NhucCamVaVanChuong

 

Nhục cảm v văn chương

 

La chair est triste, hlas! et j'ai lu tous les livres!

Xc thịt vốn buồn, hỡi ơi ! v ta đ từng đọc hết sch vở !

Mallarm[1]

 

Đy l một lối hnh văn đặc th của Mallarm. Đối với ti, hơi dễ di, ti đ từng bnh luận trong Tư Duy Tự Do[2].

Khng. La chair (xc thịt) chỉ "biết" đau hay sướng thi, khng biết buồn hay vui ! Đau th la inh ỏi, sướng th rn khừ khừ, ku ơi ới, đi nữa nữa hay ngấm ngầm rung cảm, thế thi. Tuỳ từng người. V thế, tự n, n chưa bao giờ tạo ra tc phẩm văn chương khiến được độc giả buồn hay vui. Cứ gh thăm sex shops th thấy. Từ hard tới soft porno, chẳng c ci g gợi cảm gic nghệ thuật. C thể khiến ta, đực rựa, thm nhảy một c cho bớt căng, chẳng bao giờ để lại ở ta một nỗi buồn vui no cả. 

Đy l một ảo tưởng của khng t nh văn v nh l luận văn học Ziao Chỉ : cứ mắm muối t ti sex, tưới t ti gia vị Freud, Lacan, Foucault, Deleuze, Lyotard, dn cảnh cinma choc kiểu Mỹ, Nhật Bản, Nam Hn, et tutti quanti, hay trn trề ướt t hoa l cnh lục bt, ca dao, cải luơng, vọng cổ, thơ v văn xui "mới", truyền thống hay hậu hiện đại, đủ kiểu, miễn sao m tai, "ấn tượng" với người Ziao Chỉ l ngn ngữ của mnh sẽ biến thnh văn. C thể vậy trong lng văn Ziao Chỉ. Tiếc thay, thin hạ chẳng mấy ai quan tm v, với họ, chẳng c g "mới" cả. Văn phong trước hết phải thật. Thật với chnh mnh v, qua đ, thật với người đời. Sau đ mới đến chuyện c g mới hay khng. Mới chỉ ở hnh thức của một thời trang hay mới ở nội dung đến mức hnh thức phải nổ tung ?

Văn phong phải c nhục cảm đch thực của nh văn, d khng thm lạm dụng tnh từ, nhạc điệu, th chữ nghĩa mới bớt... nhạt ! Để quyến rũ độc giả "nhậu" chữ nghĩa của mnh, khiến n biến thnh mu thịt c tư duy của con người. Khi chữ nghĩa đ "đng" tồn tại trong thn xc của một người khc tc giả, n sẽ tồn tại ở mức n đng tồn tại ở đời.

V thế, khi hạ bt, nh văn nn biết kn độc giả của mnh. Trn cơ sở ấy, bất kể ti năng mnh tới đu, nh văn phải ao ước viết cho cả nhn loại, khng chỉ hm nay. Đ l tm tnh cốt li của thơ văn.

H h...

2009-10-30

 



[1] Brise marine

La chair est triste, hlas! et jai lu tous les livres.
Fuir! l-bas fuir! Je sens que des oiseaux sont ivres
Dtre parmi lcume inconnue et les cieux !
Rien, ni les vieux jardins reflts par les yeux
Ne retiendra ce coeur qui dans la mer se trempe
O nuits! ni la clart dserte de ma lampe
Sur le vide papier que la blancheur dfend
Et ni la jeune femme allaitant son enfant.
Je partirai! Steamer balanant ta mture,
Lve lancre pour une exotique nature !
Un Ennui, dsol par les cruels espoirs,
Croit encore ladieu suprme des mouchoirs !
Et, peut-tre, les mts, invitant les orages
Sont-ils de ceux quun vent penche sur les naufrages
Perdus, sans mts, sans mts ni fertiles lots
Mais, mon coeur, entends le chant des matelots !

Stphane Mallarm, Vers et prose (1893)

C bạn no hứng dịch bi thơ ny khng ? Đng lắm.

 

Bản dịch của L-Đnh Tuệ :

Gi biển ...

 

Than ơi ! buồn thay nhục thể ! - qua cc sch ta đọc - ...

Trốn đi xa ! Ra ngoi kia, ta cm thấy chim say

Vẩy vng trong bọt biển, trời my ...

Khng cn g, vườn xưa trong nh mắt

C thể ngăn được con tim đả dm trong biển sng.

i mải mải đm khuya ! D qua bng đn hiu quạnh

Trn trang giấy trống trắng ngu

V hnh người mẹ trẻ đang nui con ...

Ta sẻ ra đi ! Tu lung lay theo cột buồm cao ngất

Rời neo đi đến phương trời xa lạ ...

Một nổi buồn man mc v thất vọng chua cay

Cn tưởng niệm đến chia ly cng khăn vẩy

V c thể, cột buồm ku gọi cơn ging tố

Ha gi mạnh lm đắm chm xuống biển cả

Mất buồm, mất hải đảo ph nhiu,

Nhưng tim ta cn văng vẳng tiếng ht ban chiều !

Lausanne 02 dc. 2009.

LDT dịch Mallarm

 

Qu giang

 

Ngn thay thế tục !

Nước chảy bến m,

Gi hn lửa dục.

Xt xa thất vọng chn chề,

Tm tư thắc mắc, bốn bề xn xao !

Trnh đu ? Chẳng biết hướng no ?

Biển mnh mng rộng,

Trời cao khng bờ !

Thuyền mơ nay c một mnh,

Lẳng nghe tiếng ht ngư ng ẩn hnh !

 

Lausanne, ngy 04.12.09

L-Đnh Tuế phỏng họa

 

[2] Nxb Đ Nẵng, 2006.