vo nh Gi H coi cc địa chỉ meo cũ m n khng dng nữa cố tm ra manh mối n cht với ai th sẽ tm được kẻ dụ dỗ... M dĩ nhin l chẳng tm ra ci g. Nhưng như người bịnh nan y chẳng biết cứu cch no, ai ni sao lm vậy, với hy vọng mong manh v l l tm ra con b. Thấy đứa con gi đạp xe ngang nh, một b tướng ln N về kia!... Ủa, sao m giống n vậy. Nh bn cạnh c nhm người đang nhậu, một ng bỗng ho sảng phn hồi khoảng hai giờ rưỡi chiều, chiếc taxi Mai Linh bần thần dừng ngay cy sứ, c ba đứa con gi cỡ tuổi con b bước xuống, phn vn nhn nhn ci g rồi lại leo ln xe đi. Một c hng xm cầm hnh con b v qua rồi v về, hớt hải phấn khch:

 

- Anh ny ni ảnh chắc chắn bảy mươi phần trăm l một trong ba đứa con gi đ l n.

 

Đin đầu nn khng ai nghĩ l anh ny đang qung vai Lưu Linh, cho nn chuyện chắc chắn bảy mươi phần trăm gy chấn động gần cỡ thp đi bn Mỹ bị tu bay đm sụp. Người ta bn chắc l n muốn về lấy thm ci g rồi nghĩ sao lại thi. (Qui, đng l con nt, đ cố tnh trốn đi m lại về lấy thm ci g. V nếu c người dụ dỗ th non tay qu, lại cho con b gh nh!). Mẹ n vội phn cho hng Mai Linh, rồi c hng xm lại vụt qua nhm đang nhậu hỏi thấy xe mấy chỗ, biết l xe bảy chỗ rồi th mọi người trn trề hy vọng Mai Linh sẽ hỏi ch ti no đ đ thả ba c gi xuống đu. L sẽ ra tng tch con b thi. Kể ra cũng kh giản dị. Tm trẻ đi hoang kiểu ny th thm tử khng cn đất dụng v rồi.

 

Rồi ni một cch rất cải lương chi bảo nhưng chnh xc l thời gian khng đợi ai bao giờ, nn đm vẫn rất đen d c đn đường, d b con xm ti đang c nỗi niềm. Mọi người lc đc ra về. Nh b cụ im lm như đi vắng cả, bnh thường mẹ con b sảng khoi oang oang (m b cụ thường ni hắn ni to qu hả c, ti cười cười đu c sao d, mau mắn vậy th vui). Chắc khng ai yn giấc nổi đu, mnh đy m cn nao nao xt ruột. Nhưng rồi mnh cũng ngủ được, bn kia bức vch ba tm hồn hẳn đang quằn quại, hẳn l mỗi người tự... kiểm thảo mnh c g qu trớn với con b khng, ngay cả bố n khng ni g vẫn l qu trớn. Suốt ngy b cụ đ trả lời bao nhiu lần cng một cu hỏi l mấy hm nay c ai la rầy mắng mỏ nặng lời khng. Mấy bữa trước c la chớ hm qua th khng, mẹ hắn cn khch lệ v hắn đem về ci giấy khen học sinh giỏi... V cụ đ bao lần lặp lại hoạt cảnh Tui đang nấu cơm, hắn đi học thm ton bn nh thầy Bnh về, dắt xe đạp ra ni nụi ơi con ra đy mua ci ni cht xu ri về. Tui biểu ăn cơm để mười hai giờ cha hắn về đưa đi học,... Chắc trong đm cụ bp trn cố hồi tưởng nhiều điều m với tr nhớ bận bịu tuổi đời v lo u hoảng hốt, cụ c qun g khng. Chu ơi l chu.

 

Sng sớm trước khi về Sai gn, chu ti đi thăm biển, b cụ đứng trước cổng như mỗi sng mỗi chiều, như hm qua, ko tay o n (lần đầu tin gặp nhau):

 

C ơi, con nhỏ cũng chưa về.

 

Rồi cụ kể lể, cũng l những chuyện hm qua m cụ lặp lại như mới lần đầu, vừa hăng hi va ủ , th điện thoại reng. Rồi chẳng biết từ đu hng xm o o ko đến hn hoan ra mặt, cu n về rồi, n về rồi trn mọi đi mi. Nhanh thiệt. Nhưng n chưa về, chỉ l bc n ở Si Gn điện ra cho biết n vừa chn ướt chn ro bước vo nh bc. Ouf. Nhẹ nhm. B cụ cười như mếu. Hm sau cụ nắm tay ti ni say sưa:

 

C biết tại răng hắn đi khng, hắn viết tờ kiểm thảo kể hết ri, tại v bữa t lm bi, hắn khng thuộc mới giở sch ra, con ph lớp bắt gặp, ni với thằng trưởng lớp, hai đứa hắn đi con ni đưa ba trăm nghn nếu khng sẽ trnh ln hiệu trưởng, con ni ni khng c tiền, hai đứa hắn ni thi hai trăm cũng được, con ni cũng ni khng c tiền, hai đứa hắn viết giấy bắt con ni k nợ, bắt phải hứa l mỗi thng trả một trăm, con ni x toạc tờ giấy rồi chiều nớ bỏ đi để trốn khỏi ln lớp.

 

Khoan khoan, d ni từ từ chớ chu chưa hiểu lắm. N học lớp mấy?

 

Lớp su c nờ.

 

Lớp su m biết tống tiền?

 

Rứa mới gh chớ c. Tụi hắn biết chi, bắt chước người lớn đ. Hắn ni nhiều đứa bị lắm, ci chi cũng c gi, phải thu, mượn cy bt ch l năm trăm, cy ko l một nghn. Hồi giờ chỉ nghe ni, tưởng chuyện nhảm nh chi chi, chừ con chu bị rứa mới biết c nờ. Hắn kể hết trong tờ kiểm thảo ri, để mai tui đưa c coi.

 

Ti khng muốn hỏi mượn bt mượn ko của ai m phải trả tiền, chẳng lẽ học tr phải tới tận... nh cầm đồ hay cho vay lấy li? Mắt b cụ trn lan bng tối.

 

 

C ĐƠN

Sch anh ấy viết th phải ni lấy thước m đo, nắn nt đẹp lắm, nhưng nhất định khng chịu in. C người ở ngoại quốc về đề nghị đưa tiền in, bản quyền vẫn của anh, chỉ l gip anh in ra thi, nhưng anh vẫn khng chịu. Chẳng biết anh c... khng khng, ai cũng muốn ci g mnh viết ra, hay dở chẳng biết, nhưng muốn in ci đ.

 

- Chẳng giấu g anh, ba mươi triệu đối với ti l to lắm, l cả gia ti. Khng phải ti khng tin anh bạn muốn bỏ tiền in, nhưng c một kỷ niệm chẳng hay ho g cứ m ảnh ti hoi. Chẳng l vợ ti đi lm nui ti, ti ni b nui cơm tui đi, tui sẽ viết những ci sạch sẽ để khng phụ hạt cơm của b. Rồi con của một đại văn thi ho, ni quyển no anh cũng đề tặng vợ m by giờ chỉ bịnh nằm đ anh khng c tiền thuốc men cho chỉ th mấy quyển sch ny gip g cho chỉ đu. C l qu nn ti đồng để họ lấy đi một quyển hứa in v trả tiền để ti lo thuốc men cho vợ. Chờ mi chẳng thấy tăm hơi. Ti c hỏi thăm một đại văn ho khc v được bắn tin l ti muốn mất chỉ một quyển hay muốn mất hết cc quyển đ viết? Tức l n c thể lấy hết anh , m ti đ gửi tản mc hết rồi. Đ, để thấy như vậy đ anh. Cho nn ti chn nản, những g mnh viết chỉ l chuyn mn chẳng đụng đến ai, tất cả đều rất sạch sẽ đng hong, m nản lắm anh. C đơn lắm anh.

 

Biết an ủi anh ấy bằng cch no đy. Sống giữa x hội tất bật rộn rng của một trong những xứ dn số vẫn tăng v v d kế hoạch gia đnh, m khng t người vẫn rất c đơn.

 

Nhưng tiểu thuyết Buổi sng Bng tối C đơn của Quỳnh Dao l cu chuyện hon ton khc hẳn.

 

MING

Paris-NT Mars 2013