HonKemDaDung

 

HN KẼM Đ DỪNG

 

 

Việt Nam ta c nhiều thắng cảnh t ai biết. V dụ c thể chẳng mấy người đi đến, nhưng dn Quảng Nam khng ai xa lạ cu ca dao Ng ln Hn Kẽm đ dừng, thương cha nhớ mẹ qu chừng bậu ơi. Dừng đy khng phải l ngưng, l stop, m l dựng, dựng đứng, l vch. V theo Đặng Tiến, nh Quảng Nam học v ph bnh văn học, th đy l lời than thở của người khng chiến chống Php trong phong tro Văn Thn hồi đầu thế kỷ hai mươi.

Từ Đ Nẵng đi vo, theo quốc lộ 1 rồi qua khỏi Nam Phước, đến Trung Phước. Vng vo qua ci đo khng ly kỳ lắm tn Le, cy cối xanh um trải ra cuộn vo ngoạn mục. Xe dừng lại, vo qun bn đường ăn g tre nướng hay nấu cho, thịt mềm, chắc v thơm. Dn dng nước suối quanh năm mt rượi, trong veo, c qun than ma đng rất lạnh, lạnh đến bỏng ti cả tay. Xong đến bến đ, c du thuyền chờ sẵn, mỗi chuyến đi về nửa triệu đồng VN, chở được hai mươi người, nhm t hơn th cng rộng ri. Trời mt mẻ yn bnh, thuyền sạch sẽ v vợ chồng chủ thuyền trẻ trung khả i.

C người cường điệu bảo Thu Bồn l Amazone của Việt Nam, nhiều nhnh n cần nui dn hai bờ. Nhiều đoạn sng rất rộng, mặt nước phẳng lờ bnh an thả lỏng thuyền b qua lại. Chng ti ngược một trong những nhnh chnh của Thu Bồn ln thượng nguồn, nơi dng sng thu hẹp len giữa hai hng ni nhọn hoắc, sắc cạnh, bng bẫy dưới nh mặt trời. Thuyền chạy chậm cho du khch tha hồ ngắm cảnh chụp hnh, nhiều nơi ẹo người sang phải sang tri trnh khc cạn. Dọc sng c đoạn l dy ct di, đ c thời thin hạ đi tm thấy vng, nhưng sau bị cấm v ct sụt nguy hiểm. Lại qua đoạn nhiều vng nước xoy dữ dội m cch đy nửa năm, một thuyền con bị lật cuốn ht ngư phủ mi 42 ngy sau mới trồi ln, thn thể thần sắc nguyn vẹn như vừa tắm sng. Thuyền lướt dưới chiếc cầu xi măng cao cht vt, nơi 18 em học sinh đ bị nước cuốn cch đy hai năm lc chưa c cầu. Trn bờ, giữa lm cy xanh sau lưng v bờ ct trắng trước mặt, ci am nhỏ thờ 18 linh hồn son trẻ nhn ra dng sng phẳng lặng ngy thường, m ma lũ lụt th hung hn đ v tnh đẩy cc em qua bn kia cửa như thể sẽ ph trợ cho kẻ qua sng khng bị xui rủi như mnh. Xa xa trn bờ, mấy chiếc xe chi nhnh mỏ than Nng Sơn hoạt động nơi đy đang xuống ph qua sng.

 

Hai bn ni đ sừng sững oai nghim, mặc dầu dửng dưng khng lời nhưng c vẻ n cần kể rất nhiều về phong tro Văn Thn thời ấy. Lịch sử gai gc nằm giữa thin nhin m i trữ tnh đến cảm động. Nắng xin xin đẩy đ ci xuống soi mnh ln nước v nước u ym m đ vo lng, dải ct trắng phau mơn man chn ni thả hồn cho nước xanh ve vn. Dọc đường gặp ghe cu tm c, chị chủ thuyền mua c chp nấu nồi cho lơ thơ t hạt đậu xanh, lại xui thm cht nữa đến lng thuyền mua xị đế, t ci bnh trng v rau thơm rau sống. By giờ đ gần 16 giờ. Thuyền quay về, dừng lại khc sng đẹp hơn tranh vẽ. Nơi đy hai bn ni muốn bắt tay nhau. Ni đ cao um tm dứa dại sum su, nước trong vắt huyền b mu cẩm thạch như Cte dmeraude bn Php. Giữa vng xanh l bạt ngn, thỉnh thoảng nh ra sắc đỏ lựng lộng lẫy của hoa g m anh chị chủ thuyền cũng khng biết tn. Đất trời lng mạn bao la, lng người chiến binh khng Php c thực sự chỉ thương cha nhớ mẹ, hay qua đ muốn nhắn gửi với bậu ở nh nỗi nhớ nhung kh ni? Phong cảnh hoang d tuyệt vời, nước xanh m lng chiến binh nghĩ đến mu đỏ, ni lặng lẽ m tai nghe tiếng đ đng th cũng thật buồn. V vậy tiếng bậu ơi như c che dấu vẻ g thống thiết, c thể tưởng tượng nỗi niềm nam nhi bị dy v giữa nợ nước tnh nh. Lại c cu Thương cha nhớ mẹ th về, nhược bằng nhớ kiểng thương qu th đừng, c người bảo đ l lời cha mẹ khuyn con đừng bao giờ trở về đất Quảng Nam (c đặc tnh như nhiều vng xứ Quảng khc), l nơi khng đi người bản địa; cũng c người giải rằng cu đ do bậu ở nh khuyn chng nn dốc lng đuổi qun xm lăng, đừng v bậu m về, v cha mẹ th đ c một tay bậu lo liệu. Miếng cho c chị chủ thuyền kho nấu tri đến đu nghe ngọt ngo đến đấy. Lịch sử lợn cợn những mẩu xương con. Một chuyến du thuyền đến địa danh ngay cả với người Việt vẫn cn xa lạ lại tuyệt vời hơn xui sng Nil lừng danh. Nơi đy ngoi di động thỉnh thoảng reo, đời sống văn minh chưa chạm chn đến nn vẻ đẹp cn nguyn sơ tinh khiết. Buổi chiều huy hong đến nỗi thuyền phải quay về m lng cn ở lại.

 

Xui về, thỉnh thoảng gặp những chiếc thuyền con chỉ một người, dưới bng lờ mờ choạng vạng trng mới c độc buồn b lm sao. Tối, nhm gh lại qua đm lng Đại Bường l Đại Bnh ni trại đi v hy kỵ cụ no đ. Từ bi sng bước ln 54 bậc cấp, đy l miền Nam thu nhỏ với nhiều tri cy cao cấp như sầu ring, măng cụt Lng rất sung tc, nh no cũng c vườn cy tri xum su bọc quanh. Hm đ ngy rằm, chng ti dạo lng dưới nh trăng mềm mại. Mọi người quen biết nhau, ai cũng c vẻ chn tnh thnh thật tạo cho lng một vẻ an bnh tuyệt đối. Đm Đại Bường se lạnh. C chăng l tấm lng gia đnh người hướng dẫn n cần sưởi ấm.

 

Sng ra đ sang sng về phố, chị chủ thuyền hm qua vẫy tay mi đến khi lũy tre lng nhất định chia cch đi bn. Chị khng ngờ hnh ảnh mảnh mai của mnh đ gắn liền vo thin nhin hng vĩ cho chuyến đi thăm Hn Kẽm đ dừng của du khch thnh kỷ niệm hết sức ngọt ngo.

 

Xun Sương

Fv. 2009