GuomDan

GƯƠM ĐN

Go luồn qua những thớ đất ẩm ngai ngi sau trận mưa ro. Ngồi xổm, Bổn cầm cy que nhỏ vẽ dọc ngang bất định. Anh thấy xốn xang, một nỗi xốn xang kỳ b khng giải thch nổi, cũng chẳng thể tm sự với ai.

Bỗng dưng Bổn lo sợ. Thủ ph c g khi lnh lạnh nhn anh thng cu "Lạ, hai lần cậu trực đm th đng ngay hai mạng đi đứt !". Bổn thở di, bất gic nhn ln trời. Bầu trời sau cơn mưa trong xanh, ngun ngt xa vời. Bổn nhn mi, tm kiếm chờ đợi ci g c thể giải thch nỗi lo sợ hoang đường. Nhưng cng nhn anh cng sợ, thấy trong ci mnh mng su thẳm của thn nhin c ci g kỳ b m con người khng thấu hiểu nổi, m con người chỉ l nạn nhn, m con người phải chấp nhận d ngờ l khng thực. Trời sao m xanh, một mu xanh huyền ảo khng my. Nhưng trong ci trong suốt của buổi chiều, Bổn c cảm gic như trăm ngn con mắt đang dọi xuống mnh ci nhn hững hờ m nghim khắc, khng xn xao m hm . Gi đuổi nhẹ hng keo bn h, thầm th chỉ trỏ ni g anh. Rng mnh, Bổn tự hỏi khng biết v trời chiều se lạnh hay v hồn mnh bất định ? Anh bỗng thấy c đơn kỳ lạ...

Chợt Bổn đứng bật dậy nng ran người, mắt long lanh rảo bước về pha nh ng Từ. Phải rồi, chỉ c cch ấy, ừ, t nhất cũng giải thch được ci g...

- Dạ cho ng !

ng Từ hấp hy qua cặp knh lo rồi ngừng tay nặn tượng, gỡ điếu thuốc khỏi mi :

- A ! Ch lại tới lục sot g nữa chớ g ?

- Dạ khng. Chu... chu c cht chuyện muốn hỏi ng.

Dửng dưng, ng Từ gắn điếu thuốc vo hai mi nho tot, bập bập rồi thong thả ph ln khi mỏng manh như giải lụa mềm ln mũi. Bổn bước tới bức tượng đn ng :

- ng n, ci tượng ny l ai hả ng ? C ru quai nn, mắt sng, cầm kiếm, coi oai qu !

- Ai đu. Nặn chơi vậy m.

D ng Từ vẫn chỉ chăm ch vo con b đang nặn trn tay m tự nhin Bổn nhn trnh sang chỗ khc, ngập ngừng :

- Ơ... c bao giờ ng nghĩ l mấy ci tượng ny di chuyển được khng ng ? Ơ... chu muốn ni như... như chuyện cổ tch vậy m !

ng Từ nhướng mắt nhn anh cng an trẻ : ch chng ny c đồ g đy ? dọ để kết n l mnh m tn dị đoan rồi cấm khng cho nặn tượng nữa chăng ? Quai xăng-đan bầm dập m mấy ngn chn mng di cu bẩn, bộ đồ vng bệch bạc với một cc o đt, chiếc nịt sờn gy, hai bn tay thư sinh lấm lp v nt mặt d c vẻ thật th nhưng nh mắt bối rối, mi run run ... Ni chuyện với ng gi th c g m dao động ? Khng, chắc chắn ch chng c đồ g. Đy l thnh phần nguy hiểm.

- Tui khng biết ch ơi, nặn th nặn cho vui. Gi cả chẳng biết lm g.

Khẽ khng đặt con b xuống đất, ng Từ vớ tay lấy chổi qut nh. Bổn bối rối, biết ng Từ muốn đuổi kho mnh. M Bổn th chưa muốn về. Tự nhin anh cứ muốn hỏi chuyện ng Từ, về người đn ng anh đ gặp ở cơ quan trong hai đm bất hạnh, về bức tượng, về chnh cuộc đời ng. Tự nhin Bổn muốn cạy miệng ng, muốn ng phải thốt những điều minh muốn nghe. Tự nhin anh nghĩ trong ci đầu lưa thưa tc bạc kia hẳn che dấu rất nhiều điều. Nn lm như khng hiểu, Bổn giả vờ thản nhin hỏi tiếp :

- Hồi giờ ng chuyn mn nặn tượng hả ng ?

Lại gỡ điếu thuốc khỏi mi, ci điếu thuốc ố vng, đui mỏng tang lc no cũng dnh một bn mp như cht thịt thừa, ng Từ dấm dẳn :

- Trước kia giữ cha th ngy ngy nhang đn cho Phật. Từ ngy gia đnh bộ đội v lấy cha, đập ph hết tượng th nặn cho vui. Gọi l quen tay, c g đu m vặn !

ng lại dn điếu thuốc bn mp. Bổn vẫn kin tr, giọng nằn n dỗ dnh :

- Khng phải chu vặn. Chu xin lỗi ng. Nhưng m ng ... trong vng ny c... ai ging giống bức tượng ny rồi ng nặn theo, hay chỉ l ng tưởng tượng ?

- Tui khng biết !

Bổn khng cch no tm hiểu g trn khun mặt sạm nắng lẩn cng mu với chiếc cột gc nh. Một mu nu đồng trầm tĩnh, kn đo khng sẵn sng cho tnh cảm no bộc lộ. Đi mắt hy cn tinh anh như hai cửa sổ khp, khng để ai rnh m dm ng bn trong. Nhưng đi mi nhăn nhm kia đang run run m tự nhin Bổn c linh tnh v xc động m thầm chớ khng v giận. Vừa hoang mang vừa sợ hi muốn khc, Bổn qun cảnh gic, bước tới nắm hai bn tay dnh đầy đất st ni nhỏ nhẹ như một lời th tội :

- ng ơi, khng biết chu c bị ma m hay g khng, m sao hai lần cơ quan c người bị giết chu đều thấy thủ phạm đi vo nh ng, m giống bức tượng ny gh lắm. Chu sợ qu ng ơi !

Lặng lẽ rt tay ra, ng Từ th lưỡi gỡ điếu thuốc dn ln cột - cy cột đầy rẫy những đui tn thuốc như s hến bm lưng c voi. Mặc Bổn với lời tm sự bất ngờ, ng bỏ ra sn...

x

Bầu khng kh đặc qunh như hồ lỏng, ngay cả trăng cũng kh nhọc bước xuống trần. Chưa bao giờ ci nng lại tức tưởi đến độ. Ngay cả mảnh sn sau nh, ngay cả bốn bức tường loang lổ, ngay cả cc bức tượng cũng ứa mồ hi, hm hấp thở nhọc nhằn. Tất cả đều rn rt, ngầy ngật, rũ rượi.

ng Từ tựa lưng vo cy ổi ci, cy ổi bất động sửng sốt dưới ci nng dộp da. Thỉnh thoảng ng với tay mc nước trong lu tu ừng ực xong xối ln người. Nước rớt xuống lm mặt đất sủi ln, phừng phực hăng hăng. Trong đời, ng t thấy ci nng g m kinh khiếp. ng ngước nhn trăng cầu cứu, ch Cuội đang tất bật quạt cho chị Hằng v hai m chị ửng hồng, cũng rạc người v nng. Cả bầu trời trong vắt từ từ mang mu lửa, lửa nhen nhm, lửa reo vui, rồi lửa hừng hực bao trm vạn vật. Mi mắt ng Từ sụp xuống nặng nề...

Trong ci m m tỉnh tỉnh, chợt đu đy thoang thoảng một mi hương. Th vị, ng Từ nhủ thầm đ bao năm rồi chưa được ngửi mi hoa bưởi ? Khng, m khng phải hoa bưởi, chắc hoa li. Lại cũng khng phải, chắc dạ l hương... G th g, mi thơm ngon lnh qu muốn ăn được, muốn m vo người, muốn nhốt vo lng. Trong đm đặc qunh, mi hương mang lại cht go hy hy dịu ngọt, một cảm gic lng lng sảng khoi, một hơi hướm gin nở mời mọc. Tất cả mọi chn lng trn người ng nở ra, tiếp luồng hương thơm vo từng tế bo, từng mạch mu. Lớp da nu đồng cằn cỗi của ng được mi hương mơn trớn hồi sinh ti tạo. Con tim gi nua được mi hương xoy loạn ln sống động, nn nao...

Rồi mi hương đến gần ng, gần lắm khiến khối c m mờ chợt nhớ n đ từng len lch giữa cc vin gạch trong nh, giữa những sợi tranh trn nc, giữa những hiu hắt gi đm... v nhất l, nhất l giữa tiếng nấc nghẹn ngo bi thiết đn b dập dờn trong khuya vắng. Thỉnh thoảng lại văng vẳng tiếng đn du dặt khi nhặt khi khoan dng dắng, ngập ngừng. Cc thứ tru ngươi ấy quyện lấy nhau, nhịp nhng si nổi, đ lm một người chai đ như ng cũng phải cảm thấy lạnh buốt ở lưng. ng đ thức bao đm chờ đợi, rnh m tm kiếm m chưa bao giờ gặp. ng biết ci thứ mi ma qui v tiếng khc tỉ t m hồn ấy c đu đ trong nh, trong vườn, rất gần gũi ng m cứ trnh n h doạ, lc nổi lc chm cho ng bc rức. Đm nay n cn ngt hơn, ngọt hơn khiến giữa cơn thim thiếp, mũi ng phập phồng như hai cnh bướm đm. Rồi ng Từ cố h mắt tm hướng ci mi sung mn ấy. Bỗng mắt ng mở to ra, to mi, nhn sừng sững trước mặt mnh một mu g trắng tot khng phải mu trăng...

ng sẽ giữ mi kỷ niệm tuyệt diệu ấy cho ring mnh - một ci ring tư đ khiến những ngy cuối đời ng rực rỡ, một điều b mật lm giu nỗi c đơn v cuộc đời quạnh quẽ của ng, một cht nồng nn hm nng con tim gi lạnh. Ma trăng đ tưởng chừng v tận...

Tới ma trăng sau ng Từ vẫn chưa hết bịnh. Hng xm bảo hậu quả người ướt sũng m ng nằm suốt đm ngoi sn của đm nng trời thng trước, l c. Để đp cng những b ci b ngh v g vịt ng Từ đ nặn, cha mẹ thằng Cu cho con qua để ng c bạn. Thằng Cu đặt bn tay học tr vụng dại ln trn ng nng hổi, vừa kể ng nghe chuyện lặt vặt ở trường. ng ậm ừ với n m mắt th dn trn khung cửa sổ sứt mẻ chờ đợi. nh trăng nhn nhạt non nớt b từ từ ln phần cao khung cửa. Mu trăng chưa trang điểm, chưa mn khai, chưa kiu hnh. ng Từ vẫn nằm im, vẫn thở kh kh nghe thằng Cu kể chuyện.

Nhưng khi vầng trăng trn trịa đm rằm ung dung ngự giữa trời, ng Từ bị một luồng điện chạy qua, bật dậy bất ngờ mạnh mẽ v tựa vo đi vai nhỏ b của thằng Cu, mằn m ra sn. Với bước chn yếu đuối chậm chạp nhưng cương quyết, ng tới ngồi tựa vo cy ổi ci, thở hổn hển đứt hơi v ngước mặt nhn trời...

- Cu , chỗ, ny n, con, b ấy, ngồi đy, o, trắng tinh, tc xo, di đen, nhnh...

Thằng Cu do dc nhn quanh rồi p thn hnh b bỏng st vo tấm thn xiu lệch :

- Ai hở ng ?

- Ờ, tội qu, b, lạy ng, ni cm, ơn, ng, đ cứu, mạng, hai vợ, chồng, b, rồi đn...

- ng cứu ai vậy ng ?

ng khng cn sức kể v cũng khng tả được cảm gic lc nghe đn. Tiếng đn no nng m kinh động, lạ lẫm m quấn qut, tỏ by m kn đo, trăn trở m ngọt ngo... Tiếng đn lc thanh tao thot tục như hạc như my, lc sầm sập giục gi như thc sa gềnh đổ. Tiếng đn lc vướng vu như sương khi tơ trời lc rạch ri như gi quất... Tiếng đn lc diệu vợi đuổi x lc cận kề mơn trớn... Tiếng đn tựa quả ngọt ma xun, tựa gi tuyết ma đng, đổ xuống, đổ xuống che lấp ci người... Lưng rờn rợn lạnh. Tc dựng trn đầu. Da phồng ln, mỗi chn lng l một lỗ tai căng ra hứng tiếng đn huyền nhiệm. Rồi nước mắt đ kh bỗng tựa tiếng đn tun ra, tun ra ướt đẫm khun mặt đ trải qua trọn kip nhn sinh...

Mắt long lanh, ng Từ lc lắc đầu kiểu sắp ln đồng, thn hnh co giật, hai cnh tay khẳng khiu quờ quạng trong khng tựa người m tm lối đi. Rồi bằng động tc nhanh gọn như c người v hnh li ko, ng b lết vo bực cửa. Thằng Cu cuống qut lẽo đẽo theo sau. ng Từ nằm di ở đ, mắt đăm đăm vo dy tượng gc nh, đi mi quắt queo run rẩy rất kh nhọc :

- Rồi b, vo, đy, lạy, chồng...

Thằng Cu nghi ngờ :

- Ton l tượng đất chớ chồng g đu ng ?

ng Từ cố gượng chắp hai tay :

- Sau đm, đ, ng, tướng khng, cn, nữa...

Một con chim đm ngoi sn v tnh ku tht ln. Thằng Cu giật bắn người mếu mo :

- ng ơi đừng lm con sợ !

Qun bẵng thằng b, ng Từ dn mắt vo gc nh v sống với thế giới ring b mật của mnh. ng đ nắn tượng người đn ng với lng trn trọng v trch mc khng ngui. Gi tưởng chỉ một mnh gi ngu, nghe lời xi dại của đn b. T ra tướng cng đường đường một đấng anh hng m cũng nhẹ dạ ! Nn gi nặn tướng cng cho c bạn, cho vui. Một mnh một ci ngang dọc tung honh, bao nhiu qun dưới trướng, đi đến đu triều đnh khiếp va đến đấy... Chỉ một ci quắc mắt của tướng cng l bao nhiu người run sợ, chỉ một lời tướng cng đủ lm mu đổ đầu rơi, chỉ một ci vẩy tay đủ ban bố bao nhiu n huệ... Vậy m trời ơi, chỉ v lời lẽ đn b đ lm tướng cng mất hết, mất hết cng lao năm năm oanh liệt ! Ci đời hn mọn của gi ny bị đn b xi dại, cho l hay ho g ci nghề nặn tượng, cho l sống sao nổi với nghề nặn tượng... Rốt cuộc gi thất bại hết, rồi bị phụ bạc, phải nương nấu cửa cha. Chuyện cũng thường. Cn tướng cng... trời ơi !

Hết trch mc, ng Từ lại tủm tỉm lẩm bẩm... ru hm, được, hm n, được, cn my ngi th chẳng đẹp đẽ g cho bậc tướng đu, nhưng cũng được đi. C điều chẳng hiểu thước tấc ngy xưa lm sao m vai chỉ năm tấc rộng m thn tới mười thước cao lận ? Gi phải lm sao cho tướng cng đường bệ đẹp trai chớ ! Với lại ... (ng e hm vi tiếng) thuở xưa cứ qun triều đnh l tướng cng xuống tay. By giờ (ng bật cười dn tan) th chỉ c cng an thi !... V ng đ sơn phết cho bức tượng một mu da phong trần - mu da dnh đủ bốn ma thời tiết...

Rồi một lần, hai lần, ng Từ thấy đi mắt ng tướng quắc ln giữa bng đm, đảo đin. Cho l vi giọt rượu buổi cơm chiều lm qung mắt, ng Từ cười cười :

- Được như vậy th gi ny mừng lắm. Xin mời tướng cng một ly !

Đm đm, ng yn lặng chờ đợi, tắt đn, hai ly con con đầy rượu. Trong hơi men với đi tai khng cn tinh tế nữa, ng Từ nghe tiếng gip bo rộn r, tiếng chn nặng nề chậm chạp, v nh mắt ai long lanh trong đm tịch mịch... Rượu hực ấm người tuồng hơi thở ai bn cạnh muốn to nhỏ điều g. V đom đm vo nh hay nh kiếm lo xanh trong căn nh xiu vẹo ? ng Từ cũng cười cười :

- Tướng cng thuận tay tri ? Xin lỗi, để gi sửa.

Nhiều lần tiếng dao loảng xoảng rơi trong bếp. Tiếng ai thở gấp v mạnh. Tiếng di chuyển về đm của th trong chuồng. Tiếng kim kh rộn r nhọc nhằn. Go bật tung cửa. Một luồng kh lạnh xoắn vo lưng lm ng Từ sởn ốc. Một luồng sng xẹt ln. Đi mắt mo linh hoạt ngời nh dữ dằn. Rồi bước chn ai vang vang xa dần trong đm yn tĩnh... Nhưng ngoi những lc ấy, ng Từ nghe bn tai tiếng phn nn bất mn. C uẩn khc no trong hơi thở khắc khoải đứt khc, dồn dập, nghẹn tức. Những m thanh phẫn nộ của tiếng nghiến răng, cht cha nhọn sắc. Rồi những luồng m kh mịt m đen đậc bao trm căn nh ngho nn, biểu lộ nỗi căm phẫn tột cng. C ci g khng lời khiến con tim gi nua đau đớn, thổn thức. ng Từ chợt hiểu...

Rồi một đm đng tối như bưng, ng Từ bỗng nghe c tiếng sột soạt ngoi hin. Ban đầu tưởng mo hng xm săn chuột, nhưng tiếp theo l tiếng rn rỉ nhẫn nhục đn b lm ng ngạc nhin lần m ra cửa. Dưới nh sng vi lằn chớp trn cao, ng hoảng hốt li lại, dụi mắt nhn người đn b đang quỳ, o my, sương khi , ẩn hiện với cy quỳnh bn gc. L quỳnh ốm yếu chao chao trong bng đm tựa bộ xương người. Mặt b ci xuống, vai rung rung v nấc. Cố định thần, ng Từ khe khẽ hỏi b l ai, lm g ở đy vo đm khuya khoắc ? Văng vẳng bn tai ng lời thầm th trch mc :

- V Người tạo ra thiếp với lng căm giận, thiếp khng mang một linh hồn trọn vẹn...

ng Từ chau my. Người đn b ny ng chưa gặp bao giờ. ng cố chọc thủng bng đm bằng đi mắt khng mấy tinh anh. Vi giọt mưa bắt đầu lộp độp trn mi, ngập ngừng. Go khe khẽ rt. Người đn b chợt ngẩng ln. Dưới ci mờ mờ của lằn chớp trong mưa, mặt b nhạt nho phẳng l khng mắt mũi, khng mi miệng. Vậy m ng Từ cảm nhận hai vnh mi kia mếu mo. Đi mắt l hai hốc đen su hoắm vừa đn giọt mưa vội v hắt vo. Vậy m ng Từ cảm nhận ci nhn b thấu suốt vo mnh. Tc bời bời ngang dọc vướng vu một vnh tang trắng, go ở đu cứ đong đưa giải vải về ng. Ton thể người đn b tot ra những mũi kim nhỏ sắc chch vo da thịt ng rờn rợn... Trong cơn hi hng, tai nghễnh ngng của ng Từ vẫn nghe r mồn một những lời than thở :

- Phận hn đức mỏng... Nhờ trời cho gặp người tri kỷ rộng lng thương xt... Thiếp no dm tro trở hai lng... Những tưởng l cơ hội cho tướng qun hin ngang đường bệ, xứng đng kiếp anh hng...

Gan dạ như ng Từ m cũng quỵ xuống, bất tỉnh. Theo những giọt mưa, bng người đn b tan long. Chiếc o khng mu hắt lại lời nhẫn nhục :

- Xin Người bớt giận, cho thiếp được nn người...

Sng hm sau tỉnh lại, ng Từ chột dạ đốt ba nn nhang, lng dịu dng cầu nguyện : "B sống cho nn người đi, ơn đền nghĩa trả..."

Phải rồi, khi biết ng Tướng sống trong c đơn v uất hận, ng Từ đ vừa nắn tượng người đn b vừa quở trch, kết n, rằng cho b sống mười lăm năm trong cảnh đoạn trường, để ci đẹp sắc sảo chết người của b phải mang nt đau đớn n hận, cho tiếng đn ti hoa chỉ đem cho b tủi nhục, cho ci yểu điệu dẫn dắt b vo những nơi m khng người đn b no muốn sa chn... B ham lm mệnh phụ triều đnh vo luồn ra ci, hơn lm hong hậu một ci ư ? Tướng qun v tin yu nghe lời b để phải chết tức tưởi khng nhắm mắt được ! Ti sẽ cho b một linh hồn để sống dằn vặt, lương tm b sẽ dy xo đau đớn, tm khảm b sẽ in khắc hnh ảnh chết đứng của tướng qun... Chết đứng ! Trời ơi cổ kim chỉ một !

By giờ, dưới nh sng chnh chếch trăng nghing, mặt ng trắng bệch, mắt du dịu v đi tay run rẩy, mi mấp my khe khẽ gọi "b, b..." lm thằng Cu tng cửa chạy đi v sợ. B ngồi đy, u yếm nhn ng với nụ cười thanh thản v ng đ hiểu lng b trong ma trăng thng trước. Đm đ, ng Từ chỉ ra khỏi cơn nửa tỉnh nửa m khi người đn b o trắng khc tạ lỗi với chồng. ng khng nghe r v tiếng than chan ho tiếng nấc, nhưng ng hiểu nỗi niềm. Đi mắt tướng từng quắc ln nh giận dữ đ từ từ dịu lại, bao dung. Tiếng gầm gừ nghiến răng của th trong chuồng đ hạ xuống trầm trầm rồi thở di no nuột. Thanh kiếm chợt văng khỏi tay rơi dội ln nền đất. Tiếng gip bo xo xạc tựa go đuổi l chiều khe khẽ nn. Rồi người đn b tho trm, gỡ lược, mi tc đen như đm trn xuống đi vai nhỏ rung rung, trn xuống chiếc lưng ong tội nghiệp, che mất một phần o mu sương tuyết. V khi dng ngọc ẻo lả đứng ln rồi chợt như mũi tn lao đầu vo vch, cng lc bức tượng người cầm kiếm đỗ xuống, tan tnh - th ng Từ hiểu l một mối oan tnh vừa kết thc ...

Chạy trong bng đm, thằng Cu lm đổ một bức tượng...

Khi cha mẹ thằng Cu v hng xm xn xao ko tới th ng Từ đ sng soi. Người ta ci xuống v ng gượng thều tho : "Nhắn, ch Bổn, l, được, b ấy, vừa, chết..." xong mi mắt sụp xuống, bất động.

Mẹ thằng Cu qut hốt mnh vỡ bức tượng đn b. Trăng chầm chậm bước đi với nụ cười hiền dịu. Một mi hương nh nhẹ đong đưa lm thin hạ trầm trồ ng Từ được Phật mở tay tip đn. Ngoi hin bng ai cao lớn hin ngang sừng sững dưới trăng. Từ trong nh, bng ai tha thướt o lụa thinh khng, vng khăn tang trn tc my rớt xuống. Những bước khoan thai đưa đẩy b vo vng tay người ngoi cửa. Mọi người trố mắt nhn. Nhưng chỉ cn l trăng v trăng...

MING

Paris, Dcembre 2000